hósdagur 16. oktober 2014síða 15

15 Fríggjadagur 17. oktober 2014 · Nr. 118 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Umrøðan av sosiala økinum seinastu tíðina Tað hevur seinastu tíðina verið sett spurnartekin við, hvørt Sam­ bandsflokkurin, sum er ein sosialt sinnaður flokkur, hevur gjørt nóg mikið fyri at víðarimenna sosialu økini í okkara samfelag og harvið vælferðartænasturnar. Tá tosað verður um vælferðartænastur ella tey bleytu virðini, so fevnir tað í hesum føri um Menta- og Út­búgv­ ingarmál, Heilsumál og Almanna­ mál. Hesi øki fevna hvørt sær vítt og peningurin verður býttur út á eina røð av endamálum, virk­semis­ økjum o.a. Ein sakligur hátt­ur at undirbyggja og objektivt prógva hvørt samgongan og Sam­bands­ flokkurin, sum partur av sama, hava latið meira peningaligt til­ feingið til hesi øki og harvið styrkt tey, er m.a. at vísa á tær útreiðslur, sum eru játtaðar síðan 2008, tá Sambandsflokkurin tók við land­ sins leiðslu. Gongdin í sosialu útreiðslunum Sambandsflokkurin hevur gjørt eina roknskapargreining og upp­ set­ing av útreiðslunum á sosiala øki­num, sí talvuna niðanfyri um vøksturin í sosialu útreiðslunum. Árini Sambandsflokkurin hevur sitið við landsins leiðslu koma rakstrarjáttanirnar til Menta- og Útbúgvingarmál, Heilsumál og Almannamál at hækka tilsamans við heili 582 mió. kr., íroknað Heilsut­rygd uppá 150 mió.kr. Tey seks árini Sambands­flokk­ urin hevur sitið við landsins leiðslu koma rakstrarjáttanirnar til Menta- og Útbúgvingarmál, Heilsumál og Almannamál at hækka tilsamans við heili 582 mió. kr., íroknað Heilsu­ trygd uppá 150 mió.kr. Í 2009 vóru hesi øki 72,6% av rakstrinum av samlaðu fíggjarlógini (frároknað løgur) og í 2015 verða hesi øki heili 79,6% av fíggjarlógini, eftir at vit seinastu árini hava upp­ raðfest hesi øki. Vælferðarútreiðslurnar eru hækkaðar skjótari ella líka skjótt sum vøksturin í samlaðu út­reiðsl­ unum á fíggjarlógini fyri tíðar­ skeiðið 2009-FLU2015. Eitt greitt prógv um, at Sambandsflokkurin hevur verið við til at uppraðfesta og viðlíkahalda sosiala økið. Harafturat koma løgur fyri nógvar hundraðtals milliónir til m.a. Skúladeplin við Marknagil og um- og útbyggingar av Lands­ sjúkra­húsinum. Tilsamans verða fyri tíðarskeiðið 2008-2015 gjørdar íløgur fyri um leið 1,2 milliardir kr.á sosiala økinum. Hetta eru sosial tøl, sum tala sítt greiða mál - sí talvuna. Hvar eru útreiðslu­hækk­ing­ arnar ítøkiliga brúktar til? Hækkaðu játtanirnar eru brúktar til fylgjandi: • Lønarhækkingar • Betran av verandi tænastum og veitingum • Nýggjar tænastur og veitingar Sosialu tænasturnar eru nógv ment­ ar seinastu árini, men tað hevur eis­ini havt við sær, at hetta økið er vorðið sera útreiðslukrevjandi, bæði tá talan er um rakstur, lógar­ bundnar útreiðslur og íløgur. Al­ menna vælferðarskipanin er av tí sama komin undir serligt trýst orsakað av hallinum á fíggjarlógini o.a. Sambandsflokkurin kann vísa á nøkur av teimum málum, sum tey seinastu árini eru loyst ella sum arbeitt verður við á sosiala økinum: Rakstur og tænastur • Lóg um arbeiðsfremjandi tiltøk samtykt - nýskipan um rúmligan arbeiðsmarknað • Barnaverndarlógin dagførd við m.a. herdari fráboðanarskyldu • Heildarætlan at fyribyrgja og steðga harðskapi í parlagi og nærsambondum. Heildarætlani verður víðka til eisini at fevna um fyribyrgjan av kynsligum ágangi og viðgerð av seinaárinum. • Barnahús til børn, ið eru útsett fyri kynsligum, fysiskum og sálarligum harðskapi • Barnaumboð sett á stovn - sambært kravi í ST barnarættindasáttmálanum • Barnabati økta játtan til "Tú og eg ráðgevingina" • Sorgarbólkurin Berin økta játtan, soleiðis at børn, ið hava mist teirra foreldur kunnu fáa stuðul og linna. • Stuðul til Fouintain Hús verkætlan, sum arbeiðsrættað tilboð til fólk við sálarsjúku • Økt játtan til heimleys/ hitastovuna á Herberginum • 250 tús. kr játtaðar til kvinnuhúsið til m.a. sálarliga hjálp og ráðgeving. • Lóg um heimatænastu og eldrarøkt v.m. • Lóg um kommunalt samstarv um heimatænastu og eldrarøkt v.m. • Lóg um ávís starvsfólkaviðurskifti, tá heimatænastan, eldrarøktin v.m verður løgt til kommunurnar at umsita • Rehabilitering, endurmenningarstova sett á stovn í Eysturoynni • 6,8 mió játtaðir til endurmenning á Almannaverkinum • Dagtilboð til fólk við dements í Fuglafirði og Vági • 15 mió.kr játtaðar eyka til eldraøkið í ár • Virknis- og umlættingardepil á Sandi • Ættleiðingarstuðulin hækkaður við 25 túsund upp til 100 túsund krónur • Strika mótrokningina millum hjúnarfelagar fyri fólkapensjónistar, sum eru giftir við einum, sum ikki er fólkapensjónistur • Álit "Ein hurð" endurskoðan av tilboðum til børn, ung og familjur við serligum tørvi • Lóg um uppihald á stovni o.l. er strika, so fólk fáa pensjón og gjalda fyri tænastur, heldur enn at fáa lummapening • Eldraøkið lagt út til kommunurnar at umsita frá 1. jan. 2015 Løgur og keyp av bygningum • Depil til børn og ung við fjøl­ brekað, sum verður tikin í nýtslu í ár • Vardir bústaðir til fólk við ser­ ligum avbjóðingum, sum standa lidnir í 2015 í ávikavist Eystur­ oynni og Norðoyggjum. • 16 íbúðir til fólk við sálarsjúku, sum standa lidnar í ár • Stuðul til røktarheims pláss í Vági, Klaksvík, Tórshavn og Vestmanna • Stuðul til umvæling av røktar­ heiminum á Sýnuni • Peningur er settur av á fíggj­ar­ lógini til ung við serligum av­ bjóðingum í Tórshavn • Skúladepilin við Marknagil, Tórs­ havn • Um- og útbyggingar av Lands­ sjúkrahúsinum • Um- og útbyggingar av Tekniska Skúlanum í Klaksvík • Um- og útbygging á Kambsdali Hetta prógvar svart uppá hvítt, at vælferðarøkið er eitt av Sam­bands­ floksins politisku hjartamálum. Vit eiga altíð at raðfesta soleiðis og arbeiða fyri, at játtanirnar fara til tær kjarnutænastur, sum skulu veita borgarunum ein betri dag­ ligdag, og har sum tørvur veruliga er á betringum. Tvs. at játtanirnar eiga Sosialpolitikkur: Vælferðin hægstu raðfesting tíðargrein Kaj Leo Holm Johannesen Formaður Sambandsfloksins                                           Vøkstur  í  sosialu  útreiðslunum  R2009  -­  FLU2015   Vælferðarøkið   Vøkstur  R09-­FLU15   Í%   Løgur,  R08-­FLU15   Menta-­‐  &  Útbúgvingarmál   118  mió.kr.   20%   601  mió.kr.   Heilsumál   213  mió.kr.   29%   403  mió.kr.   Almannamál   251  mió.kr.   16%   169  mió.kr.   Tilsamans   582  mió.kr.   18%   1.173  mia.  kr.   Samlaðar  útr.  á  FL   439  mió.kr.   11%       Viðmerking:  Heilsumál  eru  íroknað  heilsutrygd                              ­‐                           Nýggja Landssjúkrahúsið Skúladepilin við Marknagil i