týsdagur 20. januar 2015síða 13
‹ fyrra síða allar 72 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
13
Mikudagur 21. mikudagur 2015 · Nr. 8
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
Árið byrjaði við sorgarboðum úr Ikast um, at tú, kæra vin
kona, var farin foldum frá bert 47 ára gomul. Boðini komu ikki
heilt óvæntað, tí síðst í november fekk tú boðini um, at nú var
eingin viðgerð at taka til í stríðnum móti krabbanum, sum
hevði verið óynsktur gestur í tínum kroppi síðani á heysti
2008.
Tá ið tú ringdi og segði mær frá keðiligu boðunum í
november, segði tú, at tú hevði sett tær fyri, at hetta skuldi
vera besti desember mánaður nakrantíð, og at øll tíðin skuldi
brúkast til hugna saman við familjuni. Fremst í tínum huga
vóru altíð tíni kæru, Tim og døtrarnar Sara, Fia, Maria og Tora,
og tú brúkti stóra orku at fyrireika tey upp á tíðina, tá ið tú
ikki var her meira. Tá ið tú á Herlev sjúkrahúsi í september
greiddi mær frá, at tú var byrjað at skriva brøv til døtrarnar
og segði frá øllum tínum tonkum, fann eg ongi troystarorð,
tað rakti ov meint. Men myndin av tær gjørdist bara vakrari
og klárari – henda myndin, sum byrjaði at taka skap, longu tá
ið tú sum 11 ára gomul flutti úr Danmark til Glyvrar saman við
mammu, pápa og beiggja tínum. Eg minnist, hvussu vøkur tú
var, og at tú - við tínum brúnu eygum og longu brúnu flættum
- líktist Laura Ingalls frá “Det lille hus på prærien”.
Eg kendi meg hepna, at okkara foreldur kendust framm
anundan, tí tað gav mær ein ávísan framíhjárætt at fáa teg at
sita við mína lið í skúlanum. Og frá fyrsta degi átti eg nú ein
besta vin við mína lið.
Vit sótu lið um lið øll árini í fólkaskúlanum, studenta
skúlanum og kvøldskúlanum. Vit sótu lið um lið heima hjá
tær og teknaðu, spældu kort, lurtaðu eftir tónleiki ella gjørdu
mat. Lið um lið við láturkrampa í Glyvra Bio, lið um lið á
bókasavninum og lósu bøkur. Vit spældu lið um lið á fótbólts-
og hondbóltsliðnum hjá NSÍ og á hondbóltslandsliðnum. Vit
svóvu lið um lið í telti í haganum, í Skálabotni ella hjá ommu
og abba tínum á Nesi, tá ið vit spældu hondbólt í Suðuroy.
Vit gingu lið um lið og seldu bøkur ymsa staðni í Føroyum.
Vit arbeiddu lið um lið á Bakkafrost, Lynfrost, í kiosk og
grillbar. Og seinni, tá ið vit báðar vóru fluttar til Danmarkar
í lestrarørindum var tú gumma til mín fyrsta fødda og eg til
tína fyrstu føddu.
Tú og Tim hittust, meðan tit bæði lósu sálarfrøði í Århus
og skjótt rann saman millum tykkum, og tað var vakurt at
síggja, hvussu góð tit vóru, og hvussu familja hansara tók
teg í favn við opnum ørmum. Til brúdleypið í Århus vóru eg
og okkara felags vinkona, Durita Brattaberg, bodnar við, og
betri brúdleyp hava vit neyvan verið til. Árini gingu skjótt,
og tit fingu fyrst tríggjar døtur, Sara, Fia og Maria við tvey
ára millumbili og sjey ár eftir Mariu kom Tora. Tú setti lesn
anin í bíðistøðu meðan gentirnar vóru smáar, og tú raðfesti
familjuna fram um alt annað, ikki tí tú kendi teg noydda,
men tí tú elskaði at vera mamma, at vera kona Tim. Heimið
hjá tykkum var fult av kærleika og virðing, og tann nógvi
trafikkurin av vinum hjá døtrunum bar boð um, at her kendu
øll seg vælkomnan. Júst soleiðis sum eg minnist heimið hjá
tær inni á Glyvrum. Tú og Tim brúktu eisini stóra orku og vóru
álitisfólk innan ymsar felagsskapir í skúla og frítíðarhøpi í
Ikast, júst sum eg minnist at tíni foreldur eisini gjørdu tað, tá
tit búleikaðust á Glyvrum. Partur av tínum dna’ið var eisini
tokkin til og umsorganin fyri teimum, ið høvdu verri um
støður enn tú sjálv.
Seinastu mongu árini hava vit tríggjar, tú og Durita, hitst
so ofta sum til bar, hóast vit búðu í trimum ymiskum londum.
Heitir pottar í Íslandi, gongutúrar í Føroyum, býartúr í Århus.
Seinastu ferð, vit hittust, var hjá tær í Ikast í november í fjør,
og tú hevði keypt okkum ein túr á Kur og Spa í Vejlefjord Hotel.
Tú var illa fyri, segði tú, áðrenn vit komu at vitja, men einki
kendu vit á tær, tí tú lat ongantíð illa at. Tú var løtt á fótum
sum altíð, hevði gjørt lekran mat og hetta kvøldið, áðrenn vit
skuldu avstað aftur, hugnaðu og skemtaðu vit okkum sum
altíð, hóast lívsins álvarsemi lúrdi handan løtuna.
Í fullsettari kirkju í Ikast 8. januar søgdu allar hundrað
tals blómurnar søguna um teg Turid, søguna um eina elskaða
konu, mammu, dóttur, systur, vinkonu, starvsfelaga - eitt
elskað menniskja. Í síni talu segði presturin, eftir boðum frá
tær, at tú vildi ikki, at nakar segði, at tú hevði tapt dystin móti
krabbameini; nei, tú hevði vunnið lívið; lívið saman við tínum
kæru, sum tú elskaði yvir alt. Og júst meðan prestur talaði,
sendi sólin sínar lívsjáttandi strálur inn í ta annars vetrar
myrku kirkjuna, og vit kendu, hvussu ljósglæman gav okkara
sorgarbundnu sálum eitt klemm.
Á veg úr Føroyum til Danmarkar til tína jarðarferð festi eg
hesa kvøðu til tín á blað:
Áirnar er fyltar við tárum úr erva,
hvør tindur klæddur í hvítt brúðarlín,
oyggjarnar hálsfevnast við døggvátum ørmum,
og sólin sendir eitt stokkut smíl úr hválvinum,
soleiðis heilsa Føroyar tær farvæl, kæra vinkona
nú eg siti í flogfarinum ávegis ta tungu leið
at fylgja tær til tín síðsta jarðarstað
Trúgvi fylgisveinurin á ferðini eitur meiningsloysi
- meiningsloysið yvir, at tú, einastandandi vakra menniskja,
skuldi fara alt ov ung,
undir liðini situr eisini stóra sorgin
- sorgin yvir ongantíð aftur at hoyra tín livandi látur ella
síggja títt yndisliga andlit,
men í einum lítlum hjartakróki situr eisini takksemið
- takksemi yvir, at mær í 36 ár untist at kenna teg og kalla teg
vinkonu mína
Í mínum hugaheimi havi eg bygt eitt vakurt slott
har øll tey litføgru minnini um teg búgva
og hóast eg enn varðisliga og tøvandi banki á dyrnar
so veit eg, at onkuntíð, tá ið sinnið er styrknað,
bresti eg hurðina upp og kenni meg sum heima
Listin av vøkrum lýsingarorðum um teg er langur og nógv
kundi verið skrivað um øll tíni góðu evnir til alt, tú tókst við,
men størstu evnini hevði tú at vera menniskja, meðmenniskja
og fyrimynd, og tey fræ, tú hevur sáðað í okkum mongu
hepnu, ið hittu teg á lívsleiðini, hava fest røtur.
Í skrivandi stund kenni eg meg fátæka at hava mist teg, og
tó, kenni eg meg so ríka, at eg fekk høvið at kenna teg. Takk
fyri brævið, tú sendi mær til jóla, har tú minnist aftur á góðar
løtur saman. Tað goymi eg sum reyðargull. Tú hevur sett tey
vakrastu sporini í mína sál. Mínir tankar leita hvønn dag til
tykkum – Tim, Sara, Fia, Maria, Tora, Brynhild, Arne, Jóan
Petur, Kirsten, Bent, Karen og Jakob við familju – ið kenna
saknin og tómrúmið eftir Turid, nú gerandisdagurin eirindar
leysur gongur sína vanligu gongd.
Ærað veri minnið um Turid Trier Ludvig
Urd
Minningarorð um Turid Trier Ludig
6. apríl 1967 – 3. januar 2015
Jennifer Henke doyði 27. desember 2014, 68 ára gomul.
Tá eg hugsi um Jennifer, kemur tað mær fyri, at hon hevur
verið eitt ferðandi fólk. Men hinvegin: eru vit ikki øll tað, so
ella so?
Danska sálmaskaldið Grundtvig yrkti:
Bert lítla stund
í rósulund
vit mennast og so følna;
sum blóman fríð
á summartíð
fer sorgarblíð,
tá lotið fer at kólna.
Fyrstu ferð eg hitti Jennifer, var í 2007. Hon kom inn á gólvið
á Bókadeild Føroya Lærarafelags saman við Petur Martini
Petersen úr Fuglafirði við einum ynski um at sleppa at siga
søguna um pápa sín og ferð sína til Føroya at leita eftir
familjuni. Jennifer var so láturmild og søgan so hugtakandi,
at tað tók okkum á Bókadeildini ikki langa tíð at koma til
ta niðurstøðu, at sjálvt um forlag okkara ikki vanliga gevur
slíkar bøkur út, so var henda søgan avgjørt verd at fortelja.
Eg fekk uppgávuna at arbeiða við tilfarinum og ritstjórna
bókina. Tað var ein spennandi uppgáva, og Jennifer var eitt
so positivt menniskja at arbeiða saman við, at tað var sum
eitt spæl. Ordan var í øllum hjá Jennifer, alt tilfar var savnað
í mappur: brøv, skipspappír, ættartalvur, myndir, og so sjálvt
handritið, har Jennifer greiðir frá um pápan og um ferðina
til Føroya.
Bókin kom út í 2008, og skipað var fyri bókaframløgu í
Mentanarhúsinum í Fuglafirði, har ein hópur av fólki var
samankomið. Jennifer var meistari at skipa fyri og seta fólk
í gongd, og hetta gjørdist av sonnum eitt minniligt kvøld
við sangi, talum og upplestri, einum góðum bita og drekka
munni.
Ævintýrhugur var í Jennifer, hon átti nógv systkin og sigur
í formælinum til bókina Saknaði sonurin: ”Mær hevur altíð
dámað væl at ferðast. Tá ið eldru brøður og systrar mínar
giftust og fluttu heiman, plagdi eg at vitja tey í summar
frítíðunum og ferðaðist mangan fleiri túsund míl runt í USA
í Greyhound bussum.”
Tað var helst eisini hesin ævintýrhugur, sum var atvoldin
til, at hon gjørdi av at fara at leita eftir tí fullkomiliga
fremmanda landinum, haðani pápi hennara var komin.
Í einari yrking, hon hevur gjørt, lýsir hon hetta at koma til
Føroya sum at koma heim:
Tað farna og nútíðin møtast
og skapa eina brúgv yvir ár og høv.
Mín faðirs ætt er mín ætt,
eg verði móttikin sum barnið, ið bleiv burtur.
Jennifer fekk stóran alsk til Føroyar og til familju sína her.
Hon vitjaði her aftur og aftur, og tað var, meðan hon var stødd
í Føroyum seinasta summar, at hon kendi seg illa og noyddist
aftur til heimlandið at vera hjá børnum sínum og sínum høgt
elskaða ommusoni Elliot, áðrenn hon skuldi út á sína seinastu
ferð her av foldum.
Jennifer Henke var eitt hjartagott menniskja, sum nógv
fara at sakna.
Hvíl í friði.
Marna Jacobsen
Jennifer Henke er farin