hósdagur 15. januar 2015síða 16
‹ fyrra síða allar 48 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Fríggjadagur 16. januar 2015
sosialurin 6
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
16
Óli Jacobsen
Skaðagrindin
Sorg og umsorgan
Skaðagrindin var tann óhugsandi vanlukkan, tí var skelkurin so ógvusligur.
Men her vístu fólk eisini sína sálarstyrki sum í brøvunum hjá Petur í Køkini
2. partur
F
yrst skal komast við eini rætting til
myndatekstin hjá Hans Paula Holm
í 1. partinum. Hann var føddur 14 feb.
1884, var sonur Annu Katrinu Lisberg
(vanliga nevnd Annika í Køkini) og Niels Olaus
Holm (vanliga nevndur Lávus í Køkini).
Annika var einkja við fýra børnum, tá Lávus
og hon giftust, tey fingu trý børn m.a. henda
Hans.
Niels Peter Joensen ( vanliga nevndur Petur
í Køkini), var úr fyrru giftuni hjá Anniku, tí
verður hann at rokna sum bróður til Hans.
Lávus og Petur vóru sum feðgar báðir.
Fekk beiggjan at koma við sær
Johs. Andr. Næs hevur fleiri frásagnir frá um
støðum í samband við grindina. Ein er, at tá
ið Jóan Jákup Petersen, sum var ættaður úr
Sandvík men búsitandi í Hvalba, henda dagin
kemur til Sandvíkar, fer hann sjálvandi inn í
barnaheimið. Hann spyr eftir yngra bróður
inum, Eliasi. Mamman svarar, at hann svav,
og hon vildi ikki vakja hann, tí henni dámdi
ikki, at teir fóru í bát, sum veðrið var. Men Elias
vaknar, tá ið hann hoyrir málið á bróðurinum.
Hann letur seg skjótt í og báðir renna oman á
støðna at finna ein bát at fara við. Á vegnum
møta teir Stinu hjá Heina, sum biður teir ongan
veg fara, tí líkindini eru so vánalig, men hesum
lurta teir ikki eftir.
Hvørgin teirra kom aftur á lívi.
Átta ungir menn undir børu
Tá mánadagurin 15. februar kom við kulda og
vátaslettingi av norðri, stóðu átta ungir menn
undir børu. Seks av bátsfeløgunum vóru ikki
afturfunnir, hóast dúgliga varð leitað.
Eina viku eftir vanlukkuna fóru seks av
hvalbingunum til gravar. Teir vóru Hans
Pauli Holm, Niels Peter Joensen, Niels Pauli
Olsen, Just Hammer, Christian Joensen og Ole
Michael Nielsen.
Dagin eftir fóru teir tveir afturfunnu sand
víkingarnar Joen Jacob Petersen og Jacob
Danjalson til gravar.
Teir, sum fingu váta grøv, vóru: Elias
Petersen, Jens Pauli Niclassen, Michael Natte
stad Norðberg, Daniel Pauli Holm, Jens Pauli
Midjord og Johannes Andreas Hammer.
Torført at fata
Tað var Bjarni Skaalum, lærari í Vági sum í
síni tíð gav FF-blaðnum meginpartin av tí
tilfarinum, sum var nýtt tá. Hann var abba
sonur Petur í Køkini, sum misti sonin Niels
Petur. Í brøvum hann sendi aftaná , verður á
ein kenslubornan hátt lýst, hvussu ein slíkur
smeitur merktist.
Í brævi hann skrivar 14. februar 1915, dagin
eftir vanlukkuna, sigur hann m.a. frá, hvussu
torført tað var at skilja tað, sum hendi í
skaðagrindini í Sandvík. Hann byrjar brævið
við hesum orðum:
Det er med megen Sorg, at jeg skriver dig
disse Linjer. Vi har i gaar mistet vor dejlige
Søn i en Grindedræbning i Sandvík. Der var
saa megen Brænding, at to Baade kæntrede, 9
Mand i den ene og 6 i den anden.
Misti bróður og son
Jeg selv var med og den eneste, som blev
reddet. Det kan jeg ikke selv forstaa, hvordan
det gik til, at jeg blev reddet.
Jeg var flere gange løs fra Baaden og langt
nede, men fik stadig fat i ham igen.
Efter længere tid kom en Baad mig til hjælp.
Du maa ikke tro, at jeg var bare glad for at
blive reddet. Det var kun for Marianes (kona
hansara) og Døtrenes (Kristianna og Johanna)
skyld.
Min Broder Hans døde ogsaa.
I alt 14 unge Mænd og Drenge som Peter.
Det er en utænkelig Sorg, baade ude, hvor han
plejer at arbejde og ikki mindst hjemme.
Jarðarferðin
Petur í Køkini skrivaði 21. februar eitt hjarta
nemandi bræv til systir konu sína, Helenu, sum
búði í Danmark. Hann skrivar m.a. soleiðis:
I gaar blev vor Søn begravet tillige med 5
andre unge Mænd og Drenge.
Det var et sørgeligt Ligtog, der var en stor
masse Mennesker alle steder fra.
Min broder Hans blev begravet med vor Søn
paa højre Side, og vor Søstersøn Niels Pauli paa
venstre side, alle i en Grav.
De tre andre blev begravet hos deres
Familie, deriblandt var din Kusines Susanne
Malenes ældste Søn, 14 aar gammel.
Der er endnu 6 Lig, som ikke er komne
tilbage.
Ein framúr drongur
Som du tiltænke dig, saa sørge vi meget. Især
lider Mariane meget. Jeg selv savner vor Søn
meget.
Men der er ogsaa Ting, som jeg glæder mig
over, for jeg kender en Del til Verden og dens
Besværligheder. Ikke at tale om dens Fristelser.
Disse er han befriet for, hvilket er en stor
Fordel.
Døden har han ogsaa overvundet paa en
forholdsvis let maade, og Saligheden er ikke
at betvivle.
Til denne Dag har vi bare haft Glæde af
ham, for han var en sjælden god og lydig Søn.
Hver eneste Aften naar vi var gaaet i Seng
før end han, kom han at kysse os god Nat.
Fimm gjørdust einkjur
25. februar skrivar Petur í Køkini til svigar
innuna:
Der er endnu ikke flere Lig komne tilbage,
saa der komme vist ikke flere.
Ved den ulykke blev der 5 Enker, og det var
alt saa unge Mennesker, at ingen havde mere
end et Barn, dog med undtagelse af den ene,
saa de ere ikke ilde stillede med udkomme, for
det var duelige Mænd.
Kære Svigerinde, vi glemme aldrig vor kære
Søn, for han kan ikke glemmes. Man skulde
aldrig se, at han plagede nogen, der var svagere.
Han var paa den Maade, at om Gud havde givet
Siðsøga
Sandvík í deyðakvirru. Úr greinini í Birting.
Jóan Jacob Petersen og konan Hanna.