hósdagur 29. januar 2015síða 27

Fríggjadagur 30. januar 2015 sosialurin 12 27 »Rannvá« Sjálvandi var eg sera takksamur fyri at kunna fáa eina so góða sjón­ leikarinnu, sum Elin Mouritsen, sum gav okkum ein so fantastiska góðan Rannvá-leiklut. Fraser Eysturoy og Róland Samuelsen, sum báðir tíverri eru farnir nú, vóru eisini gávuríkir sjón­ leik­arar, sum løgdust afturat liðnum. Hin­vegin hevði Finnur Johansen ongar sjón­leikaligar royndir, men í teirri løtu, tá eg sá hann, visti eg, at hann hevði hóskað seg framúr væl til leik­lutin, sum pápi Rannvá. Tá tað kom til støð at filma, uttan­ dura locations og so víðari, ja, so fann eg tey onkuntíð sjálvur, og onkun­tíð var tað við ráðum og hjálp frá teim­ um fólk­unum, sum hjálptu mær við film­ingini. Hvussu við høvundanum, Dagmar Joensen Næs, hvat segði hon til, at tú skuldi gera bókina til film? – Elin Mouritsen og eg sjálvur fóru at vitja Dagmar á einum heimi, har hon búði. Hon var sera fitt og fyri­ kom­andi, og hon var væl nøgd við films­ætlanina – og tað gleddi hana, at Elin skuldi verða »hennara« Rannvá. Nógvar mánaðir seinni, so skjótt, sum filmurin var liðugur, fóru Joana og eg aftur á ellisheimið, har vit vístu Dagmar Joensen Næs og hinum bú­ fólk­inum filmin. Tað vóru nógv tár har tað kvøldið, og kossar, klemm og takk­som orð. Hvussu minnist tú tilgongdina við at gera filmin. Hvør var størsta avbjóðingin? – Eg má viðurkenna og takka fyri allan tann stuðul, vit fingu. Fyrst av øllum Hjørleif Kúrberg, sum hevði tol til at umseta mítt enska leikrit til før­oyskt, umframt at spæla ein av týðandi leiklutunum í filminum. Tað tók langa tíð at gera filmin lidnan, so vit fóru ígjøgnum næstan allar kenslurnar – alt frá stuttleika til ørkymlan. Størsta avbjóðingin? Taka vit alt projektið, sum tað er, so haldi eg ikki, at eg tá var greiður yvir, hvussu ørt tað var, tá samanum kom. Eg hugdi at filminum aftur 35 ár eftir, at hann var gjørdur, og eg skilti ikki, at eg hevði torað at gjørt hann. Ein og hvør núverandi smart­tele­ fon hevur eitt kamera við einum upp­ loys­ingi, sum er túsund ferðir betri enn tað super 8 tólið, eg nýtti. Eg nýtti nærum hundrað rullur av filmi, sum vóru 15 metrar hvør, til at filma alt, og rullurnar máttu sendast til Keyp­ manna­havnar at framkallast. Ikki fyrr enn vit fingu tær aftur nakrar vikur seinni, kundu vit síggja, um upp­tøkurnar vóru brúkiligar: fokus, ljós, um myndin ristist ella ikki og so víðari. Síðani skuldi alt redigerings­ ar­beiðið gerast, og vit skuldu seta eina upptøku fyri og aðra eftir saman. Og filmurin mátti klippast og klistrast aftur. Filmurin hoppaði, hvørja­ferð eitt av spleisunum fór gjøgn­um projektørin, so tí máttu eg kopiera allan filmin, tá hann var redigeraður, fyri at sleppa undan spleis­unum – og eg mátti hava eitt magnetiskt band fyri at fáa ljóðið við. Tí, nei, vit kundu tá ikki upptaka ljóðið samstundis, sum man nú kann við eini smarttelefon ella einum upp­tøku­tóli í dag. Hetta kopi'ið av øllum film­inum í síni longd var gjørt í Kalifornia, og so máttu vit taka alt ljóðið upp aftaná: allir leikararnir máttu hyggja at filminum og sum frægast royna at synkronisera tal­ una, meðan vit tóku upp við einum band­upptakara. Soleiðis tóku vit alla taluna, ljóðeffektir og tónleik upp. Endaliga úrslitið var langt frá per­ fekt, og hesum mugu tit halda mær til góðar. Hvørjar vóru reaktiónirnar, tá filmurin var sýndur? – Filmurin var sýndur ofta í Tórshavn og aðrastaðni við. Eg varnaðist, at fleiri fólk komu at hyggja at filminum tvær ferðir, og eisini fólk sum sjáldan hugdu at filmi komu at hyggja at »Rannvá« – eisini hóast tað merkti, at tey máttu ferðast frá eini oyggj til aðra. Fyri meg var hvør einasta sýning ein fantastisk uppliving, tí - hóast vit høvdu havt tøkniligar trupulleikar og av­bjóðingar – sá eg, hvussu áskoð­ ar­arnir blivu burtur í filminum, og hvussu teir blivu rørdir av tí sterka drama'num, sum gekk fyri seg beint fyri eygum teirra. Tú hevur í seinastuni arbeitt við at bøta um góðskuna av filminum. Kanst tú í stuttum greiða frá hesum arbeiðnum? – Filmarnir vórðu talgildir, og hetta gjørdi tað møguligt at bøta góðskuna á bæði myndum og ljóði. Ljóðið var remastrað á hægsta stigi, og synkronoseringin millum varra­ rørslur og ljóð er nú heilt neyv. Eg haldi veruliga, at filmarnir eru í nógv betri standi nú, enn teir nakrantíð áður hava verið. »Allir leikararnir máttu hyggja at filminum og sum frægast royna at synkronisera taluna, meðan vit tóku upp við einum bandupptakara« Miguel Hidalgo »Eg hugdi at filminum aftur 35 ár eftir, at hann var gjørdur, og eg skilti ikki, at eg hevði torað at gjørt hann« framhald...