týsdagur 16. desember 2014síða 45

5 Mikudagur 17. desember 2014 · Nr. 144 Sosialurin Tú hevur rætt til at fáa eina við­ bót fyri starvsaldur, tá ið tú hevur arbeitt innan sama øki í 3 ár. Ar­ beiðarafeløgini hava starvs­aldurs­ viðbøtur fyri 3 ár, 5 ár, 7 ár og 9 ár. Um tú skiftir frá einum arbeiðs­plássi til eitt nýtt arbeiðspláss, flytir tú starvsaldurin við tær um tað er innan sama øki. Bið tín fyrrverandi arbeiðs­gev­ara um eina váttan, tá ið tú skiftir arbeiðspláss, hetta hevur ar­beiðsgevarin skyldu at útflýggja tær. Skiftir tú til dømis frá einum laksa­virki til eitt flakavirki ella uppi­sjóvar­virkið, so fylgir starvs­ tíðin í fyrra arbeiðnum við tær. Skiftir tú hinvegin arbeiðsøki, og fert frá t.d. at vaska skúla til at vera dag­røktari ella skiftir frá fiski­vinnuni til at vera bussførari, so fylgir starvs­aldurin ikki við, tí tað er eitt nýtt starvsøki, har tú ikki hevur royndirnar við tær. Starvsaldurin fylgir eisini við, um tú tekur ein steðg frá arbeiðnum, og byrjar aftur, um steðgurin er minni enn 7 ár. Vilmund Jacobsen Í januar verða tvey ár, síðan 41 ára gamli sandingurin, Suni Vatnsdal, fór umborð á línuskipið Sandshav, sum er heimahoyrandi á Sandi. Teir eru gjarna 14 mans við hvønn túrin, og gingið verður seks tímar vakt, og síðan er frívaktin eisini seks tímar. Hetta er ein skipan, sum mann­ ingini dámar væl, og tað kemur mest sum ikki fyri, at menn noyðast at bróta vakt. – Ætlanin var at fara út aftur og gera ein stuttan túr aftrat fyri jól, men veðrið hevur verið so ólagaligt, at hetta nú verður av ongum. Skipið, sum nýliga hevur verið á beding til botnmáling og skiftan av zinkum, liggur klárt at loysa. Hann væntar ikki, at Sandshavið loysir aftur fyrr enn fyrst í komandi ári. Eitt veldugt skip Suni Vatnsdal, sum eisini hevur verið við øðrum línuskipum, eitt nú Havsøka og Eysturoyingi, heldur, at Sandshavið er eitt veldugt skip. – Hetta er fyrrverandi Fugl­ túgv­an, sum í sínari tíð varð long við seks metrum. Skrokkurin á Kvikki, sum er fyrrverandi Saturn III, er hin sami, sum skrokkurin á Sandshavinum, men Sandshavið er nakað longri. Hann sigur, at Sandshavið hevur eitt stórt og arbeiðssligt dekk, umframt at skipið roynist ótrúliga væl í sjónum. – Hetta ger, at tað eisini er ar­ beiðsligt umborð og ikki so møðs­ samt, sum tað annars hevði verið, um skipið rullaði illa. Eg haldi ikki, at tað er so likamliga strævið umborð. Tað hevur so nógv at siga, at tú kanst standa stillur og arbeiða, uttan at skula halda tær í rulli alla tíðina. Suni sigur, at umborð á Sands­ havinum eru fimm dekkarar á vakt í senn. – Ein maður er í lastini, og fýra eru á dekkinum. Tveir mans eru í skúrinum, ein kryvur og ein stendur við rulluna. Er nógvur fiskur, fær maðurin, sum kryvur, hjálp. Vit skift­ast alla tíðina um uppgávurnar, soleiðis at eingin stendur leingi á sama posti út í eitt. Umborð á Sandshavinum eru tvey fýramanskømur og eitt tvey­ mans­kamar til dekkararnar. Letur væl at Suni Vatnsdal letur væl at gongdini í ár og heldur, at Sandshavið liggur í betra endanum millum línuskipini. ­– Jú, eg haldi, vit kunnu siga, at tað hevur gingið rímiliga væl í ár. Umframt at royna undir Før­ oyum, var Sandshavið eisini ein túr á Flemish Kap, har teir fyltu skipið eftir umleið fimm samdøgrum. Sandshavið var eisini eitt skifti í Íslandi, og her gjørdu teir nakrar túrar, áðrenn teir vendu skipinum henda vegin aftur. – Vit gjørdu nakrar túrar í Íslandi uttan at koma heim ímillum, og vit landaðu veiðina sjálvir, leggur hann aftrat. Suni Vatnsdal heldur, at hann hevur verið einar fýra túrar í landi í hesum árinum. – Tað ber ikki til at vera við hvønn túr, tá tú hevur børn, sigur hann. Á landi og sjógvi Í trý ár - árini 1993-1993 – var Suni við línuskipi úr Vestmannaoyggjunum í Íslandi, og hann heldur, at Vest­ mannoyggjarnar er eitt deiligt stað at vera í. – Tá flakavirkið á Sandi læt upp í 1997 og fór at virka saltfisk, arbeiddi eg á virkinum øll árini, til virkið læt aftur. Suni Vatnsdal trívist væl umborð á línuskipi og soleiðis, sum árini eru gingin, hevur hetta verið hansara lív í eini 15 ár tilsamans. – Einastu ferð, eg havi verið til skips og ikki havi verið við línu, var tveir túrar, eg var við trolbátinum Norðleivi, sum tá var træbátur, ið Kjartan Joensen í Leirvík átti og sum beiggi mín tá førdi, sigur fryntligi sandingurin. Suni trívist væl umborð á línuskipi - Sandshavið er eitt gott og rúmligt línuskip. Tað hevur nógv at siga, at tú kanst standa stillur og arbeiða, uttan at skula halda tær í rulli alla tíðina, sigur sandingurin, Suni Vatnsdal Suni Vatnsdal hevur verið við línuskipinum Sandshavinum í tvey ár. – Mær dámar væl at fiska við línu, og eg haldi, at Sandshavið er eitt veldugt línuskip, sigur hann Hevur tú sum limur í Føroya Arbeiðarafelag fingið skriv um at inngjøldini eru steðgaði og at tú verður skrásettur sum passivur limur, so kann orsøkin vera: At arbeiðsgevarin hevur ikki flutt gjøldini • Kanna lønarseðilin og tosa við arbeiðsgevara tín. Set teg í sam­ band við fakfelag títt um gjøldini fram­vegis ikki verða flutt Tú ert ikki til arbeiðis vegna sjúku ella arbeiðsloysi • Limur, sum gerst sjúkur ella arbeiðsleysur kann halda fram í tryggingini, um hann sjálv­ur hvønn mánað rindar  trygg­ ingargjald og hetta skal gerast innan 3 mánaðir frá tí at limurin er givin at arbeiða. Minnist til, at løntakarin eigur at byrja at rinda beinanvegin hann/hon gerst sjúkur/arbeiðsleysur, men vit hava givið limunum eina freist á 3 mánaðir at fáa hetta í rættlag (tvs gjalda eftirstøðurnar) og at um nevnda 3 mánaða freist ikki verður hildin, so er lim­urin ikki umfataður av lívs­trygg­ingar­ skipanini. Tú ert farin í skúla • Boða okkum frá hesum, soleiðis at vit fáa skrásett teg rætt í skipan okkara. Tú ert farin í  starv innan annað sáttmálaøki • Tú verður skrásettur sum passiv­ur limur, tí tú ert ikki um­fataður av sáttmálaøki og lívstryggingarskipan okkara. Eftirlønargrunnur FA’s Hvønn rætt havi eg til starvsaldur? Hann hevur bæði arbeitt uppi á landi og hevur verið sjómaður í fleiri ár - umborð á føroyskum og íslendskum línuskipum