hósdagur 13. november 2014síða 48

16 Mentanarblaðið hjá Miðlahúsinum 7 • 14. november 2014 16 Ongantíð í heimssøguni hevur tónleikur havt slíka út­ breiðslu og er vorðin viðkomandi hjá so mongum sum í okkara tíð. So at siga allastaðni, har tú kemur, ljómar tað av tónum, í flestøllum heimum eru ljóðførir til taks, og hugflog til at fáa ymisk tónleikatiltøk í lag tykjast óav­markað. Hjá yngra fólkinum eru tað serliga festivalarnir á sumri, ið draga til sín og eyðsýniliga geva minniligar upp­livingar. Hesir festivalar vinna sær tí eisini mestan ans hjá fjølmiðlunum, bæði teim loftbornu og teim skriv­ aðu. Men viðurkennandi tað natúrliga í tí, at nútíðin krev­ur sín fyrstarætt, og at poppmusikkurin, sprottin úr nýtíðarjørðildinum - men eisini skumpaður fram av pen­inga­fýsnari reklamu – ikki minst her hjá okkum hev­ur vunnið sær so at siga einaveldi, so man tað hjá mong­um kennast sum saknur, at klassiski tónleikurin við øllum sínum dýrmæta ríkidømi, skapt og økt sum ódeyði­lig­ur mentanararvur gjøgnum mannasøguna, so lítla rúmd eigur í okkara fjølmiðlaheimi. Tí mundu fleiri rakna slotandi við, tá tað við skúla­ árs­byrjan hoyrdist um klassiskar tónleikadagar við skeið­um og konsertum í Havn. Mær lá fyri at spáka oman í Listaskálan fríggja­ kvøld­ið 22. august, har yndiskomponistarnir Mozart og Schubert vóru á skránni. Og sannilga var tað sporini vert – ja, í stuttum er at siga, at aldri á ævini hevur rík­ari kam­ar­tón­leika­løta verið mær fyri! At listarliga um­hvørvið og nærleikin til tey leikandi gjørdi sítt er ivaleyst; men nøtrandi í sál og sinni sita tónarnir enn í minninum, tá lagt varð fyri við undurføgru klari­nett­ kvin­tettini hjá Mozart. Og soleiðis vórðu vit rún­ar­bund­ in borin frá satsi til annan fram til seinasta brigdið í “Alle­gretto con variazioni”. Háfloygd orðing? Jú, gaman í, men soleiðis var upplivingin – og ikki so løgið heldur; tí tey leik­andi vóru úr­mæltir gestir uttan­ífrá: Solisturin Gun­tis Kuzma, fyrsti klari­nett­ist­ur í letlendska tjóð­ar­symfoni­ork­estr­ in­um, læt okkum her og aft­ur sunnudagin í Norð­ur­ landa­húsinum uppliva klari­nett­spæl, sum tað ivaleyst ong­an­tíð áður hevur ljóðað í Før­oyum. Hugtakandi og við mo­zartskum lættleika spældi Sergey Ostrovsky, pro­fes­sari í Genève, sína fyrstu­violin í viðkvæmum samspæli við solist og hini í kvintettini. Honum við lið fylgdi Miina Jarvi, vio­lin­ist­ur úr Estlandi. Tað var, sum skilst, nógv henni fyri at takka, at hetta frálíka tiltak var fingið so væl í lag. Týðandi leiklut í samspælinum hevði cellisturin Kris­tina Blaumane. Uttan at hyggja í programmblaðið varn­að­ist tú, at her var talan um tónleikara á hægsta stigi: Kristina Blaumane er 1. celloleikari í sjálv­um London Philharmonic Orchestra! Hennara tón­list­ar­liga format upplivdu vit ikki minni sunnudagin í Norðurlandahúsinum, har hon hugtók við sínum solo­spæli í einum annars so stillførum tónaverki. Hvaðan bratsch­spælarin Valerio Latartara var, sást ikki upplýst í skránni, men ikki lá hansara miðsavnandi lutur eftir í hes­um sublima kvintettspæli. Eftir steðgin vórðu vit framhaldandi hildin á lofti við und­ur­fagrari strúkikvintett eftir Schubert. Kendi ikki verk­ið frammanundan, men sum við øllum hjá Schubert var hetta tónleikur, sum beinanvegin fangaði og frá byrj­an til enda fall tær hugvekjandi í oyru. Gleðiligt fyri okkum, sum sótu har lurtandi, var tað, at okkara egna tónlistakvinna, tann gávuríka og dugnaliga Kris­ tina á Váli, var við sum fimti leikari í Schubert-kvin­ tett­ini. Kristina er í holt við hægri útbúgving í New York og fær dagliga mennandi ávirkan úr framkomna tón­leikalívinum har. Men ivaleyst hevur tað verið henni serlig uppliving at sita í slíkum tónlistarligum sam­skifti við framúrskarandi tónlistafólk sum eitt nú cello­leikaran Kristinu Blaumane. Hetta at geva ungum verandi og vordandi pro­fessi­ on­ell­um tónleikarum her á landi stuðul og íblástur fram móti einum framkomnum klassiskum tónlistarlívi í Før­ oy­um, var júst eitt aðalendamál við hesum sonevnda Fimm-Festivali. Tað kom eisini enn meira til sjóndar á ork­esturkonsertini sunnudagin, har ikki færri enn 12 ung­ir føriskir musikarar vóru við í framførsluni. Tøkk skulu øll tey hava, sum tóku stig til og á yms­an hátt skipaðu fyri og stuðlaðu uppundir í hesum ser­ staka tónleikatiltaki. Vónandi verður hendan fyrsta roynd­in ikki tann seinasta. FIMM festivalurin Tónleikaløta í serklassa Konsertin í Havnar Kirkju 22. august ein sonn fragd Konsertin í Havnar Kirkju 23. august Ólavur Hátún: Bo Isholm: Á konsertini leygardagin tann 23. august í Havnar kirkju vóru tað ungu festivalluttakararnir, sum áttu tørn at presentera seg í einum kamarmusikalskum høpi. Manningar við strúkarum og blásarum skiftust sína­millum við einari skrá, har meginparturin var wien­er­klassiskur. Serstakliga áhugavert var at hoyra tey bæði norðurlendsku tónaskøldini Joseph Martin Kraus við tilnevninum “Svenski Mozart” og nak­að yngri finska starvsfelagan Bernhard Henrik Cru­sell. Í Divertimento fyri obo og strúkikvartett av síðst­ nevnda, glógvaði russiska Julia Orlova í leikluti sín­ um sum obosolista. Milum nýggjaru verkini var tað ser­liga stutta sonatan fyri tvær violinir eftir Sergej Pro­ko­fiev, ið vakti ans - kanska tí hon við sínum inn­hugsaða álvara gjørdi eitt kensluborið skifti í tí ann­ars ljósu og summarsligu skránni. Fyri lurtaran var konsertin ein sonn fragd, og var hon merkt av musikalskari orku og spæligleði um­framt einum høgum tøkniligum stigi. So ymiskir ungu tónleikararnir hóast alt eru, havandi í huga tjóð­skap, mál, ymiskt mentarnarligt grundarlag o.s.fr., megnaðu teir at sameina talent og hart arb­ eiði í eina alheims felags kenslu, sum boðar frá góð­ um hjá framtíðar klassiskum tónleiki. Faroe Islands Musical Meeting 18.–24. august 2014 Kristina Blaumane Konsert Í Havnar KirkjU Federico S. Morresi