mánadagur 26. januar 2015síða 13

13 Mánadagur 26. januar 2015 · Nr. 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Búskapur og arbeiðspláss – Eisini Game Jam Føroyar! Janus Rein Løgtingsmaður fyri Fólkaflokkin Tað er týdningarmikið, at vit hava ein sterkan og vaks­andi føroyskan búskap. Eitt av amboðunum, at røkka hes­ um máli, er arbeiðspláss. Tað er umráðandi, at vit politik­ arar skapa góðar karm­ar og gróðrarlíkindi fyri eini vaksandi mongd av arbeiðs­ plássum, serliga innan pri­ vata vinnugeiran. Ein vinnu­ geiri er t.d. framleiðsla av teldus­pølum, appum o.t. Ein vinnu­geiri, sum í stóran mun hugtekur og dregur tey ungu og og dynamisku fólkini. Vistu tit, at hesin vinnugeiri t.d. er 10 ferðir størri enn allur heimsmarknaðurin inn­an alilaks? Vistu tit, at í hin­um norðanlondunum eru nógv arbeiðspláss og stórar inntøkur í hesum vinnu­ geiranum? Útflutningurin av teldu­ spøl­um og appum er tal­gildur og ómaksleysur, og inn­ flutnings- og rávøru­tørvu­rin er nærum eingin. Meir ella minni all­ur umsetningur fer í arbeiðs­pláss og yvirskot. Er hetta so nakað fyri okk­ um í Føroyum? Jú heilt vist, hetta er líka til høgrabeinið og ein frálíkur vinnugeiri, serliga tá hugsað verður um vinnu og arbeiðspláss til yngru ættarliðini. Game Jam Føroyar er eitt samstarv ímillum Íverk­ setarahúsið og Føroya Tele, sum verður hildið eina ferð um árið. Tiltakið er ein workshop, har øll, sum vilja og hava hug, kunnu koma og royna seg innan teldu­spæl­ fram­leiðslu. Work­shopp­in er 48 tímar út í eitt, og mál­ setningurin er at náa so langt, sum gjørligt í byrjunar­fasuni av at skapa eitt spæl. Mann kann hyggja upp á tiltakið sum eina roynd at vekja tankar og hugskot, sum lut­ tak­ararnir so kunnu arbeiða víðari við. Fyri at styrkja um møgu­ leikarnar fyri at okkurt skuldi kunna spurt burturúr, og at onkur veruliga kom í gongd, og fyri at skapa karmar fyri, at hesin vinnugeiri kundi fáa fótafesti í Føroym, legði eg á vári í 2013 uppskot fyri Løgtingið hesum viðvíkj­ andi. Uppskotið skuldi geva Íverksetarahúsinum karmar og møguleikar fyri at hava Game Jam hugtakið koyr­ andi alt árið í einum minni formati. Uppskotið varð sam­tykt, og í dag hevur Íverk­setarahúsið skapt fastar karmar í Tórshavn, har arbeitt verður innan mennig av teldu­spø­lum og appum. Komandi vikuskiftið verð­ur aftur árliga Game Jam Føroyar tiltakið. Tað er ómeta­liga gleðiligt og hug­ tak­andi at síggja, hvussu stór menningin er á økinum. Vistu tit, at tað nú eru fleiri ungfólk búsitandi í Før­ oyum umframt smáar vinnu­ fyritøkur, sum eru í ferð við ella eru komin í gongd í hesi vinnu? Staðfestast kann, at teldu­ spælframleiðsluvinnan er nú eisini komin til Føroya og er í støðugari menning. Hetta fegnist eg nógv um. Vit høvdu onki at tapa og alt at vinna. Tað sær út til, at vit í hesum føri fara at vinna okkurt. Hetta fer, í byrjanini sjálvandi í smáum, at skapa fleiri arbeiðspláss og størri bruttotjóðarúrtøku. Alt ger mun, og eru vit dugnalig og áhaldandi, er møguleiki fyri, at hesin geirin kann fara at geva eitt ítøkiligt ískoyti. Vilja tit síggja eitt dømi um tílíkar føroyskar íverk­ set­arar, sum eg í mínum inn­leggi hugsi um, so fylg niðan­fyristandandi youtube leinkju sum NORA hevur fram­leitt: http://youtu.be/4nnczK_KJYs Hesin hevur skapt sær sítt egna arbeiðspláss, hevur egið virkið. Búskaparliga ávirkar hesin einstaklingurin brutto­tjóðar­ úrtøkuna og handilsjavnan positiva vegin. Hetta er gull vert fyri sam­felagið! Uttanumtos, Jørgin Niclasen Jóhan Christiansen Fríggjadagin lat lands­stýris­ mað­urin, Jørgin Niclasen, so umsíðir hoyra frá sær. Tað var ikki annað enn uttan­ um­tos, og við sera tunn­um grund­gevingum, roynir hann at grund­geva fyri sentral­ stýringini av eldraøkinum og varðveitslu av nøkrum størv­um í miðfyrisitingini, sjálvt um økið er lagt út til komm­unurnar at umsita. Mín pástandur er enn tann sami. Fyrst og fremst, so er trýstið og treytirnar frá landsmyndugleikunum til at nýta ávísar kt-skipanir, einans fyri at uppihalda einari sentralstýrðing av eldra­økinum, og so annars fyri at varðveita nøkur størv í mið­fyri­sitingini, sum annars høvdu verið óneyðug. 400,- mió. kr. verða flutt­ar frá landinum til komm­un­ur­ nar at umsita, og eigur tað at viðføra broytingar. Eg eri als ikki úti eftir at fólk skulu sigast upp í miðfyrisitingini, tí tað havi eg fyri so vítt onga meining um. Tað eg vil vísa á er, at tað er als ikki rætt, at nú kommunurnar hava yvir­ tikið eldraøki, at mið­fyri­ sitingin framhaldandi skal arbeiða, sum onki er broytt. Og fyri at tryggja sær at onki broytist, so áleggur man bara kommununum nýggjar og herdar treytir, sum í veru­ leik­anum bert rætt­vísgera útsagnirnar hjá Ben Arabo til fulnar. Lat okkum bara gera tað so torført, stirvið og ómøguligt, sum møguligt. So er nokk av umsitingarligum arbeiði til allar hendur (mín tulking). Landsstýrismaðurin royn­ir at for­svara gongdina í kt-máli­num, við m.a. møgu­ leikanum við saman­ber­ ing­um millum kommunur. Hann vísti á í samrøðu við kvf, at tað var eitt sera hent amboð, at kommunur kunna t.d. samanbera kostn­aðin av barn­aansing í dag. Tað er eisini rætt. Tær saman­ber­ ingar vera í dag gjørdar, við teimum skipanum komm­un­ urnar í dag longu hava. So tað er ongin grundgeving fyri treytunum, í samband við útleggingina av eldraøkinum. Vit samanbera longu í dag uppá “kryds og tværs” millum kommunur. Vit kunna seta nakrar spur­ningar, sum so ella so lýsa málið: • Hví skulu aðrar skip­an­ ir til, fyri at gera saman­ beringar á eldraøkinum, tá vit longu hava skipanir, ið kunna tað? • Hví skulu kommunurnar, tær sum vilja og hava før­ leikan til tað, ikki sleppa at flyta lønir á eldraøkinum, og nýta tær skipanir vit longu hava í dag, til tað? • Hví skal lønarkontóri hjá eldratænastunum runt um í landinum verða í Tórshavn, í mið­fyri­sit­ing­ ini? • Hví fáa vit sum kommunur ikki møguleikan at menna og styrkja um tær kommu­nalu umsiting­ ar­nar, sum annars var eitt av aðalmálinum við útleggingum av máls­ økju­m? • Hví skulu serlig krøv set­ ast til roknskapin á eldra­ økinum, sum ikki vera sett til onnur samstørv. So sum Barna­verndar­ tænasturnar? • Hví skulu kommunur tving­ast at nýta tvær ymiskar skipanir, til somu uppgávur (eina til eldra­ tænastuna, og eina onnur kommunal málsøkir)? • Hví vil man frá landsins síðu tvinga eitt dýrkandi millumlið millum land og kommunur inn, tá tað ikki er neyðugt? • Hví skulu vit tvingast at rinda fyri nýtslurættin av kt-skipanum, sum vit í veruleikanum ikki hava tørv á, og kanska enntá ikki ynskja at brúka? Soleiðis kundi eg hildið áfram at sett spurningar. Men í veruleikanum vænti eg bert meira uttanumtos. Tí kt-skipanir í sjálvum sær, og aðrar undarliga treyt­ ir, eru ikki veruligi trupul­ leikin. Veruligi trupul­leik­in er enn tann sami. Eldra­øki er kommunalt nú, men man vil ikki sleppa sentral­stýringini úr Havn. Kt-skipanir v.m. eru bert eitt amboð til at uppihalda hesa sentral­stýr­ ing, og evt. varðveita nøkur størv. Vit hava nú ein gyltan møgu­leika at gera tær broyt­ ingar og tillagingar, sum eiga at vera gjørdar, og so eldra­øki verður so einfalt, greitt og bíligt at umsita, sum tað nú einaferð hóskar til Føroyar. Vit hava ein gyltan møguleika at skipa økið, so teir eldru borgara koma miðdepilin, og kunna fáa eina enn betri tænastu í framtíðini. Hví ikki nýta hendan møguleikan nú? kjak Onkur dømi: Land Spæl/app Árlig inntøka (DKK) Ísland Finnland Svøríki Danmark Norra EVE Online Angry Birds Minecraft Limbo Wordfeud 400 mió. 900 mió. 500 mió 50 mió. 40 mió. Nøkur dømi: