mánadagur 17. november 2014síða 11

11 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 17. november 2014 · Nr. 131 sum ikki av egnum ávum vóru komin at liggja sam­ felag­num til byrðu. - Slíkur hugsunarháttur er als ikki ókendur í dag, segði Arne Thorsteinsson. Í 1959 verður fólka­pe­n­ sjón­in sett á stovn. - Tá slitnaði aldargamli reyði tráðurin av happing, revs­ing og niðurgering fyri at taka við almennari veit­ ing. Hendan lógin hev­ur havt avgerandi hug­sjón­ar­ lig­ar broytingar við sær. Fólkapensjónin var ein uni­versellur rættur, eins og frí sjúkraviðgerð, greiddi Arne Thorsteinsson. Frá at verða ein veiting, su tú mátti liggja á knæ og biðja harra tín um, gjørdist hetta ein rættur, sum øll høvdu. Øll kunnu óskammaði søkja um fólkapensjón. Seinastu tíðani nýtti Arne Thorsteinsson til at líta frameftir. - Verður fólkapensjón av­tikin, spurdi hann fund­ ar­fólki, og mátti ásannað, at polit­isku signalini bendu á tann bógvin. Hann vísti á, at fólka­ pen­sjónin var nógv minkað í virði seinastu 15 árini. Grund­upp­hæddin stendur í stað og viðbótin hevur mun­ að lítið aftur ímóti. - Vit hava vánaligastu fólka­pensjón í norður­ londum og fólkapensjónin í Føroyum er einans 65 pro­ sent av eini danskari pen­ sjón, segði Arne Thorstein­s­ son og vísti á, at í Danmark er pensjónin 45 prosent av BTÚ, meðan hon í Føroyum er 35 prosent. - Eru vit hugsjónarliga aftur á veg í olmussutíðina, er spurningurin. Er tað veru­ liga tað, vit ynskja? Skulu politikkarar aftur veita gomlum fátækum stakkala­dýrum olmussu? Arne Thorsteinsson óttast, at hetta er eitt rák í tíðarandanum, við mink­ andi solidariteti, størri indi­ vidual­i­sering, størri ego­ ismu og sjálvsøkni. Arne Thorsteinsson heitti tó á fund­ar­fólkið at standa ímóti hes­um ísakøldu vindunum frá vestanættini. - Lat okkum halda vast við tann solidaritet sum Niels Grundtvig, Henrik Ibsen, Jeppe aakjær og Hans Andrias Djurhuus, skrivaðu um. Lat okkum vera sum mað­urin heldur enn trøllið í Peer­ Gynt, eftir Henrik Ibsen, maðurin sum segði, Mað­ur, ver tú sjálvur, meðan trøll­ið segði, Ver tær sjálvum nokk. í egnum heimi longst møguligt. - Tað er lætt at vera pensjónistur, tá men hevur eina “feita” pensjón. Tí er tað eitt frálíkt hugskot at tey, sum hava eina feita pensjón, lata teimum, sum bara hava fólkapensjóna, nakað. Tí flatskatturin gav ikki fólkapensjónistunum nakað, segði Signar Dam. Hin seinna fortreytin er at betra um heimarøktina. - Øll, sum hava við heimarøkt at gera, viðganga, at heimarøktin hevur ov vánalig kor, segði Signar Dam. Allarflestu eldru, ið búgva heima, hava tørv á hjálp við onkrum. Hendan hjálpin er hjá nógvum alneyðug, fyri at tað skal vera gjørligt hjá teimum at verða verandi heima. - Ja, tað er bíligari at fólk búgva heima. Tað er bíligari, tí tænastan er verri, sló Signar Dam fast. Sjálvur er Signar Dam langt síðani fari um pensjónsaldurin, men arbeiðir framvegis sum kommunulækni. Hann avvísti, at hann ynskti at senda øll á røktarheim, so skjótt tey fyltu 67, men gjørdi tó fundarfólkunum greitt, at í hansara hugaheimi, so varð eitt røktarheimspláss eitt nógv betri tilboð, enn at lata tey eldru sita einsamøll heima. - Tað er eingin straffur at enda á røktarheimi. Eg síggi hvønn dag, hvussu gott fólk hava tað á stovni, ansað av starvsfólkum, og við góðum samfelag við onnur javnaldrandi. Í kjakinum eftir røðuuna skeyt eitt fundarfólk upp at broyta orðingina til heldur at vera “longst møguligt í egnaðum heimi.” Viðkomandi vísti á, at tað er ikki altíð tað besta, at verða búgvandi heima hjá sær sjálvum, tí tað eru ikki øll heim, sum eru egnaði at eldast í. Hóast tey vóru fleiri, ið vóru ósamd við Signari um, at tað eru ov fá røktarheimspláss, so vóru fundarfólk flest samd um, at heimarøktin varð niðurpínd, og at fólkapensjónin ikki strekkir til, og tískil mangla báðar fortreytirnar fyri at kunna tosa um at fólk skulu verða longst møguligt í egnum heimi. RÁÐSTEVNA Annika Olsen setti stevnuna, áðrenn Eyðun Christiansen, stjóri í Kommunufelagnum helt ein fyrilestur um, hvussu ein kundi væntað, at tænastustøðið á eldraøkinum fór at vera, eftir at tað var lagt út til kommunurnar. Boðskapurin hjá honum var, at tænastustøðið fór í øllum førum ikki at lækka. Signar Dam legði síðani upp til kjak við sínum fyrilestru um, at fólk ynskir at verða longst møguligt í egnum heimi.