hósdagur 20. november 2014síða 5

5 Fríggjadagur 21. november 2014 · Nr. 133 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 føroysk lesandi Kelda: Studni (oktober 2013) Tølini fyri »lesandi í Føroyum« eru gjørd við støði í mán­aðar­liga lestrar­stuðlinum – øll á hægri útbúgv ingum, ið hava fingið stuðulin í skúla­árinum, eru tald við. Tølini fyri »lesandi uttanlands« eru gjørd við støði í ferða­stuðl­inum – øll á hægri út­búgv­ingum, ið hava fingið stuðulin í skúlaárinum, eru tald við. Útbugvingarstig Arbeiðsleys Fólkaskúla 7,00% Miðnám 12,00% Annað 15,00% Styttri útb. 2,00% Miðallang útb. 11,00% Longri útb. 3,00% Yrkis útb. 25,00% Ikki svarað 24,00% Av 768 fólkum, skrásettum í ALS Arbeiðsloysi í Føroyum (ALS 24. oktober) 2004/05 2005/06 2006/07 2007/08 2008/09 2009/10 2010/11 2011/12 2012/13 Í alt 1477 1509 1520 1547 1785 1879 2116 2504 2528 Danmark 787 789 774 791 897 943 1031 1365 1324 Føroyar 576 596 598 605 701 750 876 903 987 Aðrastaðni 114 124 148 151 187 186 209 256 217 Føroyingar á hægri útbúgvingum - býtt á landafrøðilig øki og skúlaár 0 500 1000 1500 2000 2500 3000 Í alt Danmark Føroyar Aðrastaðni Í Føroyum eru ikki eins fíggjarliga døkk útlit, eftir­ sum, at stuðuls­møgu­leik­ar­ nir fyri føroyingar merkja, at tað eru tey allarfægstu, sum taka sær lestrarlán á sama hátt sum amerikumenn ella onglendingar. Og tó – hyggja vit nærri at starvs­ møguleikum fyri tey før­ oysku lesandi, so er ikki fult sam­svar millum lesnað og tøk arbeiðspláss. Í tíðarskeiðinum 22. oktober til 19. november, vórðu einans 44 størv lýst leys, sum kravdu før­leikar­ nar hjá teimum 2.092 á 15 teim­um mest van­ligu út­ búgv­ing­unum fyri føroy­ ingar. Í hesum førinum, eru bert størv, ið krevja, at um­ søkj­arar­nir hava viðkomandi prógv frá hægri lærustovni tald við og samanborin við talið av lesandi á teimum ymsu út­búgvingunum. Hagfrøðilig fyrivarni Sjálvsagda fyrivarni er, at tíðarskeiðið um­ boð­ar ikki talið av s t ø r v ­u m , sum ár­liga verða bjóð­ að út, um­ framt, at tað ser­liga er um summarið, at nógv størv verða lýst leys. Har­afturat, skal ógvusligi mis­mun­urin eisini takast við ávísum fyrivarni. Fyrst og fremst verða tey 2.092 á 15 teimum mest vanligu út­búgv­ingunum ikki liðug sam­stundis, og søkja tey ikki neyðturviliga eitt starv, sum krevur teirra útbúgv­ingar­ ligu førleikar. Í aðru syftu, so vísa hagtøl, at heili 40% av teimum, sum lesa uttan­ fyri Føroyar, ikki venda heim­aftur. Hagfrøðiligu skeiv­leik­ arnir, kunnu javnast út við at hyggja nærri at út­búgvingar­ stigum hjá teimum skrásettu í Arbeiðsloysisskipanini. Her sæst, at einans 21 av 768 fólk­ um – ella 2,7 % av teim­um arbeiðsleysu – í ALS, hava hægri útbúgving. Størsti bólk­urin av arbeiðs­leys­um eru tey, sum hava yrkis­út­ búgving. mortan@sosialurin.fo Hóast talið av lesandi er nógv økt í tráð við ein al­samt meira krevjandi arbeiðs­markn­aða, merkir tað ikki neyð­turviliga, at útboðið av tøkum størvum er fylgt við