hósdagur 24. juni 2004síða 8

Nr. 118 - 24. juni 2004 15 UTTAN ÚR HEIMI Alivinnan skipar seg Alivinnan í Danmark hevur nú skipað sum í eitt nýtt felag, ið hevur fingið navnið Dansk Akvakultur. Í tí nýggja felagnum eru feløg, sum ala fisk á sjónum og í alibrúkum á landi, állaalarar, fiskaútflytarar, fóður- virkir og virkir, sum arbeiða tann alda fiskin. Roknað verður við, at limatalið verður um 300. Eitt av enda- málunum við felagnum er at fyrireika limirnar til kapp- ingina á marknaðinum. Alifeløgini, sum fara upp í tað nýggja felagið, ala umleið 40.000 tons um árið. Umleið 95 prosent verður útflutt, og útflutningsvirðið táttar í eina milliard krónur, skrivar Ritzau. Clinton hetja í Kosovo At fyrrverandi amerikanski forsetin Bill Clinton er væl umtóktur í Kosovo sæst á teimum mongu støðunum har, sum bera navn hansara. Í høvuðsstaðnum Pristina er ein gøta, sum hevur navn eftir Clinton, og har eru eisini fleiri handlar, sum hava navn eftir honum. Á vegginum á einum stórum íbúðarhúsum er eisini ein stórur málningur av fyrrverandi forsetanum. Orsøkin til ta góða umdømið hjá fyrrverandi forset- anum er, at hjá teimum flestu albanunum í Kosovo er hann tann stóra hetjan. Hann gjørdi sítt til at tryggja frið í Kosovo, og nógvir kosovoalbanar halda, at hevði Clinton verið sitandi í Hvítu Húsunum, hevði Kosovo verið eitt sjálvsstøðugt land í dag. Harafturímóti er George W. Bush ikki so avhildin í Kosovo. Sagt verður, at Bush slepti Kosovo upp á fjall, tá hann legði á Afghanistan, og at Afghanistan fekk somu lagnu, tá Bush gjørdi av at leypa á Irak. Í Barentshavið at bora Norsk Hydro ætlar nú at fara undir at bora eftir olju og gassi í Barentshavinum, og gongst sum ætlað, verður borurin settur í havbotnin umleið 1. oktober. Mánadagin søkti Norsk Hydro umhvørvismyndug- leikarnar um loyvi til tað neyðuga útlátið, sum stendst av boringini, men umhvørvisfelagsskapurin Bellona heldur, at felagið hevur givið myndugleikunum alt ov stutta tíð til at viðgera umsóknina. Víst verður á, at myndugleikarnir kunnu ikki taka støðu fyrr enn aftan á tann 10. august, og tá kunnu teir vænta at fáa eina ella fleiri kærur. Tær fara at taka tíð, so Norsk Hydro kann ikki vænta at sleppa at bora fyrr enn einaferð í desem- ber, sigur Bellona. Í Norsk Hydro halda tey ikki, at Bellona og aðrir um- hvørvisfelagsskapir hava nakað at stúra fyri. Felagið sigur, at øll neyðug stig verða tikin fyri at verja umhvørvið undir royndarboringini, og at ein tilbúgvingarætlan er løgd, skuldi okkurt óhapp hent. Fleiri ómaksgjøld Tann lága rentan ger, at munurin á innlánsrentuni og út- lánsrentuni hjá teimum donsku peningastovnunum er so lítil, at teir forvinna ikki so nógvar pengar longur. Tað hevur fingið peningastovnarnar at umhugsa at taka fleiri ómaksgjøld frá viðskiftafólkinum, skrivar Børsen. Blaðið skrivar, at tey seinastu tíggju árini hava peningastovnarnir økt inntøkuna av ómaksgjøldum úr seks upp í sekstan milliardir krónur. Tað merkir, at ein triðingur av inntøkunum hjá peningastovnunum stavar frá ómaksgjøldum, og hóast tað ljóðar av nógvum, er hetta munandi minni enn aðrastaðni. Eitt nú stava 56 prosent av inntøkunum hjá teimum svensku bankunum frá ómaksgjøldum, og í Niðurlondum eru tey 45 pros- ent av inntøkuni. Aðalstjórin í Danske Bank, Peter Straarup, heldur ikki, at tað ber til at hækka verandi ómaksgjøld. Ístaðin fyri eiga peningastovnarnir at geva viðskiftafólkinum okkurt nýtt, sum teir so kunnu forvinna meiri pengar burturúr, sigur hann við Børsen. Ein frágreiðing hjá amerikonsku Kongr- essini ávarar um, at yvirgangsmenn kunnu fara at søkja at olympisku summar- leikunum í Athen YVIRGANGUR Árni Joensen fartekst@mail.dk Sambært frágreiðingini er tað rættiliga sannlíkt, at yvirgangsmenn, sum hava tilknýti til al-Qaeda, fara at royna at søkja at olympisku leikunum, og at teir helst fara at leggja seg eftir at fáa sum mest burtur úr atsókn- ini. Tað er tí ikki óhugs- andi, at teir fara at nýta eina bakteriur, stendur í frá- greiðingini. Carol Migdalowitz, sum hevur skrivað frágreiðing- ina, sigur við tíðindastov- una AP, at tað eru fleiri or- søkir til, at vit kunnu vænta eina ella fleiri atsóknir at leikunum í Athen. Hon vísir á, at demokratiið hev- ur sín uppruna í Grikka- landi, og at yvirgangsmenn tí ivaleyst halda tað hava ein serligan týdning at søkja at har. Í øðrum lagi fara fleiri milliardir fólk at fylgja leikunum í sjónvarp- inum, og tí kunnu yvir- gangsmenninir fáa sín boðskap út um allan heim- in. Í triðja lagi er Grikka- land ein partur av Vestur- heiminum, sum yvirgangs- menninir leggja seg eftir at søkja at, sigur Carol Migdalowitz. Freistin Amerikanska kongressfrá- greiðingin nevnir eisini eitt annað, sum kann vera ein fráboðan um, at al-Qaeda ætlar at søkja at olympisku summarleikunum. Tann 15. apríl kunngjørdi Osama bin Laden, at hann fór at lata friðardyrnar standa opnar fyri Vestur- heiminum í tríggjar mán- aðir. Tann 15. juli rennur hendan freistin út, og fýra vikur seinni byrja leikirnir í Athen. Grikska løgreglan hevur havt samband við løgregl- una í hinum evropeisku londunum. Ætlanin er, at hini londini skulu gera sína meting av vandanum fyri yvirgangi undir leikunum, skrivar AP. Í februar í 1945 bumbaðu amerikonsk og bretsk flogfør týska býin Dresden í sor. Millum annað oyðiløgdu bumbur- nar ta stóru Frauen- kirche, men nú er hon bygd uppaftur ENDURBYGGING Árni Joensen fartekst@mail.dk – Í hesi løtu verður eitt sár í sjálvum hjartanum á Evropa grøtt, segði leiðarin í týska statinum Sachsen, Georg Milbradt, tá spírurin á Frauenkirche í býnum Dresden varð settur upp á pláss týsdagin. Frá 13. til 15. februar í 1945 bumbaðu amerikonsk og bretsk Dresden. Ein stórur partur av býnum varð javnaður við jørðina. Eldur kom í Frauenkirche, og nakrar dagar seinni rap- aði hon í grund. Nú er hon bygd uppaftur, og millum annað eru 3.634 steinar úr teirri upprunaligu kirkjuni brúktir aftur í teirri nýggju. Tann meiri enn fimm metrar høgi spírurin er gjørdur eftir tí upprunaliga. Tað er ein onglendingur, sum hevur gjørt hann. Pápi hansara var ein av flogskip- arunum, sum bumbaði Dresden fyri 59 árum síðani. Arbeiðið er fíggjað í Onglandi, millum annað av fólki í býnum Coventry, sum týskarar bumbaðu í sor undir seinna heimsbardaga. Ætlanin er eisini, at Frauenkirche skal vera eitt tekin um frið. – Í dag sendir Dresden øllum heiminum ein boð- skap. Tann endurreista kirkjan skal vera eitt altjóða tekin um frið og semju, var boðskapurin hjá Georg Milbradt. Kirkjan í Dresden endurbygd Stúra fyri yvirgangi ímóti olympisku leikunum Gamla belgiska súkklarastjørnan Eddy Merckx við tí olympiska eldinum, sum skal til 34 býir í 27 londum á vegnum til Athen 15 14 Nr. 118 - 24. juni 2004 Tjalding og vallaraheim á G! Festival FESTIVALUR Tíðindaskriv G! Festival bjóðar aftur í ár gestum at tjalda í Gøtu- gjógv tætt við Gøtu skúla, men sum nakað nýtt ber eisini til at bíleggja sær vallaraheimspláss, ella rúm í sovisali, sum verður í Gøtuskúla, umframt at tað eisini verður møguligt hjá festivalgestum at goyma virðislutir, klæðir og annað, sum ikki skal liggja ólæst í tjaldinum í skúlanum. Svimjifelagið Skeggjar tekur sær av tjaldingini, vallaraheiminum og varð- veitslutænastuni í sam- starvi við G! Festival Tænastan er serliga ætlað fólki úr øðrum oyggjum, ið hava langan veg heim, og sum tí ynskja at gista í Gøtu. Tjaldingin var sera væl umtókt seinasta ár og alt plássið var uppi eftir stutt- ari tíð. Í ár eru týðiligar ábendingar um, at grav- gangurin verður enn størri. Av tí at plássið er avmark- að, er skilabest hjá teimum, ið ætla sær at tjalda ella gista í sovisali, at bíleggja sum skjótast. G! Festival takkar Gøtu Kommunu og Gøtu skúla fyri loyvi at nýta skúlan og bóndanum Árant Hansen, fyri at lata øki til tjald- ingina. Tjaldingarøkið og Vall- araheimið á G! lata upp Fríggjamorgunin 16, juli klokkan 10.00. Tað er ein treyt, at tey, ið vilja gista á tjaldingarøkinum ella á vallaraheiminum hesar dagarnar, hava atgongu- merki til G! Festival Bíleggingar fara fram á tel 22 72 42 ella á cam- ping@gfestival.com Kostnaður fyri tjalding er 60 fyri hvønn persón fyri vikuskiftið. Kostnaður fyri Vallaraheim er 130 krónur pr nátt pr persón. C M Y K 14