mánadagur 26. januar 2015síða 11

11 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 26. januar 2015 · Nr. 10 altjóða Holocaustdagurin í Auschwitz Verður ikki al­ mennur flaggdagur Kaj Leo Holm Johannesen, løgmaður, gjørdi greitt, at talan ikki verður um at skipa altjóða Holo­ caustdagin sum almennan flaggdag í Føroyum Danjal av Rana 15. august 2014 setti Bjarni Djurholm Bjørn Kalsø, lands­stýrismanni í menta­ málum, og Kaj Leo Holm Johannesen, løgmanni, ein skriv­ligan fyrispurning, um at skipa 27. januar, tað er altjóða minnisdagur fyri  Holocaust, sum al­ menn­an flaggdag í Før­oy­ um. Bjarni Djurholm vísti á, at løgmaður bæði á vári í 2013 og í 2014 hevði boð­að frá, at almennur Holocaust-dagur skuldi setast í gildi í Føroyum. 21. oktobur svaraðu teir báðir so tingmanninum hjá Fólkaflokkinum. Hvørgin teirra tók undir við, at skipa dagin sum al­menn­ an flaggdag. Víst var á, at hetta er ikki vanligt aðra­ staðni, enntá ikki í Ísrael. Einasta land, ið hevur skipað dagin sum almenn­ an flaggdag, er Týskland. Tó so, dagurin verður hildin sum minnisdagur, og bæði Bjørn Kalsø og løg­ maður hildu, at almennu myndug­leikarnir kundu gjørt meiri burtur úr deg­ num. – Mín persónliga áskoð­ an er, at vit eiga at gera 27. januar til ein altjóða minningardag um Holo­ caust, har vit í Føroyum í breiðastu merking minnist fólkadráp kring heimin. Hetta tryggjar, at okkara kom­andi ættarlið kenna og læra av søguni, segði løg­maður. Bjørn Kalsø legði í sín­um svari til Bjarna Djurholm dent á, at góðir møgu­leikar eru at kunna um lagn­una hjá jødunum, við støði í verandi undir­ vísingar­tilfari. – Endamálið við at gera 27. januar til minningardag er gott, og boðskapinum um at forða fyri fólkadrápi kann eg sjálvandi taka undir við. Vit eru gjøgnum fjøl­miðlarnar nærum dag og dagliga vitni til, at fólka­ dráp verða framd, og tað er tíverri ikki so einfalt at steðga hesum. Vit kunnu tó gjøgnum upplýsing ávara móti hugburði og at­burði, sum kunnu føra til fólka­dráp, segði Bjørn Kalsø millum annað í svar­ inum.  Bjørn Kalsø vísir á, at  Holocaust  verður við­ gjørt í ymsum læru­grein­ um í skúlanum, og at longu í 1. flokki fáa børn­ini undir­ vísing um manna­rættindi og etiskar spurningar. Til­ far um Holocaust er eis­ini at finna á undir­vísingar­ portalinum Snar, eins og at fleiri bøkur, filmar, plakatir og líknandi er til taks hjá lærarum. Nám, sum er stovnur undir Menta­málaráðnum, hevur eis­ini bjóðað skeið í evn­ inum Holocaust.  – Fyri at dagurin veru­ liga skal festa røtur, er neyð­ugt, at fyrireikingar verða gjørdar saman við komm­unum, skúlum, øðrum viðkomandi stovn­ um og fjølmiðlum. Eg fari tí í fyrsta umfari at taka spurningin upp í lands­ stýr­inum og eftir tað taka støðu til, hvussu dag­urin kann gerast meira sjón­ ligur merkisdagur í Føroy­ um, segði Bjørn Kalsø. danjal@sosialurin.fo um Holocaust og onnur fólka­morð. Samstundis heitti ST á øll lond um at seta dagin í gildi sum almennan minningar­ dag, soleiðis at komandi ættar­lið kunnu læra av søg­ uni og forða fyri, at fólka­ morð aftur verða framd. Tá 2. veraldarbardagi var av, høvdu nazistarnir dripið yvir seks milliónir jødar í ghettounum, í hóp­ dráp­um, í arbeiðs­legum og í týn­ingar­legum sum Auschwitz-Birkenau. Heili 2,5 milliónir jødar vóru dripnir í tíð­ar­skeiðnum frá apríl til novembur 1942. Hetta var beint eftir Wannsee-fundin, ið var hildin í januar 1942, har enda­liga loysnin upp á jødiska trupul­leikan var góðkend. Altjóða Holocaustdagurin verður hildin til minn­is um ofrini fyri hóptýningar­ politikk­inum hjá nazist­ unum. Hetta vóru væl til­ rætta­løgd, skipað dráp av jød­um og øðrum minnilutum, so sum romafólki, menn­ ingar­tarn­aðum, sálarsjúk­um, sam­kyndum, Jehova vitn­um og øðrum átrúnaðar­ligum bólk­um. Aðrir bólkar sum slaviska fólk­ið í Póllandi og Sovjet­sam­veld­inum, sovjetskir krígsfangar, kommu­nistar og aðrir politisk­ir mót­støðu­menn móti nazismuni, vóru eisini týndir í hópatali. Dag­urin gev­ur møguleikan at skapa til­vitsku um hóp­oyðingar­ politikk­in og gevur høvi at kjak­ast og hugsa um hvussu og hví tílík brotsverk kunnu henda á so stórum stigi. danjal@sosialurin.fo Auschwitz Auschwitz-Birkenau, var ein fangalega samansett av fleiri týningarlegum og ar­beiðs­legum, og rúmaði hon upp á tað mesta 200.000 fang­um. Týningarlegan varð bygd við ein­um enda­máli fyri eyga, at gera ein enda á jødiska trupul­leikanum í triðja ríkinum Menn og kvinnur í hvør síni røð. Í bakgrundini sæst røðin av teimum, sum vóru send beinleiðis í gasskamarið.