hósdagur 22. januar 2015síða 17

Fríggjadagur 23. januar 2015 sosialurin 9 17 Barbara Holm T ey álit, sum millum ár og dag eru skrivað um eldrarøktina mæla øll til, at fáa eitt greiðari ábyrgdar­býti millum land og komm­unur, tí tað var ov fløkt. Eldrarøktin er nú flutt undir ein myndugleika, tann kommunala, sum harvið ger ábyrgdarbýtið greiðari. Tað hevur víst seg í verki at kommunurnar hava tikið ábyrgd tá landið hevur lagt týðandi uppgávur til kommun­urnar at fyrisita. Tað sigur Annika Olsen, landsstýriskvinna í Almanna­ málum við Sosialin. Hon vísir á, at tað eru ymiskar ásetingar í lógini, sum gera, at eitt ávíst tænastustøðið verður um alt land­ ið. Eitt nú sigur lógin, at komm­ un­ur­nar skulu taka avgerð um til­boð og tæn­ast­ ur til borg­aran eftir lógini. Og at av­gerð­ir­nar skulu vera grundaðar á fak­liga tørvsmeting. Men annars er ikki stórvegis ítøkilig boð uppá hvussu tørvurin skal nøktast, og tí letur landið í stór­ an mun kommunurnar hava sjálv­ ræði á hvussu lógin skal fylgjast. Annika Olsen vísir á, at tæn­ astan í teimum ymsu økjunum var ymisk tá ið landið hevði ábyrgdina, so í so máta er tað eingin nýggjur trupul­ leiki. Tænastan verður nærri borgaranum – Tænasturnar verða betri, tí tænastan verður nærri borgar­ anum og ein og sami myndugleiki veitir eina heildartænastu barbara@sosialurin.fo modelmynd Men í dag gera vit fleiri uppgávur fyri tey, sum tey kundu gjørt sjálvi, tí vit hava snøgt sagt ikki tíð at bíða, sigur Jón Pauli. Eisini hann er harmur um støð­ una, tí tað er ógvuliga strævið at starv­ast við fólki og vita, at tú ikki gevur teimum tað, tey hava tørv á. Starvsfólkið merkir eisini spar­ ingar við at tímatalið, ið vanliga er 8 tímar um dagin, er broytt til 7 tímar um dagin í dagvakt. Hetta inniber so, at starvsfólk mugu møta ein til tveir dagar meira til arbeiðis um mánaðin fyri at arbeiða ta tíð, tey eru sett til. Hetta ger arbeiðið enn tyngri og kostar nógvum óneyðugan pening til og frá arbeiði. Jón Pauli hevur eisini royndir frá einum útlendskum ellisheimi, og hann vísir á, at vit kunnu læra nakað við at hyggja út um landoddarnar. Aðrastaðni hava tey størri skilnað millum tey eldru, tí tað er ógvuliga ymiskt, hvussu tørvurin er. Eitt nú hava tey eitt dagtilhald, tað er eisini í Vági, men tey hava eisini eitt dagheim við ymiskum ítrivi og røkt, har fólk koma inn og fáa alla røkt, tey hava tørv á, og síðani fara heim til sín sjálvs um kvøldið. Tey kunnu á hendan hátt búgva so leingi, sum tey megna, í egnum heimi. – Hetta krevur eitt nú eina góða heimatænastu, reingerðing og døgnrøkt. Hetta krevur eisini eina náttarvakt úti í økinum, men eisini hendan náttarvaktin er spard burtur her hjá okkum, vísur Jón Pauli á. Eisini er tað eitt hugskot at skilja millum fólk við demensi og onnur búfólk. – Fólk við demensi hava tørv á meira hjálp, meðan tey, ið ikki eru dement, hava aðrar tørvir, sigur Jón Pauli. Tí er umráðandi at skipa so fyri, at tað verður ein størri skilnaður millum tey ymisku búfólkini. – Tað verður ógvuliga trupult hjá kommunum at fáa eitt nøktandi til­boð til tey eldru, tí landið hevur ígjøgnum fleiri ár spart og spart. So her skal meira peningur til, enn landið hevur brúkt undanfarin ár, vísur Jón Pauli á. Jón Pauli er tó við góðari vón nú eldraøkið er yvirtikið, og hann vón­ar, at kommunurnar fara at skipa eldra­ økið betri enn landið hevur gjørt. Hetta so, at meira tíð verður til tey gomlu, bæði tey, sum eru á stovni, og tey, sum búgva heima. barbara@sosialurin.fo Visti tú? Eitt hugskot er at skilja millum fólk við demensi og onnur búfólk Mynd: Áki Bertholdsen