hósdagur 6. november 2014síða 22

Fríggjadagur 7. november 2014 · Nr. 127 22 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Nevndin í Sosialistisk Ung 7.000 núlivandi føroyingar fara at liva við sálarligari av­bjóðing. Altso 7.000 før­ oy­ing­ar kunnu vænta sær minst eina ferð í lívinum at fáa brúk fyri fakkønari sál­ar­ hjálp í styttri ella longri tíð! Øll menniskju hava rætt til eitt virði­ligt lív – tað legg­ ur lóg­ar­verk okkara í øll­um før­um upp til. Men ein kann loyva sær at ivast í, um hetta sæst aftur í veru­leik­an­um, tá fólk kenna seg noydd til at reka fýra ung fólk við sál­ar­ lig­um avbjóðingum úr einum granna­lagi. Tað er skeivt at reka fólk burt­ur, uttan mun til, hvørja or­søk fólk halda seg hava. Ávís­ir sam­fe­lags­bólkar eru tó so tabui­ser­að­ir, at fólk kenna seg noydd til at reka hesar sam­fe­lags­bólk­ar burt­ ur – og tað at onk­ur sær seg noyddan til at gera tað, kann bara vera, tí at vit sum sam­ fe­lag ikki hava verið nóg dugna­lig til at kunna. Hvat er sálarsjúka? Tað kann vera, tá ein persónur er vorð­in óarbeiðsførur við strongd. Tað kann vera ein per­són­ur, ið aftaná ferðslu­ van­lukku hevur angist, og tað kann vera ein persónur, ið aft­aná skúlagongd við nógv­ari happing hevur tung­ lyndi. Av tí at talið av per­són­ um, ið hava ella fara at fáa sál­a­r­sjúku, er so høgt, mugu vit skilja, at vit sjálvi kunnu ger­ast sjúk, og at vit sjálvi kunnu gerast avvarandi. Nógvir fordómar eru knýtt­ir at sálarsjúku, og hetta tabu ger, at fólk kunnu hava ilt við at um­gang­ast sál­ar­sjúk. Vit halda næstan, at sálarsjúka smitt­ar, at tey kunnu vera vanda­mik­il ella at tey gera, at tað verð­ur keði­ligt at búgva í granna­ lagnum – men hetta pass­ar ikki. Tað finst einki granna­ lag í Føroyum, sum ikki longu hev­ur fólk við sálarligum av­ bjóð­ing­um – og allar oftast eru hesi fólkini væl dámd, og fólk í grannalagnum eru glað fyri at hava tey har. Psykiatriski depilin á Lands­sjúkrahúsinum varð bygd­ur fyrst í 70’unum við 100 seingj­arplássum. Í dag er talið av seingjarplássum kom­ið niður á eini 40. Sam­ bært Eyðuni Joensen (fyrsti sálarfrøðingur í Før­oy­ um) vóru tað fleiri enn 100 sjúklingar, tá tað stóð harð­ ast á, men tað er vorðið gjør­ligt at minka um talið av seingjarplássum, tí at við­gerðin fyri sálarsjúku er vorð­in nógv betri, soleiðis at fólk við sálarligum av­bjóð­ ing­um nú hava møguleikan at fara út aftur í samfelagið. Av hesum sama er tað fant­ast­iskt, hvørja ferð nýggj til­boð koma, sum loyva fólki út í sam­felagið aftur – tey fara út fyri at gerast frísk, fyri at fáa tað betri, og fyri at vera saman við fólki, sum tey kunnu njóta avmarkaðu tíð­ina, vit øll liva saman í. Tey fara út, tí tey og teirra hjálp­ar­fólk vita og vænta, at tey fáa tað betri av tí og eru nóg frísk til tað. Byggingin hjá Bústøðum við Íslandsvegin, har ætl­an­ in var, at ung fólk við sál­ar­ lig­um avbjóðingum skuldu fáa nakrar íbúðir, kundi ver­ið eitt dømi um, at for­ dóm­ar­nir trív­ast alt ov væl í Før­oyum. Nú hevur Ís­ lands­veg­ur so meld­að klárt út, at har hevur eing­in und­ ir­skrifta­inn­savn­an verið, so ógerð­in má liggja aðrastaðni í skip­anini. Tó er eingin ivi, at ómetaliga nógv fólk verða særd, tá tað frættist, at fólk í einum grannalagi hava savnað undirskriftir inn, tí tey ikki vildu hava sál­ar­liga avbjóðaði fólk í granna­lag­ num. Tað merkir tó ikki, at grann­arnir eru ring fólk – her hava vit øll eina ábyrgd at kunna. Vit í Sosialistisk Ung meta, at óttin fyri tí ókenda er veru­ligi trup­ul­leik­in. Hóast vit­an­in inn­an psyki­ atri­ina er tví­fald­að seinastu 20 ár­ini, er vit­an­in millum fólk rættiliga avmarkað, og av tí sama eru fordómarnir nógv­ir. Vit eiga at lata upp fyri vitanini, gera ein enda á for­dómunum og virða ym­ isk­leik­an. Gera vit tað, verða Før­oy­ar eitt betri stað fyri øll! Tað at ein hevur sál­ar­lig­ar av­bjóð­ing­ar ella er sál­ar­sjúk­ ur, merkir ikki, at ein er sjúk­ an. Ein er fyrst og fremst eitt menn­iskja sum øll onnur. All­ ir teir føroyingar, ið eru sál­ ar­liga avbjóðaðir, eru vinfólk, børn, foreldur og systkin hjá okk­um. Eitt gamalt orðatak er, at ein vinur kann vera ein fremm­andur frá í gjár. Teir før­oy­ing­ar­nir í túsundtali, ið hava sál­ar­lig­ar avbjóðingar, eru líka góð, deilig og fant­ast­ isk fólk sum øll hini, ið ikki eru sálarliga avbjóðað – tey eru vinir okkara, ikki fremm­ anda­fólk. Við javnaðarkvøðu Ein vinur kann vera ein fremmandur frá í gjár Gert Brovall Søndag aften d. 26.10.2014, blev jeg akut indlagt på hjer­teafdelingen på 8. eta­ ge, med en stor blodprop i hjer­tet. Jeg vil gerne takke af hele mit hjerte, afdelingens læ­ge og sygeplejersker for meget professionel be­ hand­ling. Jeg er sikker på, at jeg ellers havde været død. Behandlingen var hur­ tig og effektiv. Jeg følte mig un­der hele forløbet, tryg og i de ”bedste hænder”. Jeg mod­tog kærlig omsorg og for­ståel­se for den alvorlige si­tua­ti­on jeg befandt mig i. Tu­sind tusind tak for det. I det videre forløb blev jeg fløjet til Billund luft­ havn, med ambulance trans­port til Skejby Syge­ hus i Danmark. Under hele rej­sen var jeg ledsagedet af en Færørsk læge og sy­ge­ ple­jerske, som igen gav mig den bedste behandling og om­sorg. På Skejby Sygehus har jeg modtaget videre be­ hand­ling. Jeg har fået 2 bal­lon­udvidelser og venter nu på, at jeg bliver helt rask igen. Akut hos­ pi­tals­ind­ læggelse på Lands­ sjúkrahúsi kjak Tíðindaskriv Í januar verður arbeiðið at umbyggja høvuðssætið hjá Posta ætlandi boðið út. Útboðið er í tveimum. Fyrri partur er at dagføra alla fasaduna. Hetta merkir at skifta allan klædningin, skifta flestu rútar og gera broyt­ingar við glasi og list, so­leið­is at heildarmyndin av bygninginum og um­hvørv­ in­um innan og uttan verð­ ur betrað munandi. Seinni partur er at dagføra inn­rætt­ ing­ina í miðhæddini. Hesin part­ur fevnir um avgreiðslu, sølu og rakstur, íroknað post, frakt og filateli. Við sínum 7500 kvm er tal­an um ein av størstu bygn­ ing­um í Føroyum. Hann varð tik­in í nýtslu í 1989, og Posta leig­aði seg inn í bygningin í 1990. Í 1995 keypti Posta bygn­ingin. Joel undir Leitinum, stjóri á Posta, sigur at bygn­ing­ur­in verður nú­tím­ans­gjørd­ur, so­ leið­is at hann hóskar til tað virk­semið, sum Posta hevur í dag, og at hann sampakkar við tær ætlanir Posta hevur við virkseminum frameftir. Sam­stund­is skal bygningurin lýsa virð­ir, missión og visi­ ón virkisins. M.a. álit, fyri- takssemi, ferð, trygd, løn­semi og nútímansgerð. Bygn­ing­ urin skal vera eitt gott og motiverandi stað hjá starvs­ fólki, viðskiftafólki og leig­ar­ um at vera. Umbyggingin er teknað av arkitekti Heidi H. Poulsen. Fyrsta byggistig skal eftir ætl­an bjóðast út í januar 2015 við byrjan í mars. Næsta byggi­stig skal ætlandi byrja í aug­ust 2015. Posta røkkur hvørt stað í land­in­um hvønn dag. Posta fevn­ir um 126 ársverk, 60 bil­ ar, eina sølu á gott 90 mkr og virksemi kring alt landið. Posta ber á mál. Høvuðssætið hjá Posta skal í komandi ár undir eina stóra umbygging. Klædningur og vindeygu verða endurnýggjað og broytt, og verður bygningurin innrættaður, so hann hóskar betri einari nútímans fyri- tøku og til tær framtíðarætlanir ið Posta hevur. Posta dagførir høvuðssætið á Óðinshædd