týsdagur 29. juni 2004síða 10

18 Nr. 121 - 29. juni 2004 Nr. 121 - 29. juni 2004 19 UTTAN ÚR HEIMI Tann hóvligi Boris Tadic vann forsetavalið í Serbia. Serbia fer uttan iva at nærkast Evropa, nú tann hóvligi og nýskipanarhug- aði Boris Tadic tekur við sum forseti. Hann fekk 54 prosent av atkvøðunum á forsetavalinum sunnu- dagin. Mótvalevnið, tann víðgongdi tjóðskaparmað- urin Tomislav Nikolic, fekk 45 prosent. Undir valstríðnum legði Boris Tadic dent á, at Serb- ia má nærkast hinum part- inum av Evropa, og at landið tí má taka fleiri stig fram ímóti demokratii og nýskipanum heldur enn at byrgja seg inni. Boris Tadic hevur eisini sagt, at Serbia má sam- starva við krígsbrots- mannadómstólin í Haag. Mjørki er tað nýggja vápnið, sum týskarar ætla at nýta ímóti yvirgangi YVIRGANGUR Árni Joensen fartekst@mail.dk Í Týsklandi bera myndug- leikarnir ótta fyri, at yvir- gangsmenn fara at nýta rænd flogfør ímóti teimum týsku kjarnorkuverkunum. Tí hava myndugleikarnir leingi arbeitt við ætlanum um, hvussu tey átjan verk- ini best kunnu verjast. Sambært blaðnum Die Welt halda teir seg nú hava funnið hyggjuráðini. Í samráð við orkufeløgini hava myndugleikarnir gjørt av at keypa nakrar stórar maskinur, sum kunnu gera mjørka. Ætlanin er so, at maskinurnar skulu leggja kjarnorkuverkini undir í mjørka, so yvirgangsmenn- inir ikki finna tey. Die Welt skrivar, at tað eru kortini ikki øll, sum hava álit á mjørkanum sum vápn ímóti yvirgangi. Eitt nú heldur tað týska flog- skiparafelagið lítið um hugskotið. Felagið vísir á, at við teimum nútímans navigasjónstólunum ber til at finna eitt kjarnorkuverk, sjálvt um tað er fjalt í mjørka. Eftir 14 mánaða herseting tóku irakar í gjár við valdinum í landinum. Men mót- støðan heldur fram IRAK Árni Joensen fartekst@mail.dk – Hetta er ein søguligur dagur, ein eydnuríkur dagur, og hetta er dagurin, sum allir irakar hava bíðað eftir. Nú kemur Irak aftur upp í altjóða samfelagið, segði irakski forsetin, Ghazi Yawar, á hátíðarhald- inum í sambandi við valds- skiftið í gjár. Upprunaliga var ætlanin, at irakar skuldu taka við valdinum í Irak í morgin, men sambært Hoshiyar Zebari, uttanríkisráðharra, bleiv valdsskiftið fram- skundað fyri at tálma teimum nógvu álopunum. Hóast irakar nú formliga hava valdið í heimlandin- um, er vald teirra avmark- að. Teir kunnu ikki leggja nakrar langtíðarætlanir, og teir hava ikki ræðið á teim- um umleið 160.000 út- lendsku hermonnunum í landinum. Stjórnin í Bag- dad hevur kortini heimild til at biðja hermenninar fara av landinum, men hon hevur gjørt greitt, at hon hevur ongar ætlanir um tað. Burturflytingar Fyribils er einki, sum bend- ir á, at valdsskiftið fer at gera tað meiri friðarligt í Irak. Teir seinastu dagarnar hava minst tríggir bólkar boðað frá, at teir fara at avrætta gíslar, fáa teir ikki síni krøv eftirlíkað. Ein bólkur hóttir við at avrætta tríggjar turkar, ein annar hóttir við at avrætta ein pakistana, og í gjár kunn- gjørdi uppaftue ein bólkur, at hann hevur burturflutt ein amerikanskan hermann. Hesin og ein annar bólkur hava kravt, at amerikanar- arnir skulu lata fleiri fangar leysar, annars verða gísl- arnir avrættaðir. Sunnudagin doyði ein amerikanskur hermaður, tá ein rakett rakti eina ameri- kanska herstøð í Bagdad. Sambært Reuters hava minst 630 amerikanskir hermenn latið lív í Irak, síðani kríggið byrjaði. Serbia nærri Evropa Mjørki nýtt vápn ímóti yvirgangsmonnum Nú ráða irakar í Irak Samdir um Barroso Tað tykist nú greitt, at portugisiski forsætisráð- harrin, Jose Manuel Durao Barroso, skal taka við sum formaður í ES-nevndini, tá italiu- maðurin Romano Prodi leggur frá sær í heyst. Írland hevur formans- skapin í ES til tann 30. juni, og seinastu dagar- nar hevur írtska stjórnin leitað eftir einum for- mansevni, sum øll lima- londini kunnu semjast um. Portugisiskir fjøl- miðlar hava fleiri ferðir sagt, at Barroso hevði boðið sær til at taka við eftir Prodi, men at hann skal hava lagt tvinnar treytir við. Tann fyrra var, at øll londini skuldu taka undir við, at hann bleiv formaður, og tann seinna treytin var, at av- gerðin skal ikki elva til tjóðartingsval í Portugal. Tann portugisiski for- sætisráðharrin er ein av teimum minni kendu leiðarunum í ES-lond- unum. Hann tók undir við amerikanska álopin- um á Irak, men hevur kortini varðveitt góð viðurskifti við Frakland og Týskland, skrivar Reuters. Adamkus vann Bert hálvt annað ár eftir at hann noyddist at fara frá, er Valdas Adamkus aftur vorðin forseti í Litava. Í fjør misti Adamkus forsetasessin til Roland- as Paksas, men hesin noyddist at leggja frá sær í apríl, eftir at tað var komið fram, at hann hevði misnýtt sítt vald. Kanningar vístu, at hann hevði havt samband við ta russisku mafiuna, og at hann eisini hevði ver- ið í sambandi við ta russisku fregnartænast- una. Hetta hevði við sær, at tjóðartingið koyrdi hann frá. Tí var aftur forsetaval í Litava sunnudagin, og sambært valnevndini vann Valdas Adamkus valið við 52,1 prosent- um av atkvøðunum. Mótvalevni hansara var fyrrverandi forsætisráð- harrin Kazimira Prun- skiene úr bóndaflokkin- um. Berlusconi tapti Norðuritalski stórbýurin Milano hevur verið há- borgin hjá italska stjórn- arflokkinum Forza Italia, men so er ikki longur. Sunnudagin var lokal- val í Milano-økinum, og tá eydnaðist tað einum valevni hjá mið- og vinstraflokkunum at vinna á valevninum, sum Forza Italia og høgraflokkarnir høvdu stillað upp. Sambært valnevndini fekk val- evnið hjá mið- og vinstraflokkunum 54,3 prosent av atkvøðunum, meðan valevnið hjá stjórnarflokkunum fekk 45,7 prosent. Italski forsætisráð- harrin, Silvio Berlus- coni, er úr Milano, og valúrslitið sunnudagin verður roknað sum ein dyggur ósigur hjá Berlusconi. Val var í 22 landspørtum og meiri enn 100 býum sunnu- dagin, men valið í Milano varð roknað sum tað týdningarmesta. Nógv rúsevni Higartil í ár hava norska tollvaldið og løgreglan lagt hald á meiri enn 110 kilo av heroini, og tað er tvær ferðir meiri enn alt árið í fjør, tá tollvaldið og løgreglan komu fram á góð 51 kilo av heroini. Iver Stensrud hjá løg- regluni í Oslo sigur við Aftenposten, at løgregl- an hevur lagt seg eftir at tálma tí skipaða krimi- nalitetinum í høvuðs- staðnum, og at tað er hetta, sum hevur givið úrslit. Bara í sjálvum Oslo hevur løgreglan funnið umleið 100 kilo av heroini í ár, sigur hann. Hann ivast kortini ikki í, at nógv heroin er í Oslo, og at brotsmennin- ir fjala tað í nøkrum ávísum goymslum í bý- num. Sambært Iver Stens- rud hava tollararnir á markinum ímillum Noregi og Svøríki eisini funnið nógv meiri heroin í ár enn í fjør. Tað sama sigur tað svenska tollvaldið hinumegin markið, skrivar Aften- posten. Amerikanski umsitingarleiðarin í Irak, Paul Bremer, og ein shiittiskur leiðari undir hátíðar- haldinum í gjár Mynd: Reuters C M Y K 19 18