hósdagur 29. januar 2015síða 19

Fríggjadagur 30. januar 2015 sosialurin 12 19 tíðargrein Tíðargreinin verður skrivað av skiftandi fólkum, sum ikki dagliga eru knýtt at blaðnum. Evnini eru ymisk, men viðgera øll okkurt evni, sum er viðkomandi fyri tíðina júst nú. Komið og verið meira saman Rógvi Nybo stud.scient.pol Hóast vit eru tættari knýtt enn nakrantíð áður, hevur fjarstøðan ongantíð verið størri. Vit gloyma, hvussu vit eru saman, eru meira einsamøll, asosial og kensluleys. Vit eru trælir hjá sosialu miðlunum N ær var tú seinast á gátt hjá vinkonuni fyri at ynskja henni til lukku við degnum? Nær sat tú seinast og spældi eitt borð- ella kortspæl, uttan at verða órógvað av snildfon, teldli, sjónvarpi, útvarpi ella farteldu (streymslitini hjá SEV telja ikki við)? Nær sat tú seinast við einum drekkamunni saman við onkrum, tosaði um leyst og fast, hugdi inn í eyguni á viðkomandi og viðurkendi tykkara samveru? Ert tú sum tey flestu, verður tú noydd at hugsa teg gjølla um, áðrenn tú fær svarað. Ert tú sum tey flestu, eru allarhelst fleiri dagar síðani. Hjá summum kanska vikur ella mánaðir. Nær var seinast, tú vitjaði Facebook og ynskti onkrum til lukku við degnum ella gav ein »tummil upp« til eina mynd, eina stuttliga søgu ella okkurt láturligt filmsbrot, ið onkur av tínum vinum hevði lagt út? Nær legði tú sjálv seinast okkurt út, og fáar minuttir eftir fór inn aftur at kanna, hvussu nógvar tumlar tú hevði fingið? Ert tú sum tey flestu, kanst tú svara upp á standandi fót. Ert tú sum tey flestu, eru bert minuttir ella fáir tímar síðani. Hjá teimum fæstu dagar. Hetta er tíverri turri sannleikin um okkara samveru anno 2015. Kensluleysa parallell­ samfelagið Lat ongan iva vera um, at samband við sosialu miðlarnar á hvørjum tanga hevur givið okkum næstan óavmarkaðar møguleikar fyri at samskifta við onnur, um tey eru á Viðareiði ella í Venesuela. Tað kann eisini vera hent at fáa fatur á abbanum, sum ferðast í Hong Kong, tá tú skal finna eitt gamalt fiskimið á Hestfirði. Tað er eisini hugnaligt at síggja myndir av nýggju íbúðini hjá vinkonuni ella frá uttanlandsferðini hjá starvsfelaganum. Og tað er gott fyri fólkaræðið, at tey flestu í dag hava møguleika at luttaka í samfelagskjakinum og siga sína hjartans meining um stórt ella smátt. Men vit missa eisini nógv. Við síðuna av veruliga samfelagnum, har vit veruliga koma hvørjum øðrum við, liva vit nú nógv meira av okkara lívi í einum talgildum parallellsamfelag, har vit yvirhøvur koma hvørjum øðrum lítið við. Verulig samtala er nógv meira enn bara hvørji orð, vit velja. Tað er eisini at síggja og merkja hvønn annan. At hoyra tónalagið, at síggja smílið fyri viðurkenningina og hóma kropsmálið. Og at merkja tøgnina, sum kann goyma gleði, undran og sorg. Tá vit bara samskifta á sosialum miðlum, missa vit ein stóran part av veruligu samveruni. Dialogur verður til monolog, vit síggja og merkja ikki hvønn annan og yvirhøvur er tann siðiliga kjakmentanin steindeyð og uttan argumentatión. Vit sleingja um okkum við orðum og ógrundaðum uppáhaldum, og summi himprast ikki við at koma við særandi ákærum móti høgum og lágum. Tað ger jú einki, tað tykist ikki »veruligt«, og vit krógva okkum aftanfyri ein skerm. Siga vit ov nógv, strika vit viðmerkingina, sløkkja og gloyma tað sagda. Fara vit ov langt, merkja vit hvørki avleiðingar ella mótspæl. So lætt sleppur tú neyvan, fer tú inn í stovuna hjá viðkomandi og sigur tað sama beint upp í andlitið. Tí tykist tað ikki veruligt. Tað sama er galdandi fyri alt tað gleðiliga. Vit síggja ikki smílið og merkja ikki gleðina. Vit merkja í veruleikanum einki. Reint kensluloysi. Kom og verið meira saman Men tað snýr seg ikki bara um hvat vit gera, tá vit eru »á«. Tað snýr seg uppaftur meira um, hvat vit ikki gera, meðan vit eru »á«. Tá barn títt fer til gongu ella vísir tær nýggjastu tekningina, og tað fyrsta tú ger, er at taka telefonina fram fyri at avmynda tað, sansar tú tá løtuna? Viðurkennir tú barnið og avrikið? Hvørja ferð, vit taka snildfonina fram, meðan vit eru saman við foreldrum, vinfólkum ella børnunum er nógv, vit ikki gera. Vit vísa ikki virðing. Vit vísa ikki áhuga. Vit síggja ikki, vit hoyra ikki, vit sansa ikki og vit viðurkenna ikki hvønn annan, tí vit eru »á«. Er parallellsamfelagið veruliga meira áhugavert enn persónurin yvirav tær? Eg eri ikki nógv fyri at gera nýggjárslyfti. Men í 2015 vil eg loysa trælabandið við sosialu miðlarnar. Kom og gevist við at sita í hvør sínum heraðshorni handan ein skerm og bara samskifta í parallell­ samfelagnum. Kom og gevist við at sita yvirav hvørjum øðrum, men ikki verða til staðar. Kom og hittist aftur, kom og hyggið hvønn annan djúpt í eyguni, kom og sansið og viðurkennið hvønn annan aftur. Lat okkum flenna, gráta og rópa meira saman. Men mest av øllum. Komið og verið meira saman. » ..tað er gott fyri fólkaræðið, at tey flestu í dag hava møguleika at luttaka í samfelagskjakinum«