mánadagur 29. desember 2014síða 38

Mánadagur 29. desember 2014 · Nr. 147 14 Sosialurin Brot og bitar úr árinum, ið fór 2014 desember – Eg vil sjálvandi vinna hvørja ferð, men ein virðisløn skal ikki avgera, hvussu eg havi tað í mínum gerandisdegi Tróndur Bogason, tónaskald, sum var innstillaður til norðurlendsku tónlistavirðislønina – Eg verði helst tann, ið sløkkir ljósið Hans Jacob Hjelm, sangari, ið er so heimkærur, at hann ikki trívist aðrastaðni enn í Vági 40 ára gamli havnarmaðurin, Svein Rógvi Ljósstein Nielsen, bleiv klaks­víkingur av tilvild. Hann gekk á Tekniska Skúla í Klaksvík undir kreppuni og hevði illa ráð at ferð­ ast til Havnar um vikuskiftini, og tí var hann nógv í Klaksvík. Eina ferð, hann var komin norður aftur eftir jólafrítíðina, var skúlaheimið læst. Tá mátti Svein Rógvi ringja til Anniku Ljósstein, sum hann hevði møtt gjøgnum hondbóltsfelagið Stjørnuna, og biðja um innivist. – Eg bleiv klaksvíksingur eftir tað, flennir hann. Í dag er Svein Rógvi mest kend­ ur sum hondbóltsvenjari hjá Team Klaksvík, umframt at hann er treystur røðari við Klaksvíkingi og maðurin handan venjingarhølið Fullpower Føroyar, og bæði hjá Anniku og honum hevur ítróttur fylt nógv. Men í juli mánaði síðsta ár broytt­ist lagnan hjá teimum báð­ um, tá Svein Rógvi fekk ein blóð­ tøpp í heilan. Svein Rógvi heldur, at hann hevði koyrt ov hart á, og tað óivað er tí, hann end­aði á Lands­ sjúkra­húsinum við blóð­tøppi. Á veg á Landssjúkrahúsið mátti fúsi ítróttarmaðurin stuðlast á báðum síðum fyri ikki at detta, og arm­urin og beinið á vinstru síðu riggaðu illa, sigur hann. Eisini sá hann dupult. – Tað var virkuliga vemm­iligt, sigur Svein Rógvi. Síðani sovnaði hann og vaknaði dagin eftir, og tá var alt tað horvið. Svein Rógvi hevði fullan førleika og dupultsjónin var burtur. Tó svav hann út í eitt í eina viku, sum van­ ligt er eftir eina slíka yvirháling. Má ansa sær Svein Rógvi er darvaður av tøpp­ inum, tí eitt nú fær hann illa saml­ að seg um at lesa, er ikki sami morgun­maðurin longur, og eis­ini eru stutttíðarminnið og hugsunar­ hátt­urin hjá Svein Rógva ávirkað, so hann hugsar alsamt meira um lívið og týdningin av at liva sum best. – Men man skal ikki vera bangin fyri at doyggja, leggur hann afturat. Tað var friðsælt, tá eg fekk blóð­ proppin. Eg lá bara har, og eg var ongantíð bangin, sjálvt um eg visti, at eg kundi doyggja. Seinni havi eg mangar ferðir hugsað, at tað kend­ ist trygt, greiðir Svein Rógvi álvar­ sliga frá. Síðani blóðtøppin hevur tað gingið væl við uppvenjingini, og krops­liga heilbrigdið er sera gott. Hann kann gera alt, sum hann gjørdi, áðrenn hann fekk blóð­tøpp­ in, men nú má hann ansa sær betur, so hann ikki ovbyrjar kroppin aftur. Síðani hevur Svein Rógvi aftur verið á sjúkrahúsi við sterkari pínu fyri hjartanum, men læknarnir vita ikki, hvør orsøkin var til tann til­burði. Nú roynir hann at lurta betur eftir signalunum, sum kropp­ urin sendir. – Eg havi havt ov nógva ferð á – á øllum økjum. Tað er ov krevjandi, og eg orki ikki. Eg vil liva til eg verði 70 ár, sigur hann til endans. Samtykt broytir einki – Løgtingið kundi akkurát tað sama samtykt, at hereftir skal pávin í Rom eita Høgni Hoydal, tí samtyktin fær ongar avleiðingar av nøkrum sum helst slagi, sigur Jógvan Páll Lassen, løgfrøðingur, eftir at løgtingið hevur samtykt at forða fyri, at Sea Shepherd og líknandi felagsskapir koma til Føroya fyri at leggja seg út í lógligt virksemi her á landi. Líraberg tapti Fiskimálaráðið gjørdi einki skeivt, tá ráðið noktaði at felagnum Sjófeli lut í mekrelkvotuni í 2012. Tað er niðurstøðan hjá Føroya rætti, sum tó ikki tók støðu til heimildirnar til kunngerðirnar um makrel. Líraberg vildi hava rættin at døma Fiskimálaráðið at viðurkenna, at felagið hevði rætt til kvotu, hóast tað ikki hevði nakað fiskifar at fiska kvotuna við, men fekk ikki viðhald. Færri fáa heimarøkt Hóast um túsund fólk fleiri eru yvir eru yvir 67 ára aldur, so fingu 400 færri heimarøkt í ár enn í 2005. Eldrarøktin er blivin dýrari, men færri fáa hjálp, er niðurstøðan í einum notati, sum Landsgrannskoðanin hevur gjørt til løgtingsgrannskoðararnar. Ein orsøk er, at tað tyngir lønarútreiðslurnar, at fleiri í eldrarøktini hava hægri útbúgving og tí hægri løn. – Tað var friðsælt, tá eg fekk blóðtøppin. Eg lá bara har, og var ongantíð bangin, sjálvt um eg visti, at eg kundi doyggja. Seinni havi eg mangar ferðir hugsað, at tað kendist trygt, greiðir 40 ára gamli Svein Rógvi Ljósstein Nielsen frá. Í summar fekk hann ein blóðtøpp, ið broytti lívið Eg vil verða 70 ár Svein Rógvi Ljósstein Nielsen heldur, at hann fekk blóðtøppin í heilan í summar, tí hann hevði livað við ov nógvari ferð á. Nú roynir hann at lurta eftir signalunum frá kroppinum Mynd: Dávur Winther Eitt sjúkt samfelag – Hetta er eitt dømi um, hvussu sjúkt føroyska samfelagið er, sigur Sonja Jógvansdóttir, samskipari í Samtaki, sum vísir á, at avleiðingin av nýggju pensjónsskipanini, ið samgongan arbeiðir við, verður, at stættarmunurin á føroyingum, sum verður knæsettur longu í móðurlívi, og sum heldur fram í arbeiðslívinum, skal halda fram á ellisárum. – Hetta er ein endalig uppgerð við samhaldsfestið í samfelagnum, tí stórir bólkar í samfelagnum – kanska 10 til 20 prosent – fáa ikki spart nakað sama til eftirløn, sigur hon.