mánadagur 16. februar 2015síða 11

11 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 16. februar 2015 · Nr. 19 TÍÐINDI Árni Gregersen Føroyar hava sett sær sum mál at gerast eitt munandi grøn­ari samfelag. SEV ger í løtuni stórar íløg­ur í vindmyllur og eina streym­goymslustøð, men fram­veg­is er bert ein brøk­ part­ur av sethúsunum í Før­ oy­um hitaði við el. Allarflestu sethús hava fram­vegis oljufýringar, sum árliga slúka olju. Sagt verð­ ur, at Í Føroyum eru á leið 20.000 oljufýringar. Hes­ar oljufýringar brúka ár­liga 60.000 tons av olju, sum er mill­um ein triðing og ein fjóðr­ing av samlaðu før­ oysku oljunýtsluni. Hesin veruleikin hevur fing­ið Bjørt Samuelsen til vegna Tjóðveldi at seta fram uppskot um, at meir­ virðis­gjaldið verður avtikið av hita­pumpum og øðrum tøkn­lig­um skipanum, sum gera, at føroysk húsarhald ikki longur verða hitað við olju. 90 prosent er olja Í 2013 var meira enn 90 pro­ sent av allari orku, vit brúka olja ella fossilir brennievnir. Vit innfluttu 245.000 tons av olju í 2013 og hetta kostaði á leið eina milljard krónur. -Við uppskoti um at taka burtur mvg av grønari tøkni og orkuskipanum til upp­hit­ ing av sethúsum og bygn­ing­ um verður mett, at tað gerst mun­andi meira eggjandi at gera íløgur í jarðhita, hita­ pump­u­r, sólorku ella aðr­ar grønar hitaskipanir. Upp­ skot­ið verður sostatt lagt fram, fyri at fáa nakað at henda skjótt á hesum øki, sigur Bjørt Samuelsen í við­ merk­ingunum til upp­skotið. Hvussu nógv avtøkan av meir­virðisgjaldinum fer at kosta, er torført at siga, tí tað hong­ur sjálvandi saman við, hvussu nógv fara at brúka hendan møguleikan. Hinvegin stendur tað fast, at við at fleiri og fleiri fáa sær hitaskipanir, sum ikki eru knýttar at innfluttari olju, so fer hetta at ávirka út­reiðsl­urnar til innflutning sum heild. Alt uppskotið um at fáa føroysku húsarhaldini til at brúka meira el enn olju er knýtt at út­bygg­ingar­ætlan­ unum hjá SEV. SEV hevur gjørt eina Visjón 2030, tá æt­lan­in er, at øll elorka, skal vera grøn. Samfelagið fær gagn av hesari útbygging um húsar­ haldini fáa sær elriknar hita­ skipan­ir, heldur enn tær olju­fýr­ing­ar, sum standa í flestu húsum í dag. Uppskotið frá Tjóðveldi fær 1. Viðgerð í tinginum 25. febru­ar. Árni Gregersen Millum 10 og 15 prosent av allari olju í Føroyum verður brúkt í ferðslunui á landi. Tí hevur Bjørt Samuelsen vegna Tjóðveldi lagt fram upp­skot um leinga tíðar­ skei­ðið, har el- og vetnibilar verða frítiknir fyri avgjald við fimm árum til 2020. Sjálvt um tað gongur ómeta­liga seint at innflyta el-bilar til Føroyar, so veksur tal­ið av elriknum bilum kring heimin og flestu stóru bil­verk­smiðjurnar eru farnar at gera bilar, sum antin verða rikn­ir við el ella við brint. Í Føroyum koyra bert heilt fáir elbilar. Prísurin og praktiskar forðingar eru helst høvuðsorsøkin til, at hetta er so, men eisini menn­ ing­in av bilunum hevur ging­ ið seinni enn væntað. Í Føroyum eru heldur ong­ar løðistøðir settar upp enn. Transportøkonomisk Insti­t­ut í Noreg hevur gjørt kann­ing­ar sum vísa, at á 90 pro­sent­um av veg­strekk­ jun­um í Noreg ber væl til at koyra við elbilum. Í løtu­ ni eru 20 prosent av sel­du bilunum í Noreg elbilar. Áður hevur veirð víst á, at elriknir bilar hava tað truplari í Føroyum enn í Dan­mark, tí her eru nógvar brekk­ur, sum krevja orku. Har­afturat regnar illa og her er kalt, og tað ger, at battarí­ ini halda streymin í styttri tíð. Norska kanningin vísir tó á, at tað ber væl tilat brúka el­bilar í Noreg og tað eigur at kunna samanberast við viður­skiftini í Føroyum. Ein ann­ar fyrimunur í Føroyum er, at vegalongdirnar eru stutt­ar. -Føroyar eiga at gera eina miðvísa ætlan fyri at fáa bilparkina at koyra upp á grøna orku. Tað er lætt at seta realistisk mál fyri hes­ um og krevur fremst av øllum politiskan vilja, sig­ur Bjørt Samuelsen í við­merk­ ingu­m til uppskotið. Tvær loysnir tykast at vera í menningini av orku­ vinar­ligum bilum: el og brint. Bjørt Samuelsen skrivar, at ivasamt er um tað loysir seg at gera eitt net til løð­ ing­ar av báðum í einum og mælir tí til, at elbilarnir verða raðfestir fyrst og løði­ støð­ir til hesar bilar settar upp kring landið. DREYMUR OG UPPSKOT UM GRØNARI FØROYAR Serliga fer tað at muna um vit í framtíðini fara at hita sethúsini við el heldur enn við olju Tjóðveldi vil leingja freistina, har el-bilar sleppa undan avgjøldum í Føroyum Vil betra kortini fyri el-bilar í Føroyum Innflutningurin av elbilum er sera lítil. Teir eru dýrir og ongar løðistøðir finnast enn í Føroyum Bjørt Samuelsen hevur vegna Tjóðveldi lagt uppskot fram um leingja tíðina, ahr elbilar sleppa undan mvg