hósdagur 30. oktober 2014síða 9

9 Fríggjadagur 31. oktober 2014 · Nr. 124 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Bjørn á Heygum Tað var ikki sørt skakandi, tá løg­mað­ur í Útvarpi Før­oya alment pro­klam­erar, at tað er í lagi at bróta bæði stýr­is­ skip­an­ar­lóg og játt­an­ar­lóg – í hvussu er skuldi hetta ikki hava nakrar avleiðingar! Hetta kunnger hann í sam­band við, at ein samd lands­stýr­is­mála­nevnd er kom­in til ta púra greiðu nið­ ur­støðu, at Jo­han Dahl hev­ ur brotið bæði játtanarlógina og stýr­is­skip­an­arlógina við at havt eina óheimilaða meirnýtslu á Strand­ferðsluni uppá 4,4 mió. kr. Hann grundgevur hesa leg­ali­ser­ing av nevndu lóg­ ar­brotum rættu­liga sann­før­ andi við at fortelja øll­um Før­ oya fólki, at so hevði hann ikki havt annað at gjørt, enn at loysa landsstýrismenn úr starvi – tí, sum hann segði – ong­in helt givnar játt­anir. – Og hví tað? Jú eftir hans­ara bestu sannføring var vón­leyst hjá hes­um somu lands­stýr­is­fólk­um at halda seg inn­an fyri játtanina – t.v.s. av somu orsøk máttu tey her­eft­ir hava loyvi at bróta lógina. Jú – hetta er so sanniliga log­ikk­ur við lít! Onki við at siga, at hann fór a stramma upp ella herða eft­ir­lit­ið – tað kundi nokk aldr­in fallið honum inn! 4,4 mio kr. piparnøtur hjá løgmanni Hann kom eisini við eini sera góðari sam­an­bering við ferðslu­lóg­ina, tá hann royndi at baga­telli­sera málið um óheim­il­aðu meirnýtsluna hjá Jo­han Dahl. Hann segði, at hetta, at brúka heilar 4,4 milli­ón­ur ólógliga, var ikki ann­að enn at koyra 81 km/t í mun til hægst loyvda há­ mark­ið upp á 80 km/t. Hvør skal siga – er tað ikki enn eina­ferð talan um pip­ar­ nøt­ur hjá løg­manni, tá vit tosa um milliónir av krón­um í al­menn­um peningi? Løgmaður, sum er settur av fólk­in­um at hava eftirlit við, at lands­stýrismenn út­ inna sítt starv á lóg­lig­an og full­góð­an hátt, kunn­ger nú púra op­ið og ósmæðið, at tann poli­tikk­ur, hann og hans­ara starvs­fe­lag­ar standa fyri er, at tað í før­oyska sam­ fe­lag­num er full­komiliga legi­timt at brúka skatta­ borg­ar­ans pening í heim­ild­ ar­loysi. Boðskapur løgmans er so­statt greið­ur, ikki bara til all­ar núverandi lands­stýr­ is­menn, men eisini allar kom­andi lands­stýr­is­menn – brúk­ið bara borgarans pen­ing sum tykk­um lystir – utt­an­um játtanir og heim­ ild­ir løgtingsins – tí hetta fær ong­ar avleiðingar álíkavæl. Vanvirðing mótvegis løgtinginum At henda undirgraving av øll­um givn­um heim­ild­um í veru­leik­an­um er ein total van­virð­ing mótvegis løg­ting­ in­um, sum við sínum játt­an­ um ásetir greiðar reglur fyri, hvussu skattaborgarans pen­ ing­ur skyn­sami­liga skal nýt­ ast í hvørj­um ein­s­tøk­um føri bæði i játtanarlóg og fíggj­ar­ lóg – sær løgmaður eftir øll­ um at døma ikki sum nakran trup­ul­leika. Tá løgmaður kann loyva sær slíka arrogancu mótvegis løg­ting­in­um, er tað væl saktans tí, at hann inn­ ast inni als ikki hevur nakra virð­ing fyri hesum stovni sum eft­ir­lit­is­myndugleika. Hann hugsar væl sum so, at Før­oya Løgting eftir øllum at døma er so ússaligt og moralsk viðtikið sum stovnur, at her telur bara pol­it­isk­ur løtu­vinn­ing­ur, pensiónir, skatta­fríur koyri­ pen­ingur, borðfæ v.m. At reisa mis­álit, og taka nakrar avleið­ing­ar fyri prinsippir, er fyri ein og hvønn livi­breyðs­ pol­it­ik­ara alt ov kostn­að­ar­ mikið! Hægsti politiski leiðari í land­in­um sleppur sostatt eft­ir øll­um at døma snikka­ leys­ur frá at viðmæla lóg­ar­ brot á hægsta stigi. Tað kann sostatt stað­fest­ ast, at vit nærk­ast 1980 ár­un­ um aftur við sjeymilaferð, har fullkomið an­arki vald­aði – júst tí ongin tók av­leið­ing­ ar­nar av nøkrum. Tað óskilið endaði við ein­ um heil­um samfelag, sum fór á húsa­gang av berum pol­it­isk­um kleyv­ar­skapi og ábyrgdarloysi. Tað er nógv, sum týðir uppá, at søg­an endurtekur seg! Johan Dahl brotið játtanarlóg og stýriskipanarlóg tíðargrein Løgmaður vælsignar lógarbrot Annita á Fríðriksmørk Hetta eru spurningar, sum ofta verða settir teim­ um, ið vilja broyta fiski­ vinnupolitikkin. Spurn­ing­ ar­nir verða settir teimum, sum halda, at tað almenna kann fáa meira burturúr til­ feing­in­um í havinum. Til fyrra spurningin er at siga, at sjálvandi hava út­lit­ ini nógv at siga, tá ið bank­in fíggjar eina íløgu. Og sjálv­ andi skal bankin trúgva uppá, at tann, sum fær lánið, megn­ar at fíggja lánið aftur. Vit eiga tí eisini at tryggja, at reið­aríið, sum fær lán til skip­ ið, ræð­ur yvir kvotuni ella fiski­loyv­inum yvir eitt rími­ liga langt áramál. Hin­veg­in er tað líkamikið fyri bankan, um lán­ið, tú tekur, fer til at fíggja einum privatum (út­ lend­ingi) ella tí almenna. Bank­in vil bara tryggja sær, at hann fær pengarnar aftur við rentusrentu. Harafturat er skips­virðið vanliga minni part­urin av láninum. Tað er, sum er, kvotan ella fiskiloyvi, sum er tað veruliga virðið. Kvoturnar og fiskiloyvini eig­ur fólkið í Føroyum. Fekk fólk­ið pengar fyri hesa ogn­ ina, sum svarar til virðið, so kundi hetta fíggja t.d. stór­an part av pensjónunum. Um­ framt, at man kundi givið lág- og miðalinntøkum eina mun­andi skattalækking. Men hetta vil man ikki frá pol­it­iskari síðu. Serliga ikki frá fólka­flokssíðu, sum fyrr í tíð­ini var ein vinnuflokkur, men nú er vorðin ein fá­veld­ is­flokkur, og fremsti tals­ flokk­ur fyri verandi skipan. Hesi stóru virði í sjón­um, sum fólkið eigur, og sum vinnulívið dugir at virð­ is­økja, er høvuðsorsøkin til, at føroyingar búleikast so væl her á landi. Hóast hesa rímiligu vælferð kundi vanliga borgarin liv­ að enn betri og tryggari og rúmsáttari, um bara pol­it­isk­ ur vilji var til at umsita hesa ogn skynsamari. Sambandsflokkurin hin­ vegin vil tó verða við, at tað er blokkurin úr Dan­ mark, sum er orsøkin til væl­ferðina í Føroyum. Her ger Sambandsflokkurin vinnu­lív­inum so dyggiliga órætt. Sjálvandi er tað ikki blokkurin, men før­oyska vinnulívið og tað váða­ fýsnið, sum har er, sum er krumtampurin í samfelag­ num. Tað er hjá vinnu­lív­in­ um, at sam­fel­ags­hjól­ini byrja at mæla. Tí er tað undrunarsamt, at eitt samfelag, sum er so ríkt við rávørum letur virðini fyri onki m.a. til nakrar út­ lend­ingar at ráða yvir – um tað so er óbeinleiðis. Eisini er tað løgið, at man letur hes­ar leggja okursprís á okk­ara egna vinnulívsfólk, tá hesi skulu keypa seg inn í vinn­ una. Og sum um, at tað ikki er nóg mikið, men eftir, at man hevur givið virðini burt­ ur, og finnur seg í, at nøk­ur av okk­ara egnu skulu rinda ok­urs­prís, – bara ikki til tað al­menna. So fer man til nakr­ ar aðrar útlendingar og bið­ ur hesar um blokkstuðul, og spyr pent, um teir ikki kunnu fíggja tað, sum manglar í. Rinda fyri at fara til arbeiðis Viðvíkjandi samanberingini og spurninginum, um man so eis­ini skal rinda fyri at fara til arbeiðis hjá tí almenna, er at siga, at spurningurin er nokk­so stuttligur, og fær nøk­ur at siga, “ánei, sjálvandi skal man ikki rinda fyri at fara til arbeiðis, og tí heldur ikki fyri at fáa eina kvotu frá tí almenna”. Samanberingin er heldur ikki heilt av leið: Tá ið eitt al­ ment starv er til taks, verður tað lýst leyst, og øll kunnu søkja. Øll kunnu bjóða seg fram, og tann best skikkaði eig­ur at fáa starvið. Fært tú starv­ið, so hevur tú tað, so leingi tú arbeiðir har. Tá ið tú fert úr starvið einaferð, kanst tú ikki selja starvið víð­ari til ein annan. Tú hevur jú onki goldið fyri tað. Tað hevði eisini verið órætt­víst, um tú seldi starvið víð­ari, og koyrdi pengarnar í tín egna lumma. Tað hevði ver­ið órættvíst yvirfyri skatt­gjaldaranum, – sum ann­ars kundi fingið ágóðan. Eis­ini yvirfyri tí nýggja starvs­fólkinum, sum fekk starv­ið. Og ímynda tær, um hin nýggi, sum fekk starvið aft­aná teg, hevði verið noydd at biðji útlendingar hjálpt sær við at fíggja nýggja starv­ið? Nei, har hava tit rætt. Tað ber sjálvandi ikki til! Fær reiðaríið lán til skipið, um kvotan ella fiskiloyvið bara er til komandi árið? Skulu tey alment løntu so eisini rinda fyri at fara til arbeiðis? Gevið vinnulívinum betri sømdir! kjak