mánadagur 15. desember 2014síða 32

16 nr. 10 I 15. desember 2014 Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum Nýggj prís­ greining á veg appingarráðið er ikki komið við nakrari almennari støðulýsing av føroyska brenni­evnis­ marknaðinum síðani 2004, men í seinasta lagi til várs verður ein nýggj frágreiðing almanna­ kunngjørd. Kanningin, sum liggur til grund fyri frágreiðingini, er gjørd, og nú verður arbeitt við at greina tilfarið. Ryggurin í kann­ingini eru samanberingar av føroysku brenni­evnis­prís­ unum við prísirnar í evropeisku sonevndu Platts-noteringini, sum eisini prísirnir í granna­londunum fylgja. Tað varð eisini gjørt, tá Kappingareftirlitið hjá Kappingarráðnum í 2004 kannaði før­ oyska brennievnismarknaðin. Tá itu tær báðar føroysku oljusølufyritøkurnar Statoil og Shell, sum síðani er vorðnar til ávikavist Effo og Magn. Avtalaðu prísfall Tað var tó bert oljufelagið Statoil, sum tá sjálv­boðið vildi taka lut í kanningini hjá Kappingar­eftir­litinum. Niðurstøðan av henni var, at føroysku oljufeløgini høvdu ov stóran vinning av bensin- og diselsøluni. Endin var, at ein avtala varð gjørd við Statoil um at lækka litur­prísin nakað – umleið 30 oyru fyri bensin og 25 oyru fyri disel – og at hesin skuldi fylgja Platts-noteringini. Shell mátti sjálvsagt eisini lækka sínar prísir samsvarandi fyri at kunna vera við í kappingini, men avtalan millum Statoil og Kappingarráðið hevði bara gildi í eitt ár. – Síðani hava vit leysliga hildið eyga við gongdini, til vit fóru undir hesa nýggju kann­ingina, og okkara eygleiðingar hava ikki givið orsøk at rópa varskó. Men tað skal tó ikki skiljast soleiðis, at so eru prísirnir í fínasta lagi sæð frá einum brúkarasjónarmiði. Tað vita vit ikki, sigur Terje Sigurðsson, deildarleiðari í Kapp­ingar­eftir­litinum. Kortini á borðið Í 2004 gjørdi Kappingarráðið sum nevnt eina eitt ára avtalu við Statoil um prísirnar, men ráðið hevur eisini heimild at áseta hámarks­ prísir á brennievni, um tað skal vera. Tó er lógin grundleggjandi broytt síðani 2004, tá kappingarlógin var ein eftirlitslóg við møguleika at samráða seg til loysnir, um nakað var at finnast at í kappingarhøpi hjá einum vinnu­aktøri. Nýggja kappingarlógin er ein sonevnd forboðslóg sum heimilar beinleiðis inntriv, um Kappingareftirlitið verður varugt við brot á lógina. Tó ber eisini til at koma við tilráðingum, um talan ikki er um beinleiðis brot, men um ivasama kappingar­støðu. Terje Sigurðsson væntar tó hvørki nakra nýggja avtalu ella áseting av hámarksprísi, um nýggja kanningin aftur skuldi víst, at oljufeløgini aftur eru farin at taka ov stóran vinning av bensin- og diselsøluni. – Lógin er broytt, og tíðirnar eru broyttar, og tað at leggja øll kortini á borðið – at almanna­kunngera úrslit og greiningar av slíkum kanningum – er ofta tað, sum virkar best. At gera eina avtalu við eitt oljufelag um prísin ljóðar kanska so gott, men tað er ikki vist, at ein slík avtala gevur brúkarunum bíligasta prísin. Tí tá ein avtala verður gjørd, mugu partarnir semjast, og tað er ikki vist, at teir klára at semjast um tann fyri brúkaran besta prísin. Tí kann ein slík avtala væl verða eitt tvíeggjað svørð, tí hon loyvir olju­feløgunum at hava ein prís, sum kanska er hægri enn tann, sum hevði staðist av einari púra fríari kapping, staðfestir Terje Sigurðsson. K Til várs kemur ein nýggj frágreiðing frá Kappingarráðnum um prísirnar á brennievni hjá teimum báðum føroysku oljufeløgunum. Leysligar kanningar seinastu tíggju árini hava ikki givið orsøk til at rópa varskó, men tað merkir ikki neyðturviliga, at prísirnir ikki kundu verið lægri, sigur Terje Sigurðsson, deildarleiðari í Kappingareftirlitinum Ingolf S. Olsen - PRESS Kappingareftirlitið