mánadagur 1. desember 2014síða 14

Mánadagur 1. desember 2014 · Nr. 137 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 kjak Landsins samgonga er dumpað í bygnaðarbroyting av samfelagnum Annfinn Brekkstein Býráðslimur í Tórs­ havnar Kommunu fyri Sambandsflokkin Helgi Abrahamsen, løg­tings­ maður skrivar í einari grein 27. november 2014 um tørvin á at samskipa rakstur og út­ byggingar av samfelagnum betri millum størri økini í Før­oyum. Greinin hevur heitið “Vit hava ikki ráð til tredivu lokalsamfeløg.” Motivatiónin at skriva hesi sjónarmið er løgin nokk nøkur úttalilsi hjá løgmanni um ætlanirnar hjá Tórshavnar Kommunu at útbyggja Tórshavnar Havn. Útbyggingar av Tórshavnar Havn Tað er ikki ætlanin hjá bý­ráð­ num í Tórshavnar Kommunu at gera eina útbygging av havnalagnum, sum skaðar umhvørvið við Skansan ella sum ger seg inn á býin í síni heild. Útbyggingin kann být­ast í tvey - ein partur, sum handlar um vinnuligu út­byggingina og ein annan part, sum snýr seg um at gera økið við Skansan meira atkomuligt fyri allar havn­ ar­borgarar og ferðandi við bygningum/hølum til mat­ stovur o.a. Ein partur av bingju­ havn­ini skal ikki liggja upp at Skansaøkinum, tvørtur­ ímóti. Lagt verður upp til, at íløguætlanin kann gerast stig­víst. Talan er í høvuðsheitum um at víðarimenna verandi havnalag til av- og áskipan og til nógvu ferðamannaskipini, sum vitja Havnina – virk­ semis­skapan og arbeiðspláss. Eisini er talan um at ný­skapa og menna økið rund­an­um ella við Skansan – virk­sem­ isskapan og arbeiðs­pláss. Tí er henda havnaút­ bygg­ing ikki í kapping við útbygging og ídnaðar­menn­ ing í Runavík ella Klaksvík Bygnaðarbroyting av føroyska samfelagnum Eg eri samdur við Helga Abra­hamsen, tá hann sig­ur: “Føroyar eru eitt lítið, fjar­ skotið land við avmark­aðum pengum og tí er neyðugt, at øll standa saman, fyri at fáa tingini at virka. Vit mugu koma burturúr tí støðuni, har hvør dregur til sín, og heldur seta okkum niður og finna útav, hvussu vit skipa samfelag til frama fyri okkum øll. Vit hava ikki ráð til tredivu lokalsamfeløg við nógvum dupultfunktiónum, samstundis sum aðrar tæn­ astur mangla. Vit kunnu ikki hava alt allastaðni.” Til hetta er at viðmerkja, at verandi landsins samgonga og landsstýrið eru so dyggi­ liga dumpað at fremja ein sam­felagsligan reform, her leggja kommunurnar í Før­ oyum saman í størri og sterk­ ari eindir. Í allari neyðini og flýggj­ an undan ábyrgd, valdi samg­ongan og landsstýrið, at leggja málið um komm­ unu­samanlegging út til veg­ leiðandi fólkaatkvøðu 3. mai 2012. Eg kann viðmerkja, at í norðanlondum eru allir komm­unureformar við sam­ anleggingum gjørdar fyri 35-40 árum síðan – restin er víðari menning og tað gong­ ur skjótt fyri seg. Í Føroyum eru kommunu­ samanleggingar gjørdar upp­á kvamsvís og púra óskipaðar við vantandi polit­ isk­ari leiðslu og stýring frá landsmyndugleikunum. Í øllum hesum kaos velur landið at leggja út eina sera stóra uppgávu, sum er eldra­ økið og hetta verður gjørt uttan at bygnarðarliga grund­ ar­lagið er til staðar. Onkur heldur, tá okkara lands­ politikarar ikki hava dirvið til at fremja reformar, so er hetta ein typiskur háttur og uppskrift við seigpíning at tvinga kommunurnar til samanleggingar. Men hetta fer at taka langa tíð og onki annað hendir á økinum. Sostatt er stórur vandi fyri, at nakrar kommunur fáa stórar trupulleikar av hesari útlegging og brúkarin kemur í klemmu og Tórshavnar Kommuna verður trýst at gjalda við útjavning. Tórshavnar Kommuna hevur sjálvboðin gingið á odda á samanleggingarøkinum og hevur gjørt fleiri saman­ leggingar – og uttan nakað sum helst krav ella boð frá landsins myndugleikum. Hvat skal Helgi virka fyri Helgi eigur at taka í egnan barm, serliga nú milliarda íløgur verða gjørdar í undir­ sjóvartunlar til Eysturoynna og Sandoynna, og at virka fyri, at kommunurnar í Eyst­ uroynni og Sandoynni sum skjótast verða lagdar saman við lóg. Nógvar av smærru komm­ ununum hava onga tæn­ astuliga og fíggjarliga styrki til nakað sum helst og vilja uttan iva minka í fólkatali til lítið og onki. Latið Føroya fólk og brúk­aran vera í fokus, tá tal­an er um at skipa før­ oyska samfelagið – og ikki lokal áhugamál, sum ikki tæna heildini og øllum sam­ felagnum. Ein kann eisini spyrja, hví samgongan ella lands­ stýr­ið ikki kemur við einari økis­ætlan fyri, hvussu infra­ skipanin kann ella eigur at útbyggjast ella enntá, hvussu samfelagið ella landið eigur at útbyggjast við borgarunum ella brúkarunum í fokus. So nei Helgi, tey 30 lokal­ samfeløgini, sum tú tosar um, hava tit nýliga valt at varð­veita og sum er ein vanlukka fyri menningina av Føroyum. Vit í Føroyum liva við einum samfelagsligum og bygnaðarligum “systemfeili." Størsta og mest gevandi bygnaðarbroytingin fyri sam­ felagið liggur enn og bíðar uppá 40. ár – talan er um eina kommunusamanlegging í 5-7 kommunur. Kanska Helgi fer polit­ iskt at virka fyri at gera samfelagsligar, her komm­ ununalar bygnaðar­broyt­ ingar, til ein part av einum komandi valstríði og valskrá – livst so spyrst. Vindmylluparkin í Húsahaga Spurningar til SEV-leiðsluna Ólavur Hátún Við áhuga hava vit fylgt við í tí, sum fer fram innan útbygging av okkara el-megi og nú í seinastum helst um vindmyllurnar í Húsahaga. Í kapping við privatar vann interkommunali felags­ skapurin SEV sær rættindi at skipa fyri eisini hesari út­ bygging, og sum skilst hevur arbeiðið gingið væl. Men nú, tá uppgávan er um at vera lokin, frætt­ist, at talan er um, at olju­sølu­ fyritøkan MAGN kanska skal inn í myndina sum fíggjar­ ligur samstarvari hjá SEV um hesa lidnu og møguligar komandi slíkar útbyggingar. Loyvi eg mær tí sum borg­ari í hesum landi at seta tykkum báðum Hákuni Djur­huus, SEV-stjóra, og Ják­ upi Suna Lauritsen, stýr­is­ formanni í SEV, hesar spurn­ ingar: 1) Er tað so, at MAGN hevur søkt um hetta samband við tykkum? ella 2) Hevur SEV fram um aðr­ ar møguleikar í land­in­ um valt sær hesa fyri­ tøku, har íslendingar hava ræðisrættin, til at ger­ast partur av okkara al­menna elmegiskervi? Um so er: Hvør er grund­ gev­ingin? 3) SEV er stovnur, sum hevur alt landið aftan fyri seg. Er nøkur orsøk til yvirhøvur at sleppa privatum fram­ at? Við vinarligari heilsan