mánadagur 26. januar 2015síða 4

Mánadagur 26. januar 2015 · Nr. 10 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Áki Bertholdsen – Eg fór úr einum starvi sum mask­inmeistari í Noregi til at taka við einum starvi sum bóndi í Saksun. So ein og hvør kann siga sær sjálvum, at tað var ikki fyri pengarnar, at eg valdi bóndalívið. Tað sigur Jóhan Jógv­an­ son, bóndi í Dúvugørðum í Saks­un. Nei, tað eru ikki peng­ ar­nir, sum dríva verkið hjá unga bóndanum í Saksun. Tað er hugurin og ein turka­ trúgv upp á, at tað ber til at fáa lønandi vinnu burt­ur úr, sum fekk hann at sleppa tryggu tilveruni sum mask­ in­meistari í føstum starvi, fyri at eina óvissa tilveru sum bóndi í Saksun. Sjálvur er hann upp­ vaksin á garðinum og fekk rætti­liga tíðliga áhuga fyri arbeið­num á garðinum. Men tað lá kortini ikki í kort­unum at hann skuldi taka við garðinum, tí hann fór í maskinlæru og sigldi sum maskinmeistari í norsku ali­vinnuni. – So at tað var ikki fyri peng­arnar, at eg legðist upp og fór á landbúnaðarskúla og festi Dúgvugarðar í 2011, fortaldi hann á bún­að­ar­ stevnuni, sum Gamla Segl­ hús­ið í Klaksvík skipaði fyri leyg­ardagin. Sá eina framtíð Jóhan Jógvanson sigur, at garð­ur­in hevði verið rik­in sum garð­ar flest, men út­ gerð og am­boð vóru slit­in. Ný­íløg­ur­nar høvdu ikki verið tær stóru, so arb­eiðs­ um­støðurnar v­óru ikki tær bestu. Hinvegin var heldur eing­ in skuld í garðinum, so tað var ein stórur fyrimunur. Men hann sigur, at hann sá eina framtíð fyri sær í garð­inum og tí hevur hann tik­ið hetta á seg. – Tíðarrákið, har hvør hev­ur nóg mikið í sjálvum sær, merkti eisini virksemið á garðinum, tí mangan stóðu bóndafólkini nokk so einsamøll við nógvum arb­ eiði, sum var vanligt á einum garði, eitt nú at seyma pylsur, elta ganratálg o.s.fr. Men tað er heldur ikki akk­ur­át hesin parturin av land­búnaðinum, hann hevði áhuga fyri. Versnandi umstøður Inntøkugrundarlagið á garð­ in­um er ikki øðrvísi enn á øðr­um gørðum, men tey hava tann fyrimun, at gomlu hús­ini í Dúvugørðum eru stórt ferðamál og tað er eitt gott íkast til raksturin. Tey leiga eisini fiskirættindi til síla­fiskarar. – Vit hava eini 5.000-6.000 ferða­fólk um árið í Dúvu­ gørð­um og tað er eitt týð­andi íkast til raksturin, Gjørdu vit okk­um ómak, eri eg sann­ førd­ur um, at vit kundu liva av ferðavinnu burt­ur av. Men hugurin ligg­ur meiri í sjálvum land­bún­að­in­um, legg­ur hann aft­urat. Men hann sigur eisini, at inntøkugrundarlagið av seyða­haldi eru alsamt versn­ að­ur í nógv ár. Skinn og ull slepst illa av við. Avroð hava fólk heldur ikki áhugað fyri longur, tí bónd­in í Dúvugørðum hevur kanska selt eini fýra, fimm av­roð tilsamans, hesi árini, hann hevur havt garðin. Pylsur og aðra framleiðslu slepst av við, men hann held­ ur, at tað er helst tí at út­boð­ ið er minkað. Samfelagið broytist og fólk tíma ikki longur at koyra langar teinar fyri at fáa viðskera og onkur hevur sagt, at innløgumaðurin er ein doyggjandi rasa. Jóhan Jógvanson heldur, at tað verður neyðugt at fáa eitt millumlið ímillum bónd­an og endabrúkaran. Tað skal vera eitt millumlið, sum keypir rávøru frá bónd­ un­um, virkar hana og selir handa í handlunum… Eina arbeiðsmannaløn eftir Bóndin í Dúvugørðum sigur, tá ið hann festi garðin, setti hann sær sum mál, at eftir sjey árum skuldi hann hava eina arbeiðsmannaløn eftir, tá ið allar útreiðslurnar vóru farn­ar av. Seyðhald er helst frægasti mát­in at brúka hagarnar til mat­vøruframleiðslu. Tað er ein støðug inntøka og tað er fram­vegis høv­uðs­inn­tøku­ keld­an. Men samstundis hev­ur hann bjóðað mask­in­tæn­ast­ ur av ymsum slagi fram fyri at bøta um raksturin og í tí sam­bandi hevur hann ballað gras, grivið og gjørt annað mask­inarbeiði fyri fólk. Men eisini ein partur av bø­num á garðinum varð slig­ in og ballaður, og grasið selt, fyrst og fremst til rossa­fólk­ ið. – Maskinur og útgerð eru dýr og tað er sjálvsagt at sam­starva um tað, tí orkan er nógv størri enn tørvurin, so tað er meiningsleyst, at hvør jarð­ar­brúkari hevur sína mask­in­park, heldur hann Men Jóhan Jógvanson sig­ur, at skal lønandi rakstur fá­ast í seyðhald, er neyðugt at garðarnir eru so stórur, at teir bera minst 600 ær. Sostatt helt hann, at tað var ein fyritreyt at fáa lagt aft­ur­at garðinum. Tí kundi tað ikki verið betri, tá ið bóndin, sum hevði granna­festi, fortaldi, at hann ætl­aði at gevast. – Eg lá framvið at keypa festi­bræv­ið. og fráfarandi fest­ar­in vísti mær sera stóra væl­vild, sigur hann, og so­ statt fekk hann garðin. Hann sær fyri sær, at fram­yvir verða nógvir garðar leys­ir. Hetta eru garðar, sum eru ov smáir til at skapa eina inn­tøku, men ov stórur til at hava til ítriv, sigur hann. – Skulu vit av álvara hava vinnuligt seyðahald í Før­oy­ um, er einasta gongda leið at leggja garðar saman. – Sjálvt á Dúvugørðum, har møguleikarnar fyri hjá­ inn­tøk­um vóru góðar, var neyð­ugt at veksa munandi um garð­in fyri at fáa tað at bera til. Síðani hevur hann fingið ein grannagarð afturat, so­ leið­is at nú hevur hann til­ sam­ans ein garð upp á 25 merk­ur, umframt eina hálv­ mørk í ogn, og tað er nógv størsti garður í landinum. Samstundis er hann kom­ in upp á 710 ær og nú fer Tað eru ikki pengarnir sum dríva verkið virkisfýsni Nú hevur Jóhan Jógvanson keypt festibrævið til tveir garðar afturat. Sostatt hevur hann nú góðar 25 merkur í fjørð og er sostatt størsti bóndi í landinum. Kortið vísir, hvussu hagarnir liggja