mánadagur 26. januar 2015síða 3

3 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 26. januar 2015 · Nr. 10 úr norðurlandaráðnum Árni Gregersem Ongir fundir eru í Løg­ting­in­ um í løtuni. Orsøkin er fyrst og fremst, at allar nevndir hjá Norð­urlanda Ráðnum eru saml­að­ar til fundar á Álandi hesa vikuni. Í dag er ein ráðstevna um sjálv­stýrandi økini í Norð­ur­ lond­um við serligum atliti at teimuym royndum við sjálv­stýri, sum eru fingnar til vega í Føroyum, Álandi og Grøn­landi. Samar vilja fegnir sleppa inn í Norðurlanda Ráðið eis­ ini. Við núverandi støðu hava sam­ar í Noreg, Svøríki og Finn­landi talurætt í ráðnum um­framt at teir kunnu seta fram uppskot, men tey vilja feg­in hava sama slag av lima­ skapi, sum hin trý sjálv­stýr­ andi økini hava. Skal hetta koma ígjøgn­ um, so krevur tað, at Noreg, Svø­ríki og Finnland geva sam­um part av teirra um- boðan í ráðnum. Friðarætlan Á ráðstenuni í dag spyr Álendski Friaðrstovnurin um sjálv­stýr­ini í Norðurlondum kunnu síggjast sum eitt stig á leið í friðarhøpi. Fleiri tingfólk og gransk­ ar­ar úr Norð­ur­lond­um hava orðið á ráðstevnuni. Gransk­ ar­ar­nir greiða frá, hvussu menningin hevur ver­ið av teimum trimum sjálv­stýr­is­ økj­unum í Norðurlondum: Før­oy­ar, Grønlandi og Álandi, serliga sæð í einum frið­ar­perspektivi. Ætlanin er, at alt sum kem­ur fram á ráðstevnunui seinni verður útgivið alment. Samarnir inn Í 1970 fekk Áland limaskap í Norð­ur­landa Ráðnum og nú er so aftur uppá tal, at sam­ ar­nir skulu sleppa við. Tað er soleiðis, at Noreg, Dan­mark, Svøríki og Finn­ land hava hvør sínar 20 limir í Norðurlanda Ráðnum, men Danmark hevur latið Før­oy­ um tveir sessir og Grønlandi tveir. Finnland hevur á sama hátt latið Álandi tveir sessir. Ís­land hevur sjey sessir í ráð­ num. Tað vil siga, at í ráðnum sita 87 valdir limir. Føroysku umboðini í ráðnum eru Helgi Abra­ham­ sen, Sambandsflokkurin, og Høgni Hoydal, Tjóðveldi. Nú hevur so SPR, sum er ein samstarvsfelagsskapur av sam­um í Noreg, Svøríki og Finn­landi, søkt um limaskap í ráð­num. Formansskapurin skal við­gera spurningin eins og onk­ur av nevndunum og størsti spurningurin er helst um tey trý londini, har samar búgva, skulu lata sessir til sam­iska umboðan í Ráðnum. Norðurlanda Ráðið hevur fund í Mariehamn á Álandi í hesi vikuni Russisku myndugleiakrnir boðaðu í vikuni frá, at skrivstovan hjá Norðurlanda Ráðnum í Sankta Pætursborg er at rokna, sum ein njósnaraskrivstova Skilagóðar samrøður millum ES, Norðurlond, baltisku londini og Russland neyðugar Samar vilja sleppa uppí Norður­landa Ráðið á jøvnum føti við okkum Eirikur Lindenskov Fyrsti løgmaður umboðandi Fólka­flokkin var Hákun Djur­huus. Tað var tá hann skipaði sjálv­stýrislandsstýrið í 1963. Hetta landsstýrið sat tað val­skeið­ið at enda, til Petur Mohr Dam tók við aftur sum løg­mað­ur í 1967. Tað skuldu ganga 22 ár, til Fólka­flokkurin aftur skipaði lands­stýri. Tað var í 1989, tá Jógv­an Sundstein gjørdist løg­mað­ur. Hann sat í tvey ár. Í fullveldislandsstýrinum í 1998 gjørdist Anfinn Kalls­ berg løgmaður. Hendan sam­gong­an helt fram aft­an á valið í 2002, men slitn­aði í 2004. Síðani hevur Fólka­ flokk­ur­in ikki havt løgmann. Óttin fyri, hvat Russland hev­ur í kvittanum, merk­ ist væl í pørtum av Norð­ ur­landa Ráðnum eins og í balt­isku londunum. Eisini í ES er stórur ivi um, hvat verður næsta stig hjá stóra grannanum fyri eyst­an. Hetta var forkláringin uppá, at umboð fyri Norð­ ur­landa Ráðið og Blatisk Saml­ing hittu tingfólk, um­boð­andi somu lond í ES. Á fundinum samdust tey øll um, at neyðugt er við meira upplýsing teirra mill­um, seroliga tá ið tað snýr seg um viðurskiftir, sum hava við Russland at gera. Tey sum hittust vóru eis­ini samd um, at tað hev­ur alstóran týdning, at londini tosa við einari rødd, tá ið tað snýr seg um við­urskiftini við Russland. Propaganga kríggj Serliga baltisku lond­ini søgdu seg ræð­ast, tá ið russiska pro­pa­ganda­mask­ in­an fer í gongd. Tey óttast eis­ini fyri, hvat næsta stig verð­ur hjá Russlandi eftir tað, sum er hent í Ukraina. Á fundinum var semja um, at neyðgt er við sam­ skifti á hægri støði, fyrist og fremst sjálvandi við londini, sum eru grannar hjá Russlandi, men so sanniliga eisini við Russ­ land. Óttast propagandaálop frá russisku stjórini Russar kalla umboð fyri Norðurlond njósnarar