hósdagur 1. juli 2004síða 3

4 Nr. 123 - 1. juli 2004 Nr. 123 - 1. juli 2004 5 Hvalbiar Kommuna roynir at beina eina á burtur úr síni natúr- ligu legu, men tað halda fólk verða bæði vera burturspiltan pening og at gera seg inn á náttúruna GREVSTUR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Hvalba: Nú er Hvalbiar Kommuna farin í hernað ímóti sjálvari náttúruni. Tað halda í hvussu so er fólk í Nesi í Hvalba. Býlingurin í Nesi liggur nakað uttanfyri sjálva bygdina í Hvalba. Í Nesi er sera náttúruvakurt við ein umstórum dali, eini á, sum rennur oman ígjøgnum dal- in oman á tann stóra sandin og á sjógv. Men í bygdaráðnum í Hvalba eru tey ikki nøgd við tað nátúrligu leguna, sum áin hevur funnið sær omaneftir sandinum og tí hevur ein gravimaskina nú í eina tíð staðið á sandinum og grivið í eini roynd at flyta ánna longur norður eftir. Hetta síggja nógv fólk í Nesi í Hvalba ikki at síggja nakra sum helst meining í. Ein av teimum, sum eru ógvuliga ónøgdir við fram- ferðina hjá kommununi, er Álvur Berg, sum sjálvur býr næstur sandinum. – Tað er hvørt einasta ár, at kommunan grevur og grevur fyri at fáa ánna at flyta seg norðureftir. Hetta er at berjast ímóti nattúruni, tí áin finnur skjótt sína natúrligu legu aftur – men so verður bara byrjað av nýggjum at grava árið eftir. Hann veit ikki, hvat allur hesin grevsturin skal gera gott fyri. Men hann heldur í hvussu so er, at kommunan skuldi givið sandinum, og ánni, frið til at laga seg eftir náttúrini, tí hann dugur ikki at síggja, at hon er til nakran sum helst ampa. – Tvørturímóti er sandur- in, áin, ósin og vatnið ein nattúruperla, bæði hjá børnum og vaksnum. – Men hvørt einasta ár oyðileggur kommunan hesa perluna við at grava alt upp til eitt dýkið, siga tey í Nesi í Hvalba. Sandurin má steðgast Levi Niclasen, borgarstjóri í Hvalba er ikki samdur. Og tað er eisini hansara fatan, at yvirhøvur eru nesfólk fegin um tað, sum er gjørt. Hann sigur, at tað er fyri at forða sandinum at veksa so nógv, at roynt verður at beina áina longur norður- eftir. – Tað vísir seg, at tá ið áðin rennur framvið syðra landinum, legst so nógv afturat sandinum. Bygdaráðið stúrir fyri, at endin verður, at sandurin verður so stórur, at tað fer at forða fyri innsiglingini til bátahylin í Nesi. Somuleið- is verður mett, at sandurin kann forða teimum at draga bátarnar, sum eiga neyst við tað syðra landið. Borgarstjórin sigur, at tað eru eini tvey ár síðani, at grivið varð seinast og tá hepnaðist tað væl. – Men nú hevur áin flutt seg suðureftir aftur og sandur var aftur farin at leggjast og tí royna vit eina- ferð afturat. Hann sigur, at hetta er ikki serliga dýrt, tí tað er ein dagur við gravimaskin- uni. Hetta vikuskiftið skipar ferðavinnan í Suðuroy fyri trimum forvitnisligum tiltøkum, sum bæði føroyingar og útlendingar kunnu fáa gleði av FERÐAVINNA Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Suðuroy: Ferðavinnan í Suðuroy mennist alsamt. Alt hetta sæst aftur í, at tað verður alsamt skipa fyri fleiri og fleiri tiltøkum í Suðuroy. Og hetta vikuskiftið verða ikki færri enn trý forvitnislig tiltøk á skránni, har tað bæði verður farið á sjógvin og í fjøllini. Søgulig gonguferð Hetta ferðavinnu-vikuskift- ið í Suðuroy byrjar leygar- morgunin við gonguferð úr Trongisvági til Fámjins. Í tí sambandi koyrir bussur av Kunningarstov- uni í Gamla Skúla í Vági kl. 10.00 leygarmorgunin og av Kunningarstovuni á Tvøroyri kl. 10.30. Koyrt verður til kolanámini í Rangabotni, har gongutúr- urin byrjar. Gingið verður undir Gluggunum, um Oyrna- skarð og til vakra Kirkju- vatn. Eftir loknan gongutúr verður koyrt við bussi úr Fámjin til ávikavist Kunn- ingarstovurnar á Tvøroyri og í Vági. Gonguferð og bussferð kosta tilsamans 100 krónur fyri hvønn. Annars verður skipað fyri gonguferð hvønn leygardag og tá ið liðugt er, hava tey, sum við eru, gingið Suður- oynna á tamb, úr suðuri í norð, úr eystri í vest. Staðkend heimildarfólk eru við á hvørjari gongu- ferð. Mælt verður til at hava heit og góð klæði, góðar skógvar ella styvlar, mat- pakka og ein drekkamunn, við. Tey, sum hava møgu- leika til tað, skuldu eisini havt kikara og eitt kort yvir økið við. Í fjørðin við Johonnu Leygarkvøldið verður so møguleikin at sleppa í fjørðin við søguligu slupp- uni Johonnu. Tann fiskitúr- urin byrjar leygarkvøldið klokkan 19 og varar í einar 2-3 tímar. À Johonnu eru 8-9 snøri, men tey, sum vilja royna fiskieydnuna við tráðu kunnu sjálvandi taka hana við. Kunningarstovurnar siga, at skiparin veit um okkurt gott fiskimið í Vágsfirði, so tað skuldi borið til at fingið nakrar fiskar. Fiskitúrurin kostar 50,- fyri vaksin, men fyri børn er túrurin ókeypis. Aftaná ferðina hevur Stóra pakkhús opið til klokkan 1 leygarkvøldið. Har verður tónleikur og okkurt fæst eisini til keyps. Eygleiða fuglar í Akrabergi Seinasta tiltakið hetta viku- skiftið verður sunnudagin kl. 19.00. Tá verður farið í hagan í Akrabergi at hyggja eftir fugli. Hetta er ein lættur túrur, sum tekur umleið hálvan annan tíma. Aksal Poulsen er stað- kendur frásøgumaður á túr- inum og tað skuldi borga fyri einum forvitnisligum túri, tí fa vita so nógv um fuglalív, sum hann. Bussur fer av kunningar- stovuni í Vági kl. 19.00. Bussurin koyrir aftur til Kunningarstovuna tá heiða- túrurin er liðugur. Hesin túrurin kostar 50 krónur fyri hvønn tá ið busskoyringin er við. Kunningarstovan sigur, at tað er avgjørt hent at hava kikara og eina fuglabók við. Og so er tað nokk heldur ikki so býtt at hava ein drekkamunn við, tí hann er altíð góður at fáa eitt góðveðurskvøld í hag- anum. Í Akrabergi er nógvur fuglur, tí tað er oftani her, at hann fyrst nemur land. men har sæst eisini týðiligt, hvar tey hava skorið torv. Hesin túrurin kostar 50 krónur. Fólk kunnu melda seg til øll hesi tiltøkini á Kunning- arstovuni í Vági á telefon 374342 ella 284342, innan fríggjdagin 2. juli kl. 16.00, ella á kunningarstovuni á Tvøroyri tlf. 372480 ella á 284480. Men tilmelding til fuglatúrin er bara í Vági. Seinasta freist at melda til tiltøkini er í morgin, fríggjadagin, kl 16.00. Hvalbingar berjast ímóti náttúruni Fiska, ganga og hyggja eftir fuglum í Suðuroy Tað eru ójavnar meininginar um tað, sum Hvalbiar Kommuna hevur gjørt á sandinum í Nesi. Summi halda, at tað er bæði burturpilt arbeiði og at gera seg inn á náttúruna. Borgarstjórin sigur, at tað gravingin er fyri at forða sandinum í at gerast so stórur, at hann verður til fortreð fyri bátahylin og neystini Leygarkvøldið ber til at sleppa ío fjørðin við gomlu vágssluppuni Johonnu – Tilboð um undir- vísing í tónleiki mugu raðfestast hægri. Hetta sigur felagið fyri 15.000 norðurlendskar tónleikalærar í yvirlýsing TÓNLEIKA- UNDIRVÍSING Yvirlýsing Norðurlendska felagið fyri undirvísarar í tón- leiki (NUMU), sum um- boðar 15.000 tónleika- lærarar og leiðarar í øllum Norðurlondum, ger vart við, at umstøð- urnar til sang- og tón- leikaundirvísing tey seinastu árini eru versn- aðar bæði í fólkaskúla og musikkskúla. NUMU vil minna á, at luttøka og upplæring í tónleiki og øðrum lista- greinum er týdningar- mikil partur av teirri uppaling, ið børn og ung í Norðurlondum eiga at fáa. Undirvísingin eigur at vera skipað so, at øll hava møguleika at vera við uttan mun til fíggjar- ligar og geografiskar fyritreytir. Myndugleikar eiga við almennari fígging at tryggja, at skúlar og lærugreinar framhald- andi mennast, og at bíði- listar verða avgreiddir. Áheitan okkara er: Tilboð um undirvísing í tónleiki mugu raðfest- ast hægri! – Tað er undir ongum umstøðum bygda- ráðið, sum hevur ábyrgdina av koyr- ingini, tí tað hevur altíð hin einstaki bilførarin, sigur bygdaráðið FERÐSLUFORÐING Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Lopra: – Eg veit ikki, hvørjum teir bíða eftir. Kanska skal ein vanlukka henda fyrst. Hans Olaf Andersen í Lopra sparir ikki krútið, tá ið hann skal siga sína mein- ing um bygdaráðið. Hann er sera ónøgdur við ferðsluviðurskiftini í Lopra, sum hann heldur, at kommunan ger ov lítið við. – Vegurin inn til tey fyrstu húsini er hampiliga breiður. Men beint við tey fyrstu húsinmi, smalkar vegurin brádliga og vegurin ígjøgnum bygdina er sum ein smalur bygdarvegur. Hesar umstøður gera, at bilførarar koma ofta við ferð av tí breiða vegnum, inn á tann smala bygdar- vegin. Og har er tað, sum so nógva aðrastaðni, at garðar eru stoyptir oman á vegin. – Sostatt er útsýnið sera vánaligt frá teimum inn- koyringum, sum eru. Harafturat ganga vegir bæði omanfyri bygdina og undir bygdini, so tey, sum ikki hava ørindi í sjálvari bygdini, hava tveir møgu- leikar at koyra uttanum øll húsini. Hesar umstøður gjørdu, at hann fór at tosa við bygdaráðið um at fáa eina ferðsluforðing við tey fyrstu húsini í bygdini. – Fyrst varð málið avvíst. Men so hendi tað, at tað var upp á eitt hangandi hár, at langabbasonurin ikki varð yvirkoyrdur, tí børn duga ikki so væl at ansa eftir bilunum. – Tá vendi eg mær aftur til kommununa og tá varð eg biðin um at senda málið skrivliga og tað gjørdi eg, saman við umleið 10 øðr- um. Tann 12. august 2002, samtykti kommunan at seta eina ferðsluforðing upp, sum skuldi avmarka ferðina til 30 kilometrar um tíman. Samstundis skuldi skelti setast upp, sum ásetti mest loyvdu ferð til 30 kilo- metrar um tíman. Bygdaráðið helt at hetta skuldi tálma ferðsluni, sum kemur inn í bygdina, eins og tað skuldi gjørt, at bilar, sum fara út bygdini, ikki fáa sett ferðina upp, fyrr- enn teir eru komnir útum. Men tíðin gekk og onki hendi! Tá ið eitt ár varð farið, vendi eg mær aftur til bygdaráðið. Tá kom bygda- ráðið á staðið, saman við løgregluni og einum um- boði fyri Landsverk. – Har varð tosað um, at klókast hevði verið at sett tvær ferðsluforðingar upp, tí tá ið farið varð undir ar- beiðið, var meirkostnaðurin lítil og ongin av at gera tvær. – Hetta kom so aftur fyri í býgdaráðnum tann 20. august í 2003. Men tá sam- tykti bygdaráðið, at ein ferðsluforðing afturat skuldi ikki gerast nú. Men samstundis staðfesti bygdaráðið, at ferðsluforð- ingin, sum longu varð sam- tykt, skuldi gerast eftir summarfrítíðina. Hans Olaf Andersen sig- ur, at nú er so aftur eitt ár farið aftur um bak og enn er ongin ferðsluforðing gjørd. – Eg vendi mær fyri ein- um álvum ári síðani til Landsverk og haðani fekk eg at vita, at ongin ferðslu- forðing verður gjørd, tí kommunan sigur, at hon hevur ikki ráð. Hans Olaf Andersen hev- ur fingið at vita, ein ein slík ferðsluforðing kostar einar 15.000 krónur. Hann sigur, at hann nú hevur hann enn einaferð afturat vent sær til bygda- ráðið, so at ein ferðsluforð- ing kann setast upp, áðrenn ein vanlukka er hend. Bilførarin ábyrgdina Jacob Vestergaard er borg- arstjóri í Sumbiar Komm- unu, sum Lopra er í. Og hann heldur ikki, at tað er rímiligt at geva kom- mununi skyldina, skuldi ein vanlukka hend. – Tað er altíð bilførarin, sum hevur ábyrgdina av, hvussu hann koyrir og ikki kommunan, staðfestir hann. Men hinvegin er hann ikki ósamdur í, at komm- unan eigur at gera viður- skiftini so trygg sum gjør- ligt og har heldur hann, at ein ferðsluforðing á bygd- arvegnum í Lopra hevði ikki verið óhóskandi. Sostatt hevur málið nú á triðja sinni verið fyri á bygdaráðsfundi. Og har var á triðja sinni samtykt at geva umrøddu ferðsluforð- ing. Samstundis verður ar- beitt við málinum at seta skelti upp, sum avmarka ferðina til 30 km/t, men í hesum sambandi skulu bæðu løgregla og Lands- verk góðkenna tað, so tað tekur sína tíð. Ætla kanska at bíða til vanlukkan er hend Hans Olaf Andersen vísur okkum, hvar hann heldur at tað er neyðugt at tálma ferðsluna ígjøgnum Lopra Vágabólkurin Tinganest hevur givið út fløgu við 16 av teimum góðu gomlu løgunum, sum bólkurin er kendur fyri FLØGUÚTGÁVA Tíðindaskriv Góði gamli tónleika- bólkurin Tinganest hev- ur gjørt eitt skarvslop inn í nýggju tøkniøldina. Teir hava funnið tey stóru spolabondini fram úr bandagoymsluni hjá Útvarpi Føroya og fing- ið ein av fremstu ljóð- teknikkarunum í Dan- mark at flyta teirra tón- leik yvir á fløgu við tí allarnýggjastu tøknini, sum er á marknaðinum í dag. Sambært heimasíðuni www.mastertouch.dk hevur hesin ljóðsnilling- ur, Lehnert Kjeldsen, ar- beitt fyri Kim Larsen, Aqua, Laid Back, Sanne Salemonsen og mong, mong onnur donsk topp- nøvn, umframt fyri so fræg føroysk nøvn sum Clickhaze, Teitur og Týr. Úrslitið er eisini avbera gott, soleiðis at ljóð- góðskan á fløguni er langt omanfyri hana, sum er á teimum kass- ettubondunum, sum teir góvu út í sínari tíð. Ong- antíð hava teir ljóðað fagrari enn nú. Og har eru landaplág- urnar í einari perlurøð: Upp á tá, Vágagellan, Annan sang, Babba - klingandi klárt og ein fragd fyri oyrað. Lýsingarstovan Krea í Saltangará hevur gjørt snotuliga fløguhúsan, sum er prýddur við ein- um so fittum vínsnigli. Inni í húsanum liggur hefti við tekstunum til allar 16 sangirnar, sum eru á fløguni – umframt at har eru forvitnisligar myndir av bólkinum. Eisini er í heftinum grein um bólkin, sum Høgni Djurhuus, út- varpsmaður, hevur skrivað. Heitið á fløguni er »Tinganest – Longst sum best«. Víst so. Hesir heldur løgnu sniglarnir í føroyska tónleikaheim- inum hava við hesari fløguni víst, at teir bæði duga at skunda sær spakuliga – og at renna um kapp við tíðina. A n n a r s hoyrist graml um, at bólk- urin so smátt er farin undir at gera nýtt tilfar at geva út. Norðurlendsk yvirlýsing um musikkskúlan Tinganest við fløgu C M Y K 5 4