mánadagur 6. oktober 2014síða 8

Mánadagur 6. oktober 2014 · Nr. 113 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Fjølmiðlarnir hava tað ikki lætt í Føroyum. Serliga teir priv­atu hava torført at fáa end­ar­nar at røkka saman, men nú sær tað út til, at al­ mennu Føroyar fara at rætta teim­um eina hjálpandi hond. Í uppskoti til fíggjarlóg hev­ur mentamálaráðið sett nak­að av pen­ingi av til fjøl­miðl­ar­nar – bæði til út­ breiðslu og til red­akti­ón­ir­ nar. Tvær milljónir eru settar av til miðlarnar, men ongar for­treyt­ir eru settar upp, hvussu peningurin skal lat­ ast. Í uppskotinum stendur, at mentamálaráðið skal koma við einum uppskoti til, hvussu stuðulin verð­ur veittur privatu fjøl­miðl­un­ um. Umboð fyri samgonguna siga, at semja er um, at tvær milj­ón­ir verða brúktar til hetta endamálið næsta ár. 750.000 krónur til Hugasambandið Tað var eitt gott hugskot, tá ið Talvsamband Føroya og Bridge­samband Føroya stovnsettu Hugasamband Før­ oya, sum eitt ítróttarsamband, har kropsítróttur ikki er numm­ar eitt, men heldur tað at brúka aðrar partar av kroppinum í frítíðarítrivinum. Gjøgnum árini hevur hetta givið talvi og brigde fleiri møguleikar, tí Hugasamband Føroya fær játtan á fíggjar­lógini. Í 2012 450.00 krónur, í ár 750.000 krónur og tað sama er sett av á fíggjarlógiaruppskotinum fyri 2015. Góðar fýra miljónir til sendinetið Kring­varp Føroya verður fyri tað mesta fíggjað við kring­varpsgjaldi, lýsingum og spæli, men ein partur verð­ur eisini latin beinleiðis yvir fíggjarlógina. Talan er um teir pengar, sum verða brúktir til at fáa sign­al­ið frá Kringvarpinum varpað út til móttakararnar – lurt­ar­ar og hyggjarar. Fyri 2015 eru góðar fýra milljónir settar av til hetta enda­mál – tað er á leið tað sama, sum seinastu árini. Kring­varpið sjálvt umsitur ikki játtanina, men tað ger Før­oya Tele. Før­oya Tele stendur fyri øllum viðlíkahaldi av sendi­ støð­un­um kring landið. Minni ­til ferðslutrygd Ráðið fyri Ferðslutrygd fer at gera minni komandi árini – í hvussu so er hevur landsstýrið skotið upp, at Ferðslu­trygd skal hava 20 prosent minni í stuðulsjáttan. Ferðslutrygd hevur seinastu trý árini fingið eina milj­ón um árið í stuðli, men eftir uppskotinum til fíggj­ ar­lóg at døma, so verður hendan játtan lækkað niður í 800.000 krónur. Tryggingarfeløgini lata vanliga Ferðslutrygd 900.000 krónur, meðan limagjald og aðrar inntøkur geva Ferðslutrygd 200.000 krónur. Ráðið fyri Ferðslutrygd skal bøta um ferðsluvanar hjá føroyingum við upplýsing og fjølbroyttum fyri­taks­ semi. Politiska heystið byrjar av álvara í morgin, tá ið Løg­ ting­ið fer undir 1. viðgerð av upp­skot­inum til fíggjarlóg fyri 2015. Fíggarlógaruppskotið javn­vig­ar við á leið 4,4 milj­ ard­um og hallið í 2015 verður á leið 140 miljónir krónur. Landsstýrið sigur, at sjálv­ ur raksturin ber seg næsta ár, men av tí at fleiri íløg­ur verða gjørd­ar, so verður hall á fíggj­arlógini uppá 140 milj­ ón­ir krónur. Tá ið uppskotið var lagt fram alment, boðaði lands­ stýr­ið eisini frá, at í 2016 javn­ vig­ar fíggjarlógin. Týdning At tað hevur týdning, at fíggj­ar­lóg­in javnvigar, fingu vit ein greiðan boð­skap um í hesi vikuni, tá ið met­ing­ar- fyri­tøk­an Moody’s lat eina frá­greið­ing og meting av før­ oyska búskapinum. Kredittmetingin er tann sama – Aa3 – men met­ing­ ar­fyri­tøkan sig­ur greitt, at skulu vit varð­veita met­ing­ ina, so er neyðugt at vit fáa javn­vág á fíggjarlógina og at vit byrja at gjalda skuld aft­ur. Sambært fyritøkuni skylda Føroyar 5,3 miljardir krón­ur, sum altso er meira enn hvat fæst inn við skatt­ um og avgjøldum eitt fíggj­ ar­ár. Moody’s sigur greitt, at verð­ur hetta ikki gjørt, so er sann­líkt at kredittmetingin fer at lækka. Góðar tíðir Andstøðuflokkarnir hava sjálv­andi gjørt viðmerkingar til fíggj­ar­lógaruppskotið. Flokkarnir eru gjøgn­um­ gang­andi glaðir fyri, at tað gong­ur væl í samfelagnum nú, og at tað sæst aftur í fíggj­ar­lógaruppskotinum. Hin­veg­in siga teir eisini, at hend­an gongdin átti at gjørt, at hall­ið á fíggjarlógin var burt­ur longu nú. Flokkarnir vísa á, at ein ný­skip­an av fiskivinnuni er grund­leggjandi fyri, at hallið á fíggj­ar­lógini fæst burtur. Á framløgufundinum í fíggjarmálaráðnum segði Jørg­en Nicl­as­sen, lands­stýr­ is­mað­ur við fíggjarmálum, at for­mennirnir í sam­gongu­ flokk­un­um, Kaj Leo Holm Jo­ hanne­sen, Sam­bands­flokk­ ur­in, og Jenis av Rana, Mið­ flokk­ur­in, og hann sjálv­ur, for­mað­ur í Fólka­flokk­in­um, vóru samdir um, at ein semja um nýskipan av fiski­vinn­ uni skal fyriliggja 1. februar næsta ár. Bygnaðarligt hall Fyri nøkrum árum síðani var tos­að nógv um, at Føroyar hava eitt bygnaðarligt hall – alt­so eitt hall sum ikki kemst av svingandi konjunkturum, men sum kemur, tí vit al­ ment ikki megna at fáa við­ ur­skif­tini millum inntøkur og út­reiðslur á fíggjarlógini at hanga saman. Formaður Javn­að­ar­floks­ ins, Aksel V. Johannesen, sig­ ur, at hann tá ikki var heilt samd­ur í metingini, tí tá vóru Før­oy­ar eins og nógv onnur lond í einari búskapar- og fíggj­ar­kreppu. Nú er støðan ein onnur, held­ur hann: – Tá ið vit framvegis, með­ an vit hava hákonjunktur, hava hall á fíggjarlógini, so haldi eg, at ein kann siga, at talan er um bygnaðarligt hall. Viðgerðin av fíggjarlógini fyri 2015 er av álvara fyrsta stig­ið í komandi valstríðnum. Val verður í seinasta lagi í okt­ob­er komandi ár. Í morgin verður farið undir 1. viðgerð av seinastu fíggjarlógini, sum hendan samgongan ger undan komandi valinum Politiski valdysturin byrjar av álvara nú Tvær miljónir til privatu fjølmiðlarnar Avgerast í oktober hvar tjóðleikhús skal byggjast Í oktober verður eftir ætlan av­gjørt, hvar eitt nýtt tjóð­ leik­hús skal byggjast. Í løtuni eru sam­ráð­ing­ar mill­um eina byggi­nevnd og Tórs­havn­ar Bý­ráð, um hvar eitt leik­hús kann byggjast. Á lang­tíð­ar­løgu­ætl­an­ini eru 50 milj­ón­ir krón­ur sett­ ar av til at byggja leik­hús, men ongir peng­ar eru á upp­skot­in­um til fíggj­ar­lóg fyri 2015. Afturfyri verða 4,8 óbrúkt­ar milj­ónir flutt­ar frá í ár til næsta ár, so til ber at gera eina byggi­skrá. Í við­merk­ing­un­um til fígg j­ar­lóg­ar­upp­skot­ið verð­ur sagt, at ein verk­ lags­lóg helst verð­ur løgd fyri Løg­ting­ið á vári 2015 og eft­ir lang­tíð­ar­løgu­ætl­ an­ini, so skal nýtt tjóð­leik­ hús standa lið­ugt í 2019.