mánadagur 16. februar 2015síða 9

9 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 16. februar 2015 · Nr. 19 TÍÐINDI gjørd ir, og eitt rættiliga feskt álit um fólkavøkstur ligg ur og bíðar eftir at verða framt í verki. Har snýr tað seg um sum skjótast at seta hol á tey fimm ovastu punkt- ini í listanum yvir átøk, sum skulu gerast. Og so er tað alneyðugt, at vit fáa framt eina fiski vinnu ný skip- an, sum tryggjar høvuðs- grund ar lagið undir okkara bú skapi, sigur Hermann Oskars son. Álitið, hann sipar til, er tað við heitinum “Heildar æt l an – Fólkaflyting og fólka vøkst- ur”, sum Vin nu málaráðið greid di úr hondum á vári 2013. Átakslistin í álitinum hev ur 37 punktir, og tey fimm ovastu eru: 1. Fróðskaparsetrið: Út- búgv ing og gransking fram - tíð ar tryggja føroyska sam- felag ið. 2. Vinnulig fígging av ph.d.-lestri. 3. Granskingarsamstarv mill um vinnu lív og Fróð- skapar setr ið/gransk ing ar- stovn ar. 4. Samstarv um hægri út búgv ingar millum læru- stovn ar. 5. Kveikjandi lestrar um- hvørvi: Útbygging av Fróð- skap ar setri Føroya. Hermann Oskarsson ger tó vart við, at umframt ítøki- lig ar búskaparligar karmar, er alneyðugt, at eitt samfelag er dynamiskt og fjøltáttað á øllum økjum, ikki minst mentan ar liga, um tað skal vera ment at draga fólk at sær og fáa tey at støðast. - Og her hendir nógv posi tivt. Vit eru mitt í einari mentan ar kollvelting, har mill um annað nógv fokus er á rætt indunum hjá teimum sam kyndu. Her gongur rætt- an veg, sigur hann. Eitt líknilsi Fyri skjótt tveimum vikum síða ni legði Magni Laksáfoss, bú skap ar frøðingur, fram eina kanning av árinunum á føroyska búskapin av før oysku arbeiðsmegini uttan lands. Kanningin var gjørd fyri Áhugafelagið An- tares og Føroya Skipara- og Navigatørfelag, og niður- støð an var, at arbeiðsmegin uttan lands leggur eins nógv eft ir seg í almennu køss un- um her heim og tey, sum ar- beiða og gjalda skatt her. Hermann Oskarsson hev- ur ikki nærlisið kanningina, men sjálvt um hann ikki sær ar beiðsmegina uttanlands sum ein trupulleika í sær sjálv um og tekur undir við, at eisini hon gevur eitt gott íkast til heimliga búskapain, so ávarar hann ímóti at hal- da, at inntøkur úr øðrum lond um hava størri ávirkan á før oyska búskapin, enn inn tøk ur skaptar í Føroyum hava. Fyri at lýsa hetta, appel- ler ar bú skap ar granskarin á Fróðskaparsetrinum við hes um líknilsi til vit og skil hjá fólki: - Hugsa tær ein mann í Sørvági, sum hevur siglt við norskum skipum og før oysk- um skipum, og heima við hús hevur hann hýrurnar liggj- andi í okkara pengum. Um hann fer til handils við ein- um hundraðkrónuseðli frá norsku hýruni ella føroysku hýruni, ger ongan mun fyri handilsmannin. Hann fær akkurát líka nógv snús fyri báð ar hund rað krónu seðl ar- nar. Fakta: Umframt í blaðnum í dag hava vit Í vikuskiftis-Sosialinum 6. februar og í mánadagsblaðnum 9. februar havt greinar um, hvørja ávirkan føroyska arbeiðsmegin uttanlands hevur á føroyska búskapin. Greinarøðin er vorðin til í kjalarvørrinum av eini kanning, sum Magni Laksáfoss, búskaparfrøðingur, hevur gjørt um evnið. Kanningin var gjørd fyri Áhugafelagið Antares og Føroya Skipara- og Navigatørfelag og løgd fram á Hotel Føroyum týsdagin 3. februar. Kanningin hjá Magna Laksáfoss byggir á 2012-tøl frá Taks, og høvuðsniðurstøðan í henni er, at føroyska arbeiðsmegin uttanlands ikki er nøkur byrða, men ein vinningur fyri samfelagið og almennu kassarnar, tí sambært kanningini leggur ein føroyskur løntakari uttanlands umvegis mvg og onnur nýtslugjøld í meðal líka nógvan pening í almennu føroysku kassarnar sum ein skattgjaldandi løntakari í Føroyum. Í 2012 arbeiddu ella sigldu 2500 føroyingar uttanlands, svarandi til 10 prosent av allari tí føroysku arbeiðsmegini Tá eru teir umleið 800 føroyingarnar í FAS íroknaðir. - Hetta er hin sanna sorgarsøgan, at føroyski búskapurin ikki er nóg sterkur til at skapa vinnumøguleikar til øll tey sum búgva í landinum og vilja upp í vinnuna, sigur Hermann Oskarsson, búskaparfrøðingur og granskari á Fróðskaparsetri Føroya Fakta