týsdagur 15. juni 2004síða 3

4 Nr. 111 - 15. juni 2004 Nr. 111 - 15. juni 2004 5 Nú skulu umstøð- urnar á Drelnesi ger- ast betri fyri at skapa fortreytir fyri meiri virksemi á økinum HAVNAÚTBYGGING Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Nú ætlar Tvøroyrar komm- una at fáa størri nyttu burt- urúr havnarlagnum á Drel- nesi. Í tí sambandi hevur Tvør- oyrar Býráð samtykt at gera ymsar ábøtur á økinum. Tilsamans verður mett, at hesar ábøtur fara at kosta fast í tveimum milliónum. Á býráðsfundi fyrr í vik- uni samtykti býráðið at fylla hylin á gomlu bryggj- uni á Drelnesi út og at stoypa dekk í, so at tað fæst eitt rættiliga stórt øki burt- urúr. Kristin Michelsen, borg- arstjóri, sigur, at arbeiðið er mett at kosta umleið 1,5 millión. Men býráðið hevur eisini fyri stuttum samtykt at gera nakað við nýggjara partin av havnalagnum á Drelnesi. Tað er havnin, sum Smyril brúkar nú, og kemur at brúka, til nýggja sam- ferðsluhavnin er liðug. Í tí sambandi hevur Bý- ráðið samtykt at sprongja eina grynnu burtur, sum er beint uttanfyri atløgu- bryggjuna. Hendan grynnan fær skyldina fyri, at tað er so ókyrt á Drelnesi, at tað ikki er liggjandi hjá skipum. Hetta arbeiðið er mett at kosta 300.000 krónur og tá er alt grótið eisini tikið upp av botni. Talan er um einar 1000 rúmmetrar av gróti, sum skulu sproingjast og takast upp. Býráðslimir førdu fram, at vísti hetta seg ikki at hjálpa upp á ókyrruna, var arbeiðið als ikki burturspilt kortini, tí hetta fór undir øllum umstøðum at gera havnina betri. Verður grynnan sprongd burtur, kunnu skipini leggja beint at. Sum er, noyðast tey at sigla útum grynnuna og síðani bakka at bryggju og tað er óheppið hjá stór- um skipum. Býráðið hevur somuleið- is samtykt at gera aðrar ábøtur á gomlu bryggjuna á Drelnesi, har tað er máað so nógv undan tveimum kistum, at vandi er fyri, at tær koppa, kemur tung ferðsla oman á keiina. Tað arbeiðið fevnir um at stuðla uppundir kisturnar við 20-25 rúmmetrum av betongi og tað arbeiðið er mett at kosta nakað yvir 100.000 krónur. Fáa tvey fyri eitt Kristin Michelsen sigur, at tá ið hetta arbeiðið er gjørt, verða munandi betri um- støður á Drelnesi. Borgarstjórin sigur, at tá ið hetta arbeiðið er gjørt, er havnin á Drelnesi í fínasta standi. – Tá verður havnin á Drelnesi í fínasta standi og tá fer at bera til at bjóða stórum skipum framat, sig- ur hann. Og tað er kanska ikki so langt burtur, at fleiri skip fara at brúka Drelnes, tí borgarstjórin sigur, at russ- isk feløg eru áhuga at fáa skip á Drelnes at umskipa á sama hátt sum tey nú brúka Havnarvág. Tað verður byggifelagið Articon, sum skal gera ar- beiðið. Hetta er sama felag, sum ger nýggju sam- ferðsluhavnina og tað er sostatt longu á fjørðinum við allari útgerð. – Av tí, at Articon longu er á fjørðinum framman- undan við øllum amboðum og allari útgerð, sum krevst, kann arbeiðið gerast nógv bíligari enn annars, sigur borgarstjórin. Ætlanin er sostatt eisini at fara undir arbeiðið beint aftaná at teir sleppa frá ferjuleguni. Tvøroyrar Kommuna hevur keypt eini hús á Tvøroyri, sum skulu brúkast til sambýli ELDRAPOLITIKKUR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Í summar letur nýtt sambýli upp á Tvøroyri. Á býráðsfundi á Tvøroyri fyrr í vikuni, samtykti bý- ráðið at keypa eini sethús á Tvøroyri og at brúka tey til sambýli. Talan er um eini hús, sum standa niðanfyri vegin, úti ímóti grótbrotinum, við frá- líkum útsýni yvir fjørðin. Talan er um eina út- reiðslu upp á eina góða millión og ætlanin er, at sambýlið skal lata upp í summar. Men umframt keypsprís- in, kemur kommunan at bera útreiðslurnar til náttar- vaktir. Kristin Michelsen, borg- arstjóri, sigur, at ætlanin er ikki at gera nakað við hús- ini. – Tað eru fleiri kømur í húsunum og har er pláss fyri seks fólkum, sigur hann. Tilsamans er innrættaði parturin í húsunum 350 fer- metrar í tveimum hæddum og tey eru klár at flyta inn í. Hava somu støðu Higartil hevur Tvøroyrar Býráð verið ímóti, at kommunurnar sjálvar. – Eldrapolitikkur er heilt greitt eitt landsmál. Og tað, sum kommunurnar gera, vit at byggja sambýli, er í veruleikanum at sleppa landinum undan síni ábyrgd, sigur borgarstjórin. Hann sigur, at tað er eisini ymiskt, hvussu landið við- gerð tær ymsu kommun- urnar. Sambýlini í onkrum kommunum, hevur landið bygt og einsamalt og rekur tey einsamøll, men aðra- staðni noyðast kommun- urnar sjálvar at byggja og at rinda ein part av rakstrin- um. Sostatt hevur Tvøroyrar Kommuna havt ta púra greiðu støðu, at hon fer ikki at útvega sambýli, sum er. Og hóast kommunan nú hevur keypt sambýli, merk- ir tað ikki, at støðan er broytt. – Vit hava framvegis okk- ara greiðu støðu. Einasta orsøk til at vit hava útvegað hetta sambýli, er, at talan er um eini hús, sum altíð kunnu seljast aftur. Men Kristin Michelsen sigur, at hendan støðan hjás kommununi merkir ikki, at tey eldru á Tvøroyri, eru slept upp á fjall. – Kommunan arbeiðir við at fyrireika sambýli. Og so skjótt eitt greitt ábyrgd- arbýti er gjørt ímillum land og kommunu, eru vit til reiðar at gera okkara skyldu á økinum. Men í løtuni er tað als ikki uppgávan hjá kommununum, sigur borg- arstjórin. Eitt annað sambýli hevur verið á Tvøroyri, men vóru ein privathús, sum vórðu skipað sum sambýli sum ein bráðfeingisloysn. Hetta sambýli heldur uppat nú. Har hava verið fýra- fimm fólk, men seinastu tíðina hevur bara eigarin verið eftir og hann er nú farin á ellisheimið. Gera klárt til meiri virksemi á Tvøroyri TRÆBRÚGV Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Tvøroyrar Býráð hevur samtykt, at gamla træ- brúgvin á Hvítanesi skal varðveitast. Hetta er ein av teimum fáu, veruligu træbrúgvun- um, sum eru eftir í land- inum og tað heldur býráð- ið, at tað er vert at varð- veita. Hon hevur verið í so ringum standi, at fyri nøkrum árum síðani varð bummur settur fyri, tí tað var vandamikið at fara út á hana. Men nú skulu nýggir uppstandarar setast upp fyri at gera brúnna trygga aftur. Hetta er eitt arbeiðið, sum er mett at kosta 150.000-200.000 krónur og tað skal gerast í summ- ar. Ein partur av ábótunum á Drelnesi er at fylla hylin í gomlu havnini út. Borgarstjórin sigur, at russarar eru áhugaðir at brúka Drelnes til umskipingarhavn Sambýli letur upp á Tvøroyri í summar Hesi húsini á Tvøroyri hevur Tvøroyrar Kommuna samtykt at keypa til sambýli og tað letur upp longu í summar Varðveita gomlu træbrúnna Træbrúgvin á Hvítanesi er ein av teimum heilt fáu, sum eru eftir í Føroyum og tað heldur Tvøroyrar Býráð vera vert at varðveita Landsroknskapurin fyri 2003 gav slakar 20 mió. krónur í yvirskoti. Roknskap- urin fyri 2003 verður helst tann seinasti landskassaroknskapu rin í fleiri, sum fer at geva yvirskot á botnlinjuni LANDSROKNSKAPUR 2003 Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo – Hetta er ein serligur bóklingur. Fyri tað fyrsta er kápuliturin lillaður, og fyri tað næsta hevur hann eitt yvirskot. Sum útlitini eru í løtuni, fer tað at taka nøkur ár, áðrenn vit aftur kunnu gleðast um eitt yvirskot á landsroknskapinum. Nakað soleiðis legði ein embætismaður á Fíggjar- málaráðnum fyri á tíðinda- fundi mánamorgunin, tá hann í stuttum greiddi frá landsroknskapinum fyri 2003. Úrslitið fyri fíggjarárið 2003 hjá landskassanum gav slakar 20 mio. krónur í yvirskoti. – Búskapurin hevur fing- ið eina ótrúliga vend síðan 2001. Landskassaroknskapurin í 2001 gav eitt yvirskot á 700 mió. krónur, og bert tvey ár seinni hava vit eitt yvirskot á 20 mió. krónur. Komandi ár hevur sam- gongan eina fíggjarætlan, sum gevur eitt hall á 200 mió. krónur. Sostatt er nær- um um 1. mia. krónur á muni frá 2001, sigur Bárð- ur Nielsen, landsstýrismað- ur í fíggjarmálum. Landsstýrismaðurin legði afturat, at føroyski búskap- urin kom seg ómetaliga skjótt eftir kreppuna fyrst í nítiárunum, og hann vón- aði, at sama gongd fór at gera seg galdandi hesaferð, hóast fleiri vinnur eru fyri hóttafalli. – Vit seta okkara vón til, at fiskaprísirnar aftur fara at kvinka uppeftir, og at alivinnan kemur fyri seg aftur. Fiskaprísurin hevur alt siga, um vit skulu fóta okkum aftur, vísir lands- stýrismaðurin á, sigur Bárður Nielsen Inntøkurnar svíkja Undir framløguni av lands- kassaroknskapinum fyri 2003 varð greitt frá, at tað er serliga inntøkusíðan hjá landskassanum, sum svíkir. Meðan stígur er komin í inntøkuvøksturin, halda útreiðslurnar á við at økja hjá landskassanum Á tíðindafundinum kom fram, at serliga niður- skurðurin í ríkisveitingini úr Danmark og minkandi skattainntøkur er orsøkin til fallið á inntøkursíðuni hjá landskassinum. Tað er ser- liga lønarútreiðslurnar, sum eru øktar nógv seinastu árini. Síðan 1997 eru út- reiðslurnar hjá landskass- anum til lønir øktar heili 50%. – Tað er altíð lætt at vera bakklókur, men vit áttu at havt tálmað lønarvøkstrin- um nakað. Ein øking á 50% er rættiliga nógv í mínum oyrum. Eg veit kortini fullvæl, at tað er rættiliga torført at halda aftur í so góðum tíðum, vit hava havt seinastu árini, sigur Bárður Nielsen landsstýrismaður. 1. oktober í ár fáa fleiri lønarbólkar aftur eina løn- arhækking á góð 4,5 %, sum fakfeløgini samráddu seg til á seinastu lønarsam- ráðingum við landsstýrið. Skeiv avgerð Í 2002 valdi undanmaðurin hjá Bárði Nielsen í Fíggjar- málaráðnum, Karsten Han- sen, at gjalda góðar 500 mió. krónur eyka av uttan- landsskuldini hjá lands- kassanum. – Tað er sjálvsagt í ordan at gjalda skuld aftur. Kort- ini skuldi Karsten Hansen sæð hvønn veg tað bar bú- skaparliga, og út frá tí haldi eg ikki tað var rætt av hon- um at gjalda hatta eykaláni, sigur Bárður Nielsen frá. Um vikuskiftið varð skipað fyri skeiði í public service fyri føroysku fjølmiðlarnar. Tað var Nordvision, sum skipaði fyri. Millum onnur fólk, sum vóru til staðar, var generaldirektørurin í Danmarks Radio, Christian S. Nissen. Ymisk evni viðvíkj- andi public service vórðu tikið upp, millum annað ein ávís tvístøða hesum viðvíkjandi: Samfelagið og staturin gjalda fyri føroyskt útvarp, so hvussu sleppa vit undan einum statsradio? Men hinvegin, hvussu tryggja vit óheftni, soleiðis at út- varpið ikki verður ein »statur í einum stati?« Ferðalagið við general- direktørinum í Danmarks Radio fór aftur til Dan- markar sunnumorgunin. hkm Public Service i Føroyum Veittra yvirskotunum farvæl – Vit seta okkara vón til, at fiskaprísirnar aftur fara at kvinka uppeftir, og at alivinnan kemur fyri seg aftur. Fiskaprísurin hevur alt siga, um vit skulu fóta okkum aftur, vísir landsstýrismaðurin á, sigur Bárður Nielsen Mynd: Savnsmynd Á myndini sæst hvussu nógv føroyskur búskapurin er broyttur síðan 1997. Í 2004 verða fyri fyrstu hægri útreiðslur enn inntøkur Inntøkur og útreiðslur Landskassans í 1997-2004 C M Y K 5 4