mánadagur 1. desember 2014síða 8

Mánadagur 1. desember 2014 · Nr. 137 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 undir fýra eygum Marita á Rógvi Tað er tíðliga á morgni. Í einum søguliga myrkum novembur mánaða, vísur sólin sítt óvanliga andlit hendan kalda morgunin í Keyp­manna­havn. Ein kvinna á gøtuni turkar svønin úr eyg­unum, meðan onnur geispa hjartaliga, samstundis sum tey hála kroppin eftir gøtuni. Ja, tað er tíðliga, men á Amager­brogade er Tróndur Bogason tó á fótum við einum caffe latte í hondini. – Tað er eitt sindur óruddiligt, sigur Tróndur grín­andi og sipar til ljóðførini og nótarnar, sum prýða stov­ una hjá tveimum av før­ oya fremstu tónleikarum – Tróndi og Eivør. Tróndur er eitt um­biðið tónaskald og fram­leiðari, ið hevur nógv um at vera. – Vit eru júst liðug at fram­leiða nýggju fløguna hjá Eivør, so í løtuni havi eg frí. Tó skulu trý verk skrivast í næst­um, sigur Tróndur. Hóast Tróndur altíð hevur havt nøs fyri at tónseta tón­ leik, skaraði hann sum yngri eisini framúr í øðrum grein­ um. Í tvístøðu millum tónleik og hondbólt Tróndur sleit barnaskógvar sínar í Nonnuskúlanum, og longu í øðrum flokki skrivaði hann sítt fyrsta verk. – Tað var nakað ræðuligt »bras«, men longu tá hevði eg áhugan at skriva tónleik, sigur hann brosandi. Heima við hús floymdi klassiskur tónleikur eis­ ini rúmini, og tí var nær­ liggj­andi, at Tróndur fekk frálæru í klassiskum tón­ leiki – bæði klaver og violin. Hóast honum dámdi væl at spæla og skriva tónleik, fylti ítrótturin mest í barna­ ár­unum, eins og hjá hinum børn­unum. – Mær dámdi ótrúliga væl ítrótt, og eg spældi bæði fót­ bólt, flogbólt og hondbólt. Ítrótturin kom í fremstu røð, men tað haldi eg er øgiliga vanligt hjá børnum og ung­ dóminum. Eg var mitt í tveim­um heimum. Tess eldri Tróndur gjørd­ ist, tess meira byrjaði tón­ leik­urin at fylla. Útyvir alskin til klassiska tónleikin, var hann eisini limur í eitt nú í rapp-bólkinum MC- hár, og eftir loknan lest­ur í Hoydølum, flutti hann til Dan­markar at lesa tón­leik á universitet­inum í Keyp­ manna­havn. Í Keyp­manna­ havn byrjaði hann at skriva tónleik til útisetakóri Mpiri, sum hann eisini var ein partur av. Og samtundis sum hann las tónleik, spældi hann eisini hondbólt í Rødovre Hondbåldklub, ið var í bestu hondbóltsdeildini í Dan­mark um hetta mundið. Vælvaksni havnarmaðurin royndist eisini væl á ein­um hondbóltsvølli sum bak­spæl­ ari – stórur og sterkur, eins og hann eisini var væl fyri taktiskt og tekniskt. – Eg spældi í bestu deild­ ini í Danmarkí eitt ár, áðr­enn eg varnaðist, at eg held­ur vildi spæla hondbólt á lægri støði og hinvegin nýta tíðina til tónleikin. Eg kundi ikki geva meg 100% til bæði, og eg brendi meira fyri tón­leik­ inum, sigur Tróndur. Lívið sum frí­ yrkistónaskald Í 1999 skifti Tróndur lesn­ aðin á universitetinum út við konservatoriið í Keyp­ manna­havn – hann vildi lesa tóna­smið, og í 2007 varð hann liðugur við yvirbygnaðin í tón­setingarlist. Hann og Sunleif Rasmussen eru ein­ astu føroyingar, ið hava nomið sær hesa útbúgving. Eftir loknan lestur hevur Tróndur arbeitt sum frí­ yrkis­tónaskald og fríyrkis fram­leiðari, og síðan 1999 hevur hann skrivað umleið 50 verk, sum serliga bólkar og solistar bíleggja. Hann fram­leiðir eisini fløgur fyri ser­liga føroyskar bólkar. At arbeiða út frá bíleggingum er ein arbeiðsháttur, Trónda dámar væl. – Mær dámar ótrúliga væl at gera av sjálvur, hvørjar uppgávur eg átaki mær, og mær dámar væl, at eg ikki eri so bundin. Eg fái oftast bert at vita, hvussu nógv ljóðføri skulu vera við í verkinum, og síðani avgeri eg púra sjálvur, hvussu verkið skal ljóða. Fríyrkisvinnan er knýtt at einari ávísari óvissu og óstøðug­leika, sum ein ikki á sama hátt hevur í føstum starvi. Men Tróndur kundi ikki ímyndað sær ein øðrvísi ar­beiðshátt, tí hann hevur nærum ikki roynt annað. – Eg havi tvær ferðir verið í føstum starvi – eitt hálvt ár sum studentaskúlalærari og eitt hálvt ár sum postmaður, sigur hann grínandi. Hann heldur áfram. – Tað liggur ikki til mín at arbeiða fastar tíðir, og tað havi eg í roynd og veru ikki hug til. Fjølgávaða tóna­ skaldið Hvat heldur tú um grindadráp? – Eg eri hvørki fyri ella ímóti. Tað hevði ikki gjørt mær nakað, um tað steðgaði. Men hinvegin haldi eg meg ikki hava sæð serliga góðar grundgevingar móti tí heldur – uttan dálkingin, men hon má setast upp móti fría viljanum. Og eg sigi ikki nei, um tað verður boðið mær. Hvør er tín størsta tónlistarliga uppliving? – Le Sacre hjá Stravinsky. Hann dugir at skriva tónleik sum fáur, og í ár varð hann tilnevndur á triðja sinni til Norður­landa­ráðsins tónleikavirðisløn. Hann dugir eisini at framleiða fløgur, syngja, spæla klaver, og so dugdi hann alt á einum hondbóltsvølli, tá hann spældi hondbólt í bestu hondbóltsdeildini í Danmørk. Vanliga verður Tróndur Bogason settur í samband við tónaskaldskap, men í roynd og veru er hann óvanliga fjølgávaður