mánadagur 26. januar 2015síða 51

vika 5 l 26. januar 2015 Ókeypis lýsingarblað 27 Vikutema Hús&Heim Vit brúka nógva tíð heima við hús, og tí hevur tað stóran týdning fyri okkara heilsu og dagligu vælveru, hvussu inni­luftin er. Alt eftir, um tað er summar ella vetur, eru flestu okkara innandura umleið 90% av tíðini. Av hesum eru vit umleið 16 tímar um døgnið heima við hús hjá okkum sjálvum. Tí er tað so týdningarmikið, at tað er heilsugott og behagiligt at vera í egnum bústaði. Tak um trupulleika Tað kann vera ymiskt, sum ávirkar inni­ luftina, eitt nú sjálv luftdygdin, fukt­ ur, royking og kemikali’ir, sum kunnu stava frá byggitilfari og møbl­um. Er inniluftin ring, kann familjan, sum býr inni, uppliva troyttleika, høvuð­pínu og ampa í luftrásini. Sum eigari av bústaði hevur tú sjálv­ur ábyrgdina av inniluftini, men tí­ bet­ur er tað nógv, sum tú kanst gera. Tað einfaldasta, tú kanst gera fyri at bøta um støðuna, er at lufta út og halda rúmini rein. Um neyðugt, kanst tú eisini tryggja tær eina betri inniluft við at fremja ábøtur á húsini og fáa tær eina ventila­tiónsskipan. Eldri og nýggjari Trupulleikar við blámosoppi kunnu vera bæði í eldri og í nýggjari húsum. Í eldri húsum hongur vøkstur við blámusoppi ofta saman við, at kondens kemur á innara veggin - ofta tí, at hitamunur er á inniluftini og hit­ anum á innara vegginum. Tað er vætan í luftini, sum setir seg á kalda veggin og skapar gróðrarlíkindi fyri blámusoppi. Í eldri húsum kann fuktur eisini stava frá vatnskaða, sum ikki varð umvældur nóg skjótt - ella vætu, sum ikki varð fingin burtur. Vatnið kann vera tornað upp, men blámusoppurin heldur seg framvegis í konstruktiónini og kann elva til heilsuligar trupulleikar. Rivur ella sprungur Í eldri húsum kann orsøkin til blámu­ sopp ofta vera rivur ella sprungur í vegginum ella í konstruktiónini, sum kunnu leiða fukt inn í húsið. Ein annar møguleiki er, at tað er væta, sum seyrar úr kloak-ella vatn­ rørum, sum ger um seg og elvir til trupulleikarnar. Inniluftin er ikki góð, tá vindeyguni døgga, og tú merkir modnaroyk inni. Tað skal vera gott at vera heima við hús Einar 16 tímar um døgnið eru vit heima við hús. Tí hevur tað so stóran týdning, hvussu inniluftin er Plattar kunnu brúkast til so nógv, og tað er bara hugflogið, sum setir mørk­ini. Ikki er óvanligt at síggja, at fólk gera sær havamøblar, sengur, reolir, hillar - ja, enntá køkar úr plattum. Vikublaðið hevur áður skrivað um mann í Froðba, sum hevur bygt dóttir síni eini heil hús úr plattaviði! Hetta er sami maður, sum nú bygg­ir soni sínum hús úr øðrum endur­nýtsluviði. Ein partur av stór­ við­in­um til hesi húsini er fingin burtur úr niður­tøku av egningarskúrum í Hvalba. Í handlum síggja vit viðhvørt fag­ urt málaðar plattar, sum handilsfólk brúka til at seta sínar vørur á. Hetta er kanska serliga kent í málingahandlum. Sum viðheftu myndir vísa, eru møgu­leikarnir við plattum og platta­ viði næstan óendaligir. Plattaviður kann brúkast til so mangt Plattar kunnu sagast sundur - ella takast sundur - og setast saman til mangt og hvat Lagt til rættis: Vilmund Jacobsen Sum viðheftu myndir vísa, eru møguleikarnir við plattum og plattaviði næstan óendaligir - og í Froðba hevur maður bygt dóttir síni ein heil hús úr plattaviði Er inniluftin ring, kann familjan, sum býr inni, uppliva troyttleika, høvuðpínu og ampa í luftrásini