hósdagur 8. januar 2015síða 12

Fríggjadagur 9. januar 2015 sosialurin 3 12 tema Børn og tøkni Fyrimunirnir størri enn vansarnir Barbara Holm T að eru altíð tvær síður av einari sak. Og soleiðis er eisini, tá vit kjakast um tøkniligu frambrotini, sum hava verið seinnu árini. Í filo­ sofiini eru altíð tvær síður – tann hjá pessimistinum og tann hjá opti­ mist­inum. Pessimisturin vildi sagt, at tøknin er skaðilig, hon fremmandager menniskju og ger okkum til slavir. Meðan optimisturin vildi sagt, at tøknin hevur breiðkað okkara hori­ sont, sett okkum í perspektiv og givið okkum møguleika at ferðast um allan heim og læra um aðrar mentanir. Pætur Marjunarson Dahl er sjálvur eitt stað mitt ímillum pessi­ mistin og optimistin. – Eg trúgvi snøgt sagt ikki uppá, at tøknin er drepandi fyri okkara kreativa lyndi. Kanningar vísa, at tann interaktiviteturin, sum børn uppnáa við at spæla við teldlar og annað umvegis netið er ógvuliga høgur. Tey læra sosialar normar skjótari, hugsa strategiskt, logiskt og rúmligt. Og tey læra at lesa og skriva, tí spøl til børn eru sum oftast pedagogiskt uppsett, vísur Pætur á. Hinvegin ber eisini til at siga, at ov nógv av einum góðum tingi ongantíð er gott. Tú kanst brúka og misbrúka tey flestu tingini. – Tað snýr seg tó eisini um at brúka tað rætt. Alt kann misbrúkast, og soleiðis er sjálvandi eisini við tøknini, sigur Pætur. Informatións overload Tann størsti trupulleikin við nýggju tøknini er, at vit fáa ov nógva informa­tión, og tað elvir til eitt so­ kallað »overload«. – Ígjøgnum allar tíðir hevur ein stórur trupulleiki við nýskapandi tøkni verið burturkasti. Um tað er kol, olja, kjarnorka ella okkurt ann­ að, so hava vit altíð trupulleikar við burturkastinum, sum fylgir við. Og soleiðis er eisini í dag. Vit hava trupult við at flokka tann upp­ lýsingar­floymin, ið dýggjar inn yvir okk­um, tí tað er so nógv informatión, sum í veruleikanum bara er informa­ tiónsskrell, vísur Pætur á. Heilin er gjørdur til at viðgera upplivingar og vitan, sum vit fáa í veruliga heiminum, og ikki í tilgjørda internetheiminum. Og tí hevur heilin ofta ilt við at fylgja við streyminum av upplýsing og undirhaldi, ið vanlig borgarin í vesturheiminum verður útsettur fyri hvønn dag. – Hóast vit hava fingið atgongd til fleiri upplýsingar, so eru vit ikki neyðturviliga blivin klókari. Vit eru ikki blivin meira kreativ av at síggja meira list á netinum, og vit eru heldur ikki blivin meira sosial av tí sosiala partinum av tøknini, sigur Pætur. Á netinum verður tú bumbaður av fólki, sum beinleiðis ella óbeinleiðis tosa við teg. Vit eru brádliga í einum – Eg haldi ikki, at tøknin drepur okkara kreativa lyndi og okkara persónligheit. Men vit skulu altíð ansa okkum eftir informatións skrellinum, sum kunningartøknin førir við sær, sigur Pætur Marjunarson Dahl, filosoffur Kanningar vísa, at tann inter­ aktivi­teturin, sum børn uppnáa við at spæla við teldlar og annað um­vegis netið er ógvu­liga høgur Modelmynd