týsdagur 15. juni 2004síða 9

16 Nr. 111 - 15. juni 2004 Nr. 111 - 15. juni 2004 17 Eitt stórt tiltak var í KÍ høllini fríggjadag- in. Øll børnini, sum ganga í Mylnuhúsin- um, vórðu saman við teirra familjum í tivoli, sum børnini sjálvi saman við starvsfólkunum, høvdu riggað til og staðið fyri TILTAK Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo Klaksvík: Júst hvussu nógv fólk vóru í tivoli í KÍ høllini fríggjadagin, er ilt at siga. Men tey vóru heilt nógv. Knapt 150 børn ganga til dagligt í Mylnu- húsinum, og um sagt verð- ur, at hvørt barnið hevði tveir gestir, so er skjótt at rokna út, hvussu nógv fólk vóru í høllin hendan dagin. Hetta var eitt sera stutt- ligt tiltak, og eigur dag- stovnurin bert rós uppi- borið fyri at hava givið børnunum ein ógloymandi dag. Heimagjørt KÍ høllin var gjørd um til eitt tivoli, har børnini høvdu sjálvi gjørt megin- partin. Tvær hoppiborgir vóru eisini har, og tær vóru sum vera man vælvitjaðar. Síðani vóru eisini fleiri básar, har bóltkast, bowl- ing, fiskibrunnur og mangt mangt annað var. Eisini bar til at kasta tallerkar við róma eftir fólki og vátar svampar, so tað var eitt øgiligt svans í tí eina básinum. Men alt hetta var til miklan stuttleika fyri børn og vaksin. Um børnini raktu persónin, fingu tey ein vinning. Til bóltkastið høvdu tey sett upp nøkur NAN-blikk, og til bowling høvdu børn- ini málað nakrar sodavatns- fløskur, sum tey so rullaðu bóltar eftir. Hetta vísti, at tað ber væl til at hava heimagjørt bóltkast og bowling. Okkurt barnið hevði á orði, at tivoliið hjá Mylnu- húsinum var nógv stuttligar enn tað, sum var á norðoya- stevnu. Eitt langt borð varð sett upp mitt í høllini, har vaks- in kundu fáa kaffi ella te og køkur frá bakarínum hjá Símuni afturvið. Eisini var popcorn og saft at fáa, og tað var dúgliga vitjað. Á pallinum, sum eisini varð settur upp til tiltakið, var ymiskt á skránni. Silvi og Nósi vitajðu, børnini sungu, klovnar komu fram- við og Jógvan politiovasti kom eisini at syngja politi- sangin fyri børnunum, og tey sungu við við lív og sál. Familjur Børnini hildu til í KÍ høllini í tríggjar dagar, og í hesar dagarnar vóru tey býtt upp í familjur í staðin fyri stovur. Hvør familja hevði so eitt navn, til dømis Kinesarar- nir, Sólskinsbørn og so framvegis. Og so høvdu tey eitt hvørt sermerki, sum vísti til hvørja familju tey hoyrdu. Hvør familja hevði so eisini sín bás, har tey hoyrdu heima. Men helst mundu tey fyri tað mesta reika runt úti í høllini. Hóast yvir 100 børn vóru í høllini hesar dagarnar, so siga starvsfólkini, at tað ikki var so strævið, sum tey av fyrstan tíð høvdu vænt- að. – Sjálvandi hevur tað verið øgiliga rokaligt til tíðir, men soleiðis eigur tað at vera, tá tað eru so nógv børn. Men hetta hevur verið sera stuttiligt, segði eitt av starvsfólkunum, sum stóð og skar køku. Tiltakið fríggjadagin vardi góðar tveir tímar, og tað endaði við, at børnini góvu leiðaranum, Honnu Thøgersen eina gávu til minnis um hendan dagin og sum tøkk fyri ein ógloym- andi dag. Og aftaná sungu tey slagsangin hjá Mylnu- húsinum, sum er KÍ sang- urin Liðið tað eitur KÍ. Ein ógloymandi dagur 2 ára gomul yvirkoyrd Um trítíðina seinna- partin leygardagin bleiv ein 2 ára gomul smágenta yvirkoyrd á Arjgum. Gentan kom gangandi oman eftir einari brekku við einum leikutoysbili í hondini, tá ein bilur bakkaði út á vegin. Bilførarin hevði ongan møguleika at síggja gentuna, tí hon var so lítil, og endaði hon undir hjólinum á bilinum. Hetta varnaðist bil- førarin og hann fór út at hyggja, hvat var undir hjólinum. Og har lá so hendan smá- gentan. Bilførarin tordi hvørki at koyra fram ella bakka meira, so tað endaði við, at bilurin varð lyftur av gentuni. – Vit hava ikki ná- greiniliga fingið at vita, hvat fyri skaða gentan fekk, men all- arhelst hevur hon brot- ið lærið, sigur vakt- havandi á løgreglu- støðini. - sae - Bátur stolin Sunnukvøldið um nátt- urðatíð fekk løgreglan fráboðan frá einum bátaeigara, at báturin hansara var stolin. Eigarin greiddi frá, at hann hevði júst sæð bátin hjá sær fara siglandi út um molan við trimum persónum umborð. Báturin hevði kós móti Eysturoynni, men tá teir nærkaðust Toft- um, varnaðust teir løg- regluna á keiini, so teir sigldu tvørtur um fjørðin yvir á Strendur. Har vórðu tveir mans settir av. Og síðani ætlaði tann triði sær at sigla aftur til Havnar einsamallur, men tað kláraði hann ikki. Bát- urin hevði ov lítið av bensini og stegðaði upp. Maðurin umborð sendi út neyðarkall, tí hann rak móti landi. Vakthavandi sigur, at løgreglan hevði alla- tíðina eyguni eftir hon- um frá landi av. – Vit fingu hann í seinastu løtu, tí tá var hann rikin inn í taran, so tað kundi havt verið nógv verri, sigur vakt- havandi. Allir tríggir mennin- ir vórðu handtiknir og sleppa nú at standa til svars fyri teirra gerð. - sae - At kasta tallerkar við róma eftir hvørjum øðrum var nakað, sum børnunum dámdi sera væl. Her stendur Hervør fyri skotum Popcornini fullu í góða jør, og her er tað Aksel, sum guffar í seg Stór mannamúgva savnað framman fyri pallinum í Tivoli Mylnuhús fríggjadagin Fiskibrunnurin var eisini vælvitjaður, og børnini fingu ena sleikisneis hvør, um tað eydnaðist at fanga ein av lutunum í brunninum Danska valið til ES- tingið vísti, at danir nú hava viðurkent, at teir eru partur av Evropasamveldinum. Mótstøðuflokkarnir taptu. Sosialdemo- kratarnir vunnu. Eins og aðrastaðni tapti tann stóri stjórnar- flokkurin eisini ES-VAL Árni Joensen fartekst@mail.dk Tá tað nýmannaða ES- tingið kemur saman til sín fyrsta fund, verða bara tvey andstøðuumboð ímillum tey 14 donsku umboðini í tinginum. Tvey seinastu valini hava flokkarnir og listarnir, sum eru ímóti donskum ES-limaskapi, fingið meiri enn 30 prosent av atkvøðunum, men sunnudagin fingu teir ein frammaná. – ES-mótstøðan í Dan- mark er deyð, og ES er vorðið ein partur av donsk- um politikki, segði formað- urin í Sosialistiska Fólka- flokkinum, Holger K. Niel- sen, tá valúrslitið var greitt. Politiskir eygleiðarar í Keypmannahavn eru samd- ir við honum. Teir halda nógv benda á, at danir nú hava viðurklent, at teir eru partur av ES, og at áralong mótstøða ímóti samveldin- um er løgd til viks. Tann stóri taparin sunnu- dagin var Juni-rørslan, sum fekk 9,1 prosent av atkvøð- unum ímóti 16,1 prosentum á valinum fyri fimm árum síðani. Rørslan misti tvey av sínum umboðum og hevur nú bara Jens Peter Bonde eftir í ES-tinginum. Fólkafylkingin ímóti ES hevði eisini afturgongd, men varðveitt kortini sítt umboð. Nyrup vann Tann stóri vinnarin sunnu- dagin var fyrrverandi for- sætisráðharrin Poul Nyrup Rasmussen, sum var odda- valevni hjá Sosialdemo- kratunum hesaferð. Flokk- urin fekk heili 32,7 prosent av atkvøðunum, og tað var tvær ferðir meiri enn á valinum í 1999. Eingin ivi er um, at tað var Poul Nyrup Rasmussen, sum dró atkvøður til flokkin, og í gjár varð roknað við, at hann fór at seta met í per- sónligum atkvøðum til eitt ES-val. Sosialdemokratar- nir fingu meiri enn 600.000 atkvøður, og hildið varð, at Nyrup mundi hava fingið umleið helmingin ella kanska uppaftur meiri. Fyrrverandi forsætisráð- harrin var samdur við teimum, sum søgdu valið vera eina greiða ábending um, at danir nú hava við- urkent limaskapin í ES. – Fólkið hevur sagt, at vit hoyra heima í Evropa. Velj- ararnir hava tikið støðu. Nú er tað ikki ein spurningur, um fólk eru fyri ella ímóti ES. Nú er spurningurin, hvat vit vilja við samveld- inum, segði hann, tá valúr- slitið var komið. Eins og í hinum londun- um hevði tann stóri stjórn- arflokkurin, Vinstri, eitt vánaligt val. Flokkurin fór úr 23,4 niður í 19,4 prosent av atkvøðunum og misti tveir av sínum fimm ting- limum. Úrslitið í Danmark 2004 1999 Umb. 1999 Sosialdemokratarnir 32,7 (16,5) 5 (3) Radikala Vinstra 6,4 (9,1) 1 (1) Konservativu 11,3 (8,5) 1 (1) SF 8,0 (7,1) 1 (1) Junirørslan 9,1 (16,1) 1 (3) Fólkafylkingin ím. ES 5,2 (7,3) 1 (1) Dansk Folkeparti 6,8 (5,8) 1 (1) Kristil. demokratarnir 1,3 (2,0) 0 (0) Vinstri 19,4 (23,4) 3 (5) __________________________________________ Viðm.: Í 1999 valdu danir 16 umboð í ES-tingið, men nú hevur Danmark bara 14 umboð í tinginum. UTTAN ÚR HEIMI ES-andstøðan í Danmark deyð Poul Nyrup Rasmussen var tann stóri sigursharrin á danska ES-valinum sunnudagin Mynd: Reuters Sinn Fein í ES- tinginum Fyri fyrstu ferð hevur tann politiski vongurin av Írska Republikanska Herinum fingið umboð í ES-tingið. Á valinum sunnudagin fekk Sinn Fein næstan 12 prosent av atkvøðunum. Tað var næstan tvær ferð- ir meiri enn á valinum fyri fimm árum síðani, og tað var eisini nóg mik- ið til at geva flokkinum tvey umboð í ES-tingið. Eins og í øðrum lond- um royndist valið í Ír- landi illa hjá stjórnini. Flokkurin hjá Bertie Ahern, forsætisráðharra, Fianna Fail, hevði eitt vánaligt val og misti tvey av sínum umboðum í ES- tinginum. Latast leysur ella ákærast Altjóða Reyði Krossur krevur nú, at fyrrverandi irakski einaræðisharrin Saddam Hussein verður ákærdur ella latin leysur. Talskvinnan hjá Reyða Krossi, Nada Dourmani, segði við bretska blaðið The Guardian í gjár, at amerikonsku myndug- leikarnir siga Saddam Hussein vara krígsfanga, og tí noyðast teir annað- hvørt at draga hann fyri rættin ella at lata hann leysan, tá hersetingin heldur uppat tann 30. juni. Gera teir ikki tað, brýtur USA fólkarættin, segði Nada Dourmani. Reyði Krossur sigur, at amerikanararnir hava einar 40 fyrrverandi irakskar politikarar sit- andi í fangalegum, uttan at nakar teirra er ákærd- ur. Sagt verður, at fang- arnir sleppa ikki at tosa við sakførarar ella síni næstu, men at teir verða javnan avhoyrdir. Reyði Krossur heldur, at USA ætlar sær at revsa fang- arnar uttan at vita, um teir yvirhøvur eru sekir í nøkrum lógarbroti. Danskir pengar truplir Tað loysir seg ikki hjá dønum at hava danskar pengar við sær, tá teir fara uttanlands at ferðast. Jyllandsposturin skriv- ar, at fleiri bankar í Týsk- landi og Fraklandi sýta fyri at veksla danskar pengar, og í øðrum lond- um vilja bankarnir hava rættiliga stóra samsýning fyri at veksla danskar pengaseðlar. Ein kann- ing, sum Amagerbanken hevur gjørt, vísir, at tað loysir seg betur at veksla pengarnar, áðrenn farið verður avstað. Í Amagerbankanum verður sagt, at bankarnir í evrulondunum eru ikki serliga fegnir um at veksla danskar, norskar og svenskar krónur ella bretsk pund. Hesi gjald- oyru eru uttan fyri evru- samstarvið og verða tí roknað sum ein trupul- leiki, sigur bankin eftir at hava kannað viðurskiftini í 23 londum í ES. Fáa milliónir fyri at flyta Ísraelska stjórnin hevur boðið teimum jødisku niðursetufólkunum í Gaza-geiranum nógvar pengar, vilja tey flyta haðani. Aftenposten veit at siga, at stjórnin er til reiðar at rinda hvørjum húski meiri enn næstan tvær milliónir krónur, vilja tey flyta til Ísraels. Taka øll niðursetufólkini av tilboðnum, fer flyting- in at kosta ísraelska ríkis- kassanum einar fimm milliardir krónur. Sam- bært Aftenposten hava summi valt at taka av, men fleiri vilja ikki hoyra talan um at flyta. Ísraelska stjórnin hev- ur samtykt at taka herin úr Gaza-geiranum og at flyta fólkið í niðursetu- bygdunum burtur haðani. Sambært samtyktini fara teir seinastu hermenninir úr geiranum innan 1. oktober, og til ta tíð skulu øll niðursetufólkini í teimum 21 bygdunum eisini vera farin haðani. C M Y K 17 16