týsdagur 15. juni 2004síða 7

12 Nr. 111 - 15. juni 2004 Nr. 111 - 15. juni 2004 13 MARKNAÐARRÁK Sum væntað fekk røðan frá stjóranum í amerikanska tjóðbankanum (FED), Alan Greenspan, og røður frá øðrum limum í FED stóra ávirkan á virðisbræva- marknaðirnar í farnu viku. Røðurnar góðu greiða ábending um, at FED fer at hækka leiðandi rentu teirra 30. juni. Væntandi verður rentan hækkað 0,25% í 1,25%. Ein lítil møguleiki er tó fyri einari størri hækk- ing. Greenspan og aðrir FED limir meta, at gerst amer- ikanski kjarnuprísvøksturin (hetta er prísvøksturin uttan orku og matvørur) hægri enn 2%, kunnu rentuhækk- ingarnar gerast ógvusligari enn áður væntað. Prís- vøksturin verður dagførdur týsdagin tann 15. Eftir øll- um at døma, eru FED limir- nir nærum á einum máli um, at trupulleikin á ar- beiðsmarknaðinum er um at vera loystur, og tískil er prísvøksturin nú veruliga komin í andglettin. Markn- aðarsemja er um, at kjarnu- prísvøksturin í mai verður 1,8% eins og í apríl. Verður prísvøksturin hægri enn 1,8% týsdagin, fara marknaðirnir at tulka hetta sum, at FED fer at hækka rentuna meira enn 0,25%. 0,25% eru longu innroknaði í marknaðirnar. Tí vil ein øktur prísvøkstur føra við sær at eitt ávíst trýst á virðisbrævamarkn- aðirnar og dollarin fer at styrkjast. Í farnu viku varð kunn- gjørt, at amerikanska SBC, ið er høvuðspartaeigari í donsku telefyritøkuni TDC, ynskir at selja í minsta lagi 30% av samlaðu partabrøv- unum í TDC. Eftir kunn- gerðina lækkaði TDC 8,5%, men er síðani hækk- að 4,5% aftur. Hóast tíð- indini eru negativ júst nú, merkir sølan, at lættari verður hjá TDC at seta í verk langtíðar ætlanir. Útlit eru tískil fyri, at tíðindini, sum frálíður, gerast positiv. Eftir at prísvakstrartølini úr USA eru kunngjørd týsdag- in tann 15., heldur Green- span enn eina røðu. Saman við prísvakstrarkunngerð- ini kann røðan ávirka marknaðirnar, serliga um Greenspan gevur ábend- ingar um, at FED umhugsar at hækka rentuna meira enn 0,25%. Roknað verður við, at vikan verður óstøðug á virðisbrævamarknaðunum orsakað av sera týdningar- miklu tíðindunum sum verða kunngjørd. Nú kemur rentuhækkingin í USA Vika 25, 2004 www.kaupthing.fo Gunnleivur Dals- garð, formaður, f.v. Starvsmannafelagið hev- ur sent Jóannesi Eides- gaard, løgmanni soljóð- andi bræv: Í okt. 2003 gjørdi Star vsmannafelagið nýggjan tvey ára sáttmála við Fíggjarmálaráðið, sum ásetir at lønin hækkaði við 2.9% 1. okt. 2003 og aftur við 2.9% 1. okt. 2004, og harumframt hækkaði eftir- lønargjaldið við 1% um árið somu tíðarskeið. Fyri at ongin ivi skuldi verða um avleiðingina av hesi áseting, gjørdu vit Fíggjarnevnd løgtingsins greitt í skrivi dagfest 15.04.2004, at vit rokn- aðu við sum givið, at játt- anarmyndugleikin heldur seg til sáttmálaásetingar- nar. Um iki, so fer hetta at hava við sær óneyðugar trupulleikar, tí talan vildi jú vera um sáttmálabrot og sáttmála, ið gjørdur varð undir følskum for- treytum. Í opnum brævi í Dimmalætting 10. juni ger Hans Pauli Strøm, lands- stýrismaður, púra greitt, at landsstýrið ikki ætlar at halda seg til sáttmálan, sum Starvsmannafelagið hevur gjørt við sama landsstýrið, og staðfestir, at játtanirnar til avtalaðu lønarbatarnar til landsins stovnar ikki kemur uppá tal og at hetta er ein polit- isk avgerð, sum samlaða landsstýrið hevur tikið. Fyri ordans skuld skulu vit eisini gera vart við, at talan er ikki bert um okkara sátt- málaøki, men allar sátt- málar innan almenna økið. Vit eru skelkaði av, at landsins myndugleikar soleiðis ætla at fremja grovt álitis- og sáttmála- brot og fara at ávara landsstýrið um tær álvars- ligur avleiðingarnar, sum koma at standast av slík- um grovum álopi ! Avrit av hesum skrivi er sent til Fíggjarmálaráð- harran og Almannaráð- harran, eins fjølmiðlar eru kunnaðir um skrivið. Viðvíkjandi sáttmála- ásetingunum millum Starsvmannafelagið og Fíggjarmálaráðið Johan Petersen Hóast Miðflokkurin meir enn nakar annar tekur Jesuspápa til inntøku fyri sínum politikki, himprast hann ikki við at mani- pulera/lúgva. Miðflokkurin tvíheldur um, at hann var ímóti blokkniðurskurðinum. Seinast førir Bill Justinus- sen hetta fram í bløðunum mikudagin. Blokkniðurskurðurin or- sakað av Yvirtøkulógini Men hvør er so sannleik- in? Jú, orsøkin til, at blokk- urin varð skorin niður við 400 mió. kr., er yvirtøku- lógin frá 2001. Henda lógin yvirtók fíggjarligu ábyrgd- ina av nøkrum av málunum og málsøkjunum á lista A (fólkaskúlin, læraraútbúgv- ing, frítíðarundirvísing, handils-, tekniskir-, mask- inmeistara- og maskinist- skúlar og almenn forsorg). Kostnaðurin av hesum yv- irtøkum var 366 mió. kr. Ikki færri enn 5 ferðir verður í viðmerkingunum til lógaruppskotið víst á, at blokkurin fer at minka, um uppskotið verður viðtikið: 1. ferð: ... at taka yvir hesi mál og málsøki við atliti at lóggávuvaldi, heruppi í fíggjarvaldi ... 2. ferð: ... fer at hava avleiðingar fyri inntøkur á fíggjarlógini við tað, at heildarveitingarnar úr Danmark verða lækkaðar samsvarandi yvirtøkunum. 3. ferð: ... Heildarveiting- arnar lækka sostatt 356 mió. kr. ... (seinni broytt til 366 mió. kr.) 4. ferð: ... Oman fyri standandi metingar av fíggjarligu avleiðingunum eru sostatt at skilja sum ein lýsing av ... 5. ferð: ... Avleiðingar av uppskotinum: Fíggjarlig- ar/búskaparligar avleið- ingar fyri landið/lands- myndugleikar: Ja. Miðflokkurin tók undir Í álitinum tekur Jenis av Rana undir við uppskot- inum, men sigur m.a.: ... Miðflokkurin førdi fram, at vit ikki kundu loyva okkum, gjøgnum ein- vísa minkan av blokkinum ... Heilsuverkið hevur neyv- an í nýggjari tíð nakrantíð verið so órøkt og niðurund- irkomið ... gomlu okkara liggja hjálparleys ... við- urskifti teirra brekaðu og sálarliga veiku eru kata- strofal ... føroyska skúla- verkið er so illa umsitið, at tað meira og meira tykist fara í upploysing ... og vit kundu hildið á við dømum um eitt samfelag í órøkt ... Tí kenst tað fleirfalt løgið, at landsstýrið einvíst ætlar at byrja lækkan av heildar- veitingini (blokkinum) ... Miðflokkurin metir hesa ætlan høpisleysa, serstak- liga í tí vána støðu nógvir samfelagsbólkar búleikast undir. (Sitat endað). Jenis av Rana atkvøddi fyri Men hvør atkvøðir fyri uppskotinum við 2. viðgerð 21.09.2001 og við 3. við- gerð 28.09.2001: jú, tað ger Jenis av Rana!!!! Avgerðin um blokkniður- skurð er tikin við Yvirtøku- lógini, og at Miðflokkurin við neyðugu fylgilógini hevur atkvøtt ímóti, er mál- inum púra óviðkomandi (í viðmerkingini til fylgilóg- ina stendur: ... Hetta er beinleiðis úrslit av, at endaliga yvirtøkan ... varð framd ... (Yvirtøkulógin) ...(sitat endað)). Kanst tú leypa á bláman og ikki blíva vátur? Tað kundi Móses, tá ið hann leiddi ísraelsfólk tvørtur um Reyðahavið, men Jen- is? Nei!! Er Miðflokkurin totalt óseriøsur?? (Sí www.logting.fo > Tingmál > Løgtingstíðindi 1880-2002 > 2001 > Vanlig tingmál > 5.Uppskot til løgtingslóg um at taka yvir málini og málsøkini á lista A í heimastýrislógini (Yvirtøkulógin)) Miðflokkurin var við til at skerja blokkin!! VIÐMERKINGAR NØVN Í VIKUNI Telefon 341800 - Fax 341801 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Dagurin 15. juni. Valdemarsdagur. Danski kongurin Valdemar Sigur vann í orrustuni við Reval í Estlandi 1219. Søgnin sigur, at tá illa stóð til, fell reyður dúkur við hvítum krossi niður av himni. 15. juni í 1912 varð kunngjørt, at hesin dagurin skuldi vera almennur danskur flaggdagur til minnis um sigurin við Reval. Navnið Valdemar er eftir russiska Vladimir, ið merkir mikil í sínum veldi. Dagurin eitur eisini Vitus, til minnis um ein 12 ára gamlan drong, sum saman við fleiri øðrum varð tikin av døgum í Róm umleið ár 300. Dagurin er annars merkisdagur í Noregs søgu. Á vitusarmessu ár 1184 vann Sverri úr Kirkjubø sigur í sjóbardaganum við Fimreiti í Sogn og gjørdist einakongur í Noregi. Kunngjørt verður fyri ætt, vinum og kenningum at kæra kona mín, mamma, vermamma, systir, svigarinda, mostir, fastir, ommu- og abbasystir okkara Olga Reinert ættað úr Sørvági, búsitandi í Havn andaðist hósdagin 10. juni, 55 ára gomul. Jarðarferðin verður úr Havnar kirkju týsdagin 15. juni kl. 14.00 Fyri tey avvarðandi Johnny, Høgni, Bjørn og Rógvi Tey, sum vilja minnast Olgu, kunnu ístaðin fyri at senda blómur ella krans, lata eina peningagávu á konto í Føroya Banka. Kunngjørt verður fyri ætt og vinum, at mín góði sonur, pápi og beiggi Olivar Vang ættaður úr Tórshavn, búsitandi í Silkeborg andaðist 11. juni, 55 ára gamal. Jarðarferðin verður mikudagin 16. juni úr Allers List Kirke, Silkeborg. Fyri tey avvarðandi Maria,Sam, Jórun, Steingrím, Oddfríð og Miriam Kunngjørt verður fyri ætt og vinum, at kæra kona og mamma okkara Marita Poulsen Tórshavn andaðist 12. juni, 49 ára gomul. Jarðarferðin verður úr Havnar kirkju mikudagin 16. juni kl. 14.00. Fyri tey avvarðandi Jóhan, Rúni og Frida Tey, ið vilja minnast Maritu, kunnu lata eina peningagávu til felagið Javna, konto í peningastovnunum. Til próvtøkuna á Føroya Sjómansskúla í juni 1979 fingu 9 skipsførarar prógv. Teir vóru: Hallur H. Mohr, Fuglafjørður, Dánial Petur Hansen, Sandavágur, A. Pauli F. Johansen, Miðvágur, Bjarni Petersen, Kollafjørður, Finnbjørn Johansen, Sandavágur, Hans J. Joensen, Vágur, Hans Martin Ø. Andreasen, Kvívík, Niclas J. Hovsgarð, Hov, og Eyðun Samuelsen, Haldarsvík. Kelda. Myndaárbókin, árið ið fór 1979 Frá 23. august 2004 at rokna er Bárður Michelsen í Havn settur sum leiðari á Kommunalu Brennistøðini á Hjalla. Bárður er 30 ára gamal og útbúgvin maskinmeist- ari. Hann byrjaði sum aspi- rantur í Mærsk-flotanum í 1993 og tók maskinmeist- araprógv í desember 1998. Hann sigldi sum maskin- meistari hjá Mærsk til 2000. Síðan 2001 hevur hann starvast á umhvørvisdeild- ini hjá Tórshavnar komm- unu. Leiðarin er fyribils settur í eitt ár. 17 umsóknir vóru til starvið. Kommunala brennistøðin var tikin í nýtslu í 1987. Brenniorkan er 5 MW ella 2,0 til 2,5 tons um tíman. Árliga brenniorkan er um 16.000 tons. Rakstrartíðin er 8.000 tímar árliga. Undir brennistøðina hoyrir eisini rottangaskip- anin, slamsúgving, tyrving- arplássið í Húsahaganum og jarnmóttøkuplássið á Hjalla. Tilsamans 22 fólk starv- ast á Kommunalu brenni- støðini. 25 ára starvsdagur Í dag hevur Jákup Sørensen starvast hjá elfelagnum SEV á Sundsverkinum í 25 ár sum maskinmeistari, seinastu árini sum 1. meistari. Brennistøðin á Hjalla nýggjan leiðara Bárður Michelsen í Havn er frá 23. august 2004 at rokna settur sum leiðari á Kommunalu brennistøðini á Hjalla Mynd: Magnus Gunnarsson Fyri 25 árum síðan: Skipsføraraprógv í 1979 C M Y K 13 12