týsdagur 6. januar 2015síða 21

21 Mikudagur 7. mikudagur 2015 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 "Hvat nýtt av Toftum?", var altíð fyrsti spurningur eg fekk, tá eg kom at vitja Hanna á Lágargarði. Og hes­ in spurningurin kom nakrar ferðir afturat, meðan vitjanin vardi. Hansara stóri tokki til heim­bygdina fjaldist ikki og hann vardi allar dagar, hóast hann búði í Havn megin­ partin av lívinum. Men í seinastuni kom hesin spurn­ ingurin ikki meira. Held­ur ikki aðrir spurningar. Týði­ ligt var, at kreftirnar gingu undan, og at Hanni longdist til ein betri stað, har kreft­ irnar ongantíð ganga undan. Johannes Martin Olsen varð føddur á Toftum 13. juli í 1920. Hann var yngstur av teimum níggju børnunum í Køkinum, og hann er tann seinasti, sum fer undir grønu torvu. Mamman Julia var av Kjalnesi í Kollafirði, fødd Joen­sen, og pápin Julius Olsen var úr Hálvdanstoft, sum er eitt av teimum heilt gomlu búplássunum á Toft­ um. Tey fingu níggju børn - seks synir og tríggjar døtur. Julius var smiður og hann fann eina øðrvísi loysn, tá hann og Julia skuldu seta føtur undir egið borð. Hús­ini í Køkinum eru sett sam­an av tveimum hús­um. Ovari part­ urin stóð suður úr hús­unum í Túni, og tann niðara partin, sum er tann breiðari, keypti Julius oman av Hamri. Har hevði verið køkur, og soleiðis fekk barnaheimið hjá Hanna navnið í Køkinum. Á Toftum hevur hann ikki verið nevnd­ ur annað enn Hanni í Køk­in­ um. Mær er sagt, at í Køkinum hjá Juliu ommusysti og Juliusi var altíð opið fyri øllum. Har samlaðust menn úr býlinginum millum áirnar, ið er tann gamli býlingurin á Toftum, um kvøldarnar at spæla kort. Og manglaði onk­ ur maður, tók húsmóðirin Julia mangan kortini í hond­ ina. Hanni var einasti av beiggj­unum í Køkinum, sum ongantíð fór til skips. Hann arbeiddi hjá eingils­monn­ un­um undir krígnum. Sum tann álítandi og skikkiligi maðurin hann var, kom hann sær væl fram. Hann gjørdist høgra hond hjá Hagengaard, sum var formaður fyri at gera barakkirnar á Toftum og á Nesi undir krígnum. Skriv­stovan hjá teimum var í gomlu dansistovuni á Toft­ um, ið stóð tóm. Um krígslok fór Hanni til Havnar at arbeiða hjá Heina Johansen, róptur Heini hjá Karl hjá Vágaheina, sum hevði handil beint yvir av Føroya Banka og Frelsunarherinum. Eftir tað arbeiddi hann eitt skifti í Keypssamtøkuni. Tað er ikki ov nógv sagt, at lívsstarvið hjá Hanna bleiv í ALV. Har ar­beiddi hann saman við undan­gongu­ kvinnuni Karo­linu Petersen, ið vaks upp á Toftum um sama mund­ið sum Hanni. ALV, ið nú eitur Dugni, hev­ur givið mongum fólkum møgu­ leika at umskúla seg eftir sjúku, óhapp ella arðar forð­ ingar. At hjálpa fólki, passaði eisini ógviliga væl til lyndið hjá Hanna. Tá hann var komin til Havn­ar, rann skjótt saman mill­um Hanna og Paulu hjá skorsteinsfeiðaranum. Tey vóru trí­menn­ingar, tí mamm­urnar, Julia og Pou­ lina, vóru systkinabørn úr Kolla­firði. Hetta bar í sær, at ættar­fólkið á Toftum ofta gisti hjá Poulinu og Óla skor­ steins­feiðara, tá tey vitjaðu í Havn. Hanni búði eisini har eitt skifti, eftir at hann var komin til Havnar. Í høvuðsstaðnum gjørd­ist Hanni skjótt virkin í Frels­ unar­herinum, sum Paula eisini hevði verið framm­an­ undan. Í mong ár hevði hann ábyrgdina av sunnu­dags­skúl­ anum fyri tey smærru bør­ nini, og eg havi hoyrt fleiri nevnt tann karakterist­iska sandkassan, ið Hanni altíð brúkti fyri at gera bíbliu­frá­ søgnina livandi fyri børn­ unum. Hann spældi eisini í horn­ orkestrinum hjá Frelsunar­ herinum. Mær er sagt, at hann spældi á trummu tey fyrstu árini, men tað ið eg minnist, spældi hann horn. Tá vit í uppvøkstrinum vóru á ólavsøku og orkestrið hjá Frelsunarherinum kom í há­ bærsligari skrúgongu og í teirra sermerktu búnum om­ an á Vaglið at halda úti­møti, minnist eg, at eyg­uni leit­aðu eftir Hanna skyld­mann­in­ um, sum gekk mið­skeiðis í fylg­inum. Hanni og Paula bygdu sær hús við Velbastaðvegin, har Óli skorsteinsfeiðarin hevði eina trøð. Her fingu Paula og hini systkini grundstykki frá pápanum. Í heiminum hjá Paulu og Hanna við Velba­ staðvegin vóru fólk altíð væl­komin, og fleiri skifti høvdu tey skyldfólk, ið gingu í skúla ella arbeiddu í Havn, búgvandi hjá sær. Fyri okkum var Hanni allar dagar toftamaðurin í Frels­unarherinum. Kortini gloymdi hann ongantíð kirkj­una og hann var trúliga í kirkju, tá tey vóru har inni sunnudagar. Í mínari verð er hann eitt fyrimyndarligt dømi um, at tann gamla før­ oyska kirkjumentanin og altjóða Frelsunarherurin væl kunnu sameinast í einum persóni. Paula og Hanni settu barnaheimið í Køkinum í upp­runaligan stand, og í mínum uppvøkstri og seinni enn tað, vóru tey rættiliga nógv har inni. Stutt er millum húsini, og tey stukku altíð inn á gólvið í okkara barnaheimi. Í norðara enda búðu omma, Karolina, og døturnar Davina og Palma. Omma var jú mostir Hanna og tað var eitt hjarta­ligt vinarlag millum húsini, og soleiðis kom eg at kenna heiðursfólkini Hanna og Paulu rættiliga væl. Í dag eigur Fornminnis­ fe­lagið á staðnum húsini í Køkinum, og tey eru ein virði­ ligur varði um farna tíð. Trúfesti eyðkendi Hanna allar dagar. Hann var ruddi­ ligur og reiðiligur - eingir lepar hingu við. Harafturat kann eg nevna, at hann roykti ongantíð og smakkaði ongan­tíð tað váta slagið. Hóast Hanni viðhvørt hevði skund, eins og vit øll onnur, so hevði hann altíð tíð at práta, tá hann møtti kenningum á gøtuni í Havn, í Toftatúni ella aðra staðni. Hanni var allar dagar ógvi­liga heimkærur og vísti stórt trúfesti móti heim­ bygdini. Dygdir, ið eg virði høgt. Veit, at tá farið varð undir at gera flakavirki á Toft­um í sekstiárunum, setti Hanni partapening í virkið. Hansara partur skuldi ikki liggja eftir, at fáa vinnuligt virksemi aftur í heimbygdini. Fleiri av hansara nærmastu skyldfólkum fingu stóra gleði av flakavirkinum. Eitt nú ar­ beiddu brøðurnir Vensil og Bernhard í nógv ár á Nyki. Paula og Hanni fingu eingi børn. Men tey fostraðu upp Randi, systirdóttir Paulu, og hon hevur verið teim­um ein góð og trúgv dótt­ir. Paula doyði fyri 10 árum síðani og vit hava øll sam­kenslu við tær, Randi, nú pápi tín eisini er farin. Tú hevði hann heima so leingi hann kundi, og vitjaði hann hvønn dag, eftir at hann var komin á Lágargarð at búgva. Minn­ini hevur tú mong um fostur­foreldrini - tvey deilig menn­iskju, ið ríkaðu lívið hjá so mongum. Hvíl í friði, skyldmaðurin Hanni í Køkinum! Tórður Mikkelsen Minningarorð um Hanna í Køkinum ættaður av Toftum búsitandi í Havn føddur 13. juli 1920 deyður 7. juli 2014 Heiðursfólkini Paula og Hanni eru nú bæði farin um sýn. Paula fyri 10 árum síðani og Hanni andaðist 7. desember 2014