fríggjadagur 2. juli 2004síða 4

6 Nr. 124 - 2. juli 2004 Nr. 124 - 2. juli 2004 7 – Arbeiðsgevarar og arbeiðarafeløg eru samd um at kanna um Landsstýurið er áhugað í at gera sítt fyri at forða fyri at kostnaðarstøðið í Føroyum skal hækka so nógv, sigur formaðurin í Havnar Arbeiðsmannafelag KOSTNAÐARSTØÐIÐ Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Vit vilja hava at vita um onkur annar møguleiki er, uttan áhaldandi at trýsta lønirnar uppeftir. Hans Joensen, formaður í Havnar Arbeiðsmannafel- ag, er fegin um fundin, sum nú hevur verið ímillum ar- beiðarafløgini og Arbeiðs- gevararnar um kostnaðar- støðið. Tað er hann, sum fyri einum ári síðani legði upp til hendan fundin, sum nú hevur verið ímillum øll arbeiðarafeløgini og ar- beiðsgevararnar. Í fyrstuni var hugurin fyri at hava ein slíkan fund ikki serliga stórur. Men síðani hevur spurn- ingurin um kostnaðarstøðið í Føroyum verið nógv frammi. Serliga hevur tað verið frammi, at kostnaðar- støðið er so høgt, at vinnan í Føroyum missur kapping- arførið. Avleiðingin er, at alt ov nógvur fiskur fer óvirkaður av landinum. Og nú er støðan mýkt so mikið, at tað ber til hjá ar- beiðsgevarum og arbeið- arafeløgum at sessast við sama borð at tosa um kostnaðarstøðið. Samd um at fara víðari Hans Joensen vil ikki gera so nógvar viðmerkingar til fundin enn. Men hann sigur, at bæði arbeiðarafeløg og arbeiðs- gevarar eru samdir um at fara víðari við málinum. – Ætlanin er nú at seta nøkur punkt upp, sum vit í felag skulu tosa við polit- iska myndugleikan um, sig- ur hann. Hann sigur, at endamálið við øllum hesum arbeiðn- um er at vita um tað ikki er onkur gongd leið á arbeiðs- marknaðinum enn hesar afturvendandi lønarhækk- ingarnar, sum eru við til at hækka kostnaðarstøðið og gera kappingarførið verri. – Men treytin er, at verkafólkið skal hava meiri eftir í lønarposanum, tá ið skattir og avgjøld eru gold- in. Tí verður neyðugt at fáa politikararnar við, sigur Hans Joensen. Og hann sigur, at enda- málið við fundinum við landsstýrið er at vita, um politiski myndugleikin er áhugaður at samvirka við arbeiðsmarknaðin um at royna at forða fyri, at kostnaðarstøðið skal hækka so nógv. Men hann sigur, at ein treyt er eisini, at lønirnar hjá verkafólki skulu ikki dragna longur afturímóti lønunum hjá tí almenna. So skal privati arbeiðs- marknaðurin avmarka síni lønarkrøv, skal almenni arbeiðsmarknaðurin gera tað sama. – Eg tvíhaldi um, at gjógvin ímillum tey alment løntu og verkafólkið skal ikki gerast størri enn hon er nú, sigur Hans Joensen. Sjálvur heldur hann, at tað er neyðgut at fáa kostn- aðarstøðið at lækka. – Arbeiðsgevarar gremja seg dúgliga um kostnaðar- støðið. Vit hava tvinnar kostir í at velja. Antin trúgva vit teimum, ella trúgva vit teimum ikki, men halda, at hetta er bara nak- að, teir siga, fyri at ræða okk-um. – Men hava teir grein í sínum máli, kann tað fáa óhugnaligar avleiðingar, bæði fyri øll verkafólk og fyri samfelagið alt. Hann heldur eisini, at allur tann óvirkaði fiskurin, sum fer av landinum, er besta dømi um, at okkurt má gerast. – Og tað má okkurt ger- ast nú, sigur hann. Fyrsta stigið er nu tikið í eini roynd at fáa avtalu ímillum partarnar á arbeiðs- marknaðinum og landsstýrið um at lækka skattir og avgjøld, so at fak- feløgini afturfyri ikki skulu krevja so stórar lønarhækkingar sum annars KOSTNAÐARSTØÐIÐ Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Fyri einum ári síðani sáddi formaðurin í Havnar Ar- beiðsmannafelag ein nýggjan spíra í føroyskum arbeiðsmarknaðarpolitikki. Og nú er kanska okkurt, sum bendir á, at tað kanska eisini fer at eydnast at heysta fruktirnar. Hans Joensen fekk ógvu- liga blandaða móttøku, tá ið hann fyri einum ári síðani nevndi møguleikan at taka upp samráðingar ímillum landsstýrið, arbeiðsgevarar og arbeiðarafeløg um at lækka skattir og avgjøld. Afturfyri skuldi arbeið- arafeløgini lata vera við at seta so hørð lønarkrøv, tá ið samráðingar vóru. Og enntá varð møguleikin nevndur fyri beinleiðis at lækka lønirnar. Hetta tóku arbeiðsgevar- arnir undir við alt fyri eitt. Men hini arbeiðarafeløgini vóru milt sagt meiri iving- arsom. Síðani má sigast, at tank- in um beinleiðis lønarlækk- in sleptur. Men eftir stendur so tankin um at lata vera við at krevja so stórar løn- arhækkingar, um tað ber til at fáa eina avtalu við polit- ikarar um at lækka skattir og avgjøld. Samd um eitt felags átak Hetta vóru spildurnýggir tónar í føroyskum arbeiðs- marknaðarpolitikki. Men kanska eru vit á veg inn í eina nýggja tíð í Før- oyum. Í øllum førum hava ar- beiðarafeløg og arbeiðs- gevarar havt fund, har tey tosaðu um kostnaðarstøðið og lønarlagið í Føroyum. Johan Páll Joensen, for- maður í arbeiðsgevarafelagnum, sigur, at høvuðsevnið á fundinum kostnaðarstøðið í Føroyum. – Samstundis eru arbeið- arafeløgini og arbeiðsgev- ararnir samd um, at tað al- menna hevur gingið undan at trýst lønarlagið í Føroy- um uppeftir. Og partarnir skilja eisini, at arbeiðara- feløgini ikki vilja dragna longur afturút afturímóti teimum almennu lønunum, sigur formaðurin í Arbeiðs- gevarafelagnum. – Partarnir tosaðu um ymisk viðuskifti, sum hava við kostnaðarstøðið at gera og vit tosaðu um, antin nakrir møguleikar eru fyri at fáa tað at lækka ella at avmarka framhaldandi hækkingum. – Í hesum sambandi samdust arbeiðarafeløgini og arbeiðsgevararnir um, at tað var rætt at fara undir eitt felags átak fyri at fáa kostnaðarstøðið niður. Men skal nakar møgul- eiki vera, verður tað neyð- ugt at fáa politiska mynd- ugleikan uppí. – Tað, sum serliga varð viðgjørt á fundinum, var, um tað kanska funnust ávís mál, sum arbeiðarafeløg og arbeiðsgevarar kundu samst um at farið til politiska myndugleikan við í felag. Og arbeiðarafeløgini og arbeiðsgevararnir eru samdir um at fara undir arbeiðið at seta nøkur punkt upp. Síðani skulu partarnir biðja um fund við politiska myndugleikan um hesi punktini. Tosaðu mest um almenn avgjøld Formaðurin í Arbeiðsgev- arafelagnum sigur, at tað, sum arbeiðarafeløgini og arbeiðsgevararnir serliga tosaði um, var skattatrýstið og øll tey almennu avgjøld- ini, serliga oljuavgjald, mvg á neyðsynjarvørum o.s.fr. Tí fer ætlaði fundurin ímillum arbeiðarafeløgini og arbeiðsgevararnir øðru- megin og landsstýrið hinu- megin, mest at vera um, antin tað ber til at fáa eina greiða avtalu við landsstýr- ið um at lækka skattin, og nøkur av almennu avgjøld- unum. Tann djúpara meiningin við øllum er, at fæst ein slík avtala í lag, kunnu fakfel- øgini afturfyri lata vera við at sett so hørð lønarkrøv, sum tey annars høvdu gjørt. Men tað altavgerandi fyri fakfeløgini, er, at tey hava meiri eftir av lønini, tá ið skattur og avgjøld eru gold- in. Johan Páll Joensen, for- maður í arbeiðsgevarafel- agnum, sigur, at onki ítøki- ligt kom burturúr fundinum og hann leggur dent á, at enn er hetta arbeiðið á byrjunnarstøði. Men gong- din er ógvuliga positiv, leggur hann afturat. Og á fundinum samdust arbeiðarafeløgini og Ar- beiðsgevarafelagið kortini um, at tað var rætt at fara víðari við málinum. Nú skulu arbeiðarafeløg- ini so viðgera málið víðari innanhýsis. Arbeiðarafeløg og arbeiðsgevarar sinnað at ganga nýggjar leiðir – Okkurt má gerast og tað má gerast nú, sigur Hans Joensen, formaður í Havnar Arbeiðsmannafelag. Arbeiðarafeløgini og Arbeiðsgevarar fara nú at royn at royna at finna eitt felags útspæl og so fara tey at biðja um fund við landsstýrið um kostnaðarstøðið í Føroyum Slóðbrótandi fundur um kostnaðarstøðið í Føroyum –Arbeiðsgevarar og arbeiðarafeløg ini samd um at royna at finna eitt felags útspæl, sum tey síðani ætla at fara til landsstýr- ið við, sigur Johan Páll Joensen, formaður í Arbeiðsgevarafel- agnum. Endamálið er at royna at avmarka hækkinguum í kostnaðarstøðinum KVÍGGJARTÚN 3 • ARGIR • TEL 315415 • FAX 319001 C M Y K 7 6