týsdagur 20. januar 2015síða 9

9 Mikudagur 21. mikudagur 2015 · Nr. 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Islam og islamisma eru hvør sítt Mánadagin rakk islam-kritska Pegida rørslan donsku gøturnar í Keypmannahavn í einari tíð, har Frakland við Charlie Hebdo helst hevur endurbyrjað eina »Muhammed kreppu« í navninum á talufrælsi. Torføra kjakið er, hvør avmarkar hvønn og út frá hvørjari hugsan Mortan Østerø Bæði víðgongdir politikarar í Evropa, sum franska Marie Le Pen og Geert Wilders úr Hollandi, og islam-kritiskar rørslur, sum Pegida, leggja áherðslu á, at islam er av tí ónda. Beinleiðis javntekin kunnu setast millum fremm­ andar muslimar og yvir­ gang. Tá ið kjakið um flóttafólk kyknaði í Føroyum, gjørd­ist eisini greitt, at hetta javna­ tekni hevði fasta­tøkur mill­ um summar før­oysk­ar við­ merkjarar. Fylgi­spurn­ing­urin er at útgreina, hví so­leiðis er statt í Føroyum. Evro­peiska fregnartænastan, Europol, boðar frá, at í árunum 2007- 2013 vóru 2.110 yvirgangsálop í Evropa. 12, ella einans eitt prosent, av hesum álopunum vórðu átrún­aðarliga motiver­ að, sam­bært Europol. Ikki færri enn 1.637 av hesum álop­un­um vórðu framd av víð­gongd­um seperatistum og national­istum. Altso tyk­ ist tað ikki verða rættvíst javna­tekn millum islam og yvir­gang. Sambært Heina í Skorini, Ph.D. lesandi, eru tað nega­tivu søgurnar, sum tekna ræðu­wmyndina. – Tað er væl tí, at vit hoyra so nógvar negativar søgur um útlendingar, tilflytarar og miseydnaða integrasjón, bæði í okkara grannalondum og longur burturi. Søgur um parallellsamfeløg, yvir­ um­boðan í kriminalitets­ hag­tølunum, sonevndar no-go zones, og ikki minst yvir­gangs­álop á evropeiska megin­landinum eru við til at stuðla hesum hugburð­ in­um. Hetta hóast religiøst motiveraður yvirgangur sam­ bært Europol er serstakliga avmarkaður í mun til etno- nationalistiskan, politiskan yvirgang, sigur Heini. Ger seg galdandi í politikki At fremmandaræddi hug­ burðurin mótvegis muslimum fær fastatøkur millum fólk, kemur eisini til sjóndar í veljaraatburðinum til ES- ting­val. Her er valluttøkan vanliga heilt oman móti 40 prosentum, og tey sum fara á val hava veitt útlendinga- kritisku flokkunum dygga undirtøku. – Evropaparlamentsvalið í 2014 staðfesti, at mótstøðan ímóti øktari tilflyting er eitt regionalt fyribrigdi við breiðum fólksligum kjølfesti. Framgongdin hjá til dømis Dansk Folkeparti í Danmark, Sverigedemokratarna í Svø­ ríki, Ukip í Bretlandi og Front National í Fraklandi ber boð um hetta sama. Álopið í París og óhugnaligu reportasjurnar frá millum øðrum Islamiska Statinum í Irak/Sýria eru við til at styrkja hesa skepsis. Og so gloyma vit at spyrja tann einfalda spurningin, hvussu nógv flóttafólk í grundini eru terroristar. Og vit gloyma eisini teir útlendingar, sum longu eru í Føroyum, og sum eru eitt positivt ískoyti til føroyska samfelagið, sigur Heini í Skorini, men heldur tó ikki, at talufræsli eigur at skerjast hesum viðvíkjandi. – Eg haldi ikki, at vit við lóg skulu avmarka orðadráttin. Um tú hoyrir eitt sjónarmið, sum tær ikki hóvar, so er at svara við einum argumenti og ikki eini paragraff í revsi­ lógini. At avmarka tað frælsa kjakið við makt og lóg er ikki rætti vegurin at fara, sigur Heini. – Eingin religión í sær sjálv­um skaðilig. Heldur eru ávísar tulkingar av religión skaði­ligar. Sum mín russiski professari í religiónsvísindi í London plagdi at siga: ”Religion is what people make of it”. Religión er tað, sum vit gera tað til. Eingin reli­gión er eitt fastfryst, mono­lit­iskt fyribrigdi. Religión hev­ur onga substantiella, óreingi­ liga kjarnu, men verður skapt av menniskjum, av tulk­ing­um og av praksis. Tað snýr seg ikki (bara) um, hvat stendur í Torah’ini ella Koran­ini ella Bíbliuni. Tað snýr seg um, hvussu hetta verður tulkað, og hvussu tað verð­ur brúkt sosialt og polit­ iskt, sigur Heini. Tann gylti millumvegurin Hann vísir á, at islam og islam­isma er hvør sítt fyri­ brigdi, og tað eiga vit ikki at blanda saman. Greiða upp­ býti er, at islam er ein átrún­ aður, meðan islamisma er ein totaliter ideologi. Páhaldini eiga, sambært honum, ikki at avmarka, at føroyingar taka móti flóttafólki, men tað merkir heldur ikki, at Føroyar eiga at taka fólk inn, uttan at seta spurnartekin. – Eg haldi, at Førouyar væl kunnu taka móti flóttafólki, men vit skulu sjálvandi gera tað við skili. Vit skulu ikki taka fleiri, enn vit megna at servisera við øllum teimum integrasjónstilboðum, sum eiga at setast í verk. Vit skulu læra av teimum góðu døm­un­ um, t.d. úr Íslandi, og vit skulu ikki endurtaka mis­tøkini úr Danmark, har flótta­fólk sita til fánýtis í ein­um innilæstum asyl-sentri í mánaðir og ár, áðrenn tey sleppa út í samfelagi. Tá verð­ur úrslitið hareftir, sigur Heini. – Í heila tikið hava før­ oyskir myndugleikar verið alt ov restriktivir í mun til út­lendingar generelt, og vit hava svikið tey, sum eru kom­in, tí tilboðini hava verið so ússalig. Vinnuhúsið hevur eisini leingi eftirlýst ein meiri liberalan útlendingapolitikk. Tað finst ein gyltur millum­ veg­ur ímillum naiva tilbiðjan av tí multikulturella sam­ fe­lag­num og rasistiskan, ógrund­aðan fremmandaótta. Hesin mill­um­vegurin snýr seg um at viður­kenna, at tað er ein stór av­bjóð­ing at taka ímóti flótta­fólki og út­ lendingum generelt, men at tey – við røttu inte­grasjóns­ amboðunum – kunnu gerast ein vinningur fyri Føroyar, sum jú stríðist við ovurstórar demografiskar trupulleikar, sigur Heini at enda. tolsemi Heini í Skorini Frá mótmælisgonguni í Keypmannahavn mánakvøldið 19. januar Mynd: Polfoto