mánadagur 16. februar 2015síða 12

Mánadagur 16. februar 2015 · Nr. 19 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Uni Holm Johannesen – Eg eri ein frísinnaður og eld­hugað­ur føroyingur, sum eg einaferð lýsti meg sjálvan í einum stíli í studenta­skúlanum. Eins og amerikanarar, haldi eg, at fólk skulu verða politisk aktiv fyri at fáa ávirkan sum veljarar og borgarar. Eg havi tað, sum mín fyrimynd, Winst­on Churchill, segði: Fólk skulu fyrst hava sína eg­ nu sann­føring, og síðani velja flokk­in, sum passar teimum best – um neyðugt, so vel av nýggj­um. Tí fólkaræðið krev­ ur, at fólk kunnu um­be­stem­ ma seg. 37 ára gamli Kári á Rógvi hevur tikið fast um stýris­vølin á sjálv­stýris­ skútuni. Eftir gott og væl trý ár sum tingmaður fyri Sjálvstýrisflokkin, bíðar hann eftir størstu persónligu av­bjóðingini sum politikari. Flokk­urin, sum Jóannes Paturs­son stovnaði í 1906 og mynd­aði í fýra áratíggju, og sum Edward Mitens, Hilmar Kass og aðrir seinni hava stjórnað, fyrireikar seg so smátt til løgtingsvalið, sum verð­ur í seinasta lagi um 14 mán­að­ir. Oddamaðurin í flokkinum er nú Kári á Rógvi, framfýsni aka­demik­arin úr Havn við teim­um stóru oyrunum. Eftir átta ár sum formaður, mynstraði Kári P. Højgaard av í farna mán­ aði. Hóvligi og jarð­bund­ni arbeiðs­maðurin av Skála­ fjørði­num helt, at tíð­in var búgvin at lata meira liberala bók­lingin úr høvuðsstaðnum sleppa framat. Kári á Rógvi kom flúgv­ andi á ting á valinum í 2008. Á einari tekning við stóru oyr­un­um og slagorðunum “Eg lurti eftir tær”, var undir­tøkan fyri honum stór. Við 572 atkvøðum var hann toppskjúttin hjá Sjálv­stýris­ flokkinum. Hann sigur nú, at hann bjóð­aði seg fram í sjálvverju. Politiska skipanin og rað­ fest­ingin var so av lagi, at hann hevði ikki kunnað hugt í eygu­ni á sínum børnum og sagt, hví hann einki gjørdi, tá hann hevði møguleikan. Men Kári á Rógvi tók av. Nú hevur hann tikið við sum for­maður, og samstundis eru polit­isku tannáringaárini liðug, sum hann tekur til. – Tað er sum í veruliga lívi­num. Tannáringurin kann vera trúgvur móti egnum sann­føringum og siga tingini við stórum bókstavum, men hann hevur oftast lítla ávirk­ an. Tann vaksni má býta seg í tunguna viðhvørt og lata sum einki, men hann fær størri ávirkan. Eg vóni, at næsta val gevur okk­ um fleiri nýggjar politisk­ ar tannáringar, sum kunnu siga tingini bart út, sigur for­ maðurin í Sjálv­stýris­flokki­ num. Kári á Rógvi hevur brett upp ermar. Tingmanningin hjá Sjálvstýrisflokkinum næs­ta løg­tings­val skal tví­ fald­ast, úr tveim­um og upp í fýra. Happingin Stóru og sjáldsomu oyrini á Kára vóru funnin fressur hjá hinum skúlabørunum fyrstu skúlaárini. Í náðileysa skúla­garðinum var hann við jøvn­um millumbilum mintur á, at hann líktist ikki hinum børn­unum. Lýsingarorð sum ‘flúgv­ara­oyru’ og ‘Dumbo’ regn­aðu stundum oman yvir gløgga og nærlagda argja­ drong­in, sum fór kedd­ur til hús. Kári staðfesti skjótt, at tað tænti ongum endamáli at taka synd í sær sjálvum. Hugsun­arsami drongurin lær­di at seta spurnartekin við alt, og brádliga snaraði hann øllum á høvdið. Stóru oyruni vórðu keldan til, at hann fór at undrast stór­liga. Tað undraði hann, hví út­ sjónd hevur so stóran týdn­i­ ng fyri fólk. Og tá hann fór at skem­ta við oyrunum og gera hin­um børnunum greitt, at hann skuldi skriva sær happ­ ingina aftan fyri oyrað, var tað ikki eins stuttligt at arga hann longur. – Eg eri ikki harmur um oyruni. Tey eru frálík, ikki minst at avdúka grunn og ónd fólk, sum ikki síggja inn­ ara virðið í menniskjum, sig­ ur Kári á Rógvi. Lítlibeiggin Heri á Rógvi er 10 ár yngri enn Kári. Hann lýsir beiggja sín sum heil­ hjart­aðan og sjáldsaman. Kári hevur ongantíð havt áhu­ga fyri ítrótti, og hann kun­di ongantíð erpa sær av at hava vunnið heiðursmerki í fót­bólti og hondbólti, sum hin­ir dreingirnir í skúlanum. – Skúlin hevur ongantíð ver­ið honum ein avbjóðing, tí hann hevur loyst upp- gáv­ur­nar sum einki. Men tað gav honum ikki somu viðurkenning, sum tá hinir høvdu vunnið før­oya­ meistaraheitið í fótbólti. Tá hann fór undir hægri lest­ ur kom hann meira til sín rætt, sigur Heri á Rógvi, og leggur afturat, at Kári hev­ ur ongantíð hugsað um sið­ bundnu føroysku nor­mar­ nar, men heldur hevur gjørt tað, hann tímir best. Framburðsrørslan sum fyrimynd Kári var sera samansettur sum tannáringur. Umframt at røkja sínar dagligu skyld­ ur í skúlanum, var hann skóti, og honum dámdi væl at ganga í kirkju og sunnu­ dags­skúla. Tíðin fór hinvegin mest við at fáast við seyð og at lesa bøkur. Orðaskiftini í sam­felags­ flokkinum í Hoydølum vóru ofta hvøss og beinrakin. Kári sat í somu hølum sum Ben Arabo, Joel undir Leiti­ num, Jóannes Jacobsen, Hans Ellefsen, Christian Danielsen, Birgir Kass, Olav Gutte­sen og aðrir og vardi síni sjónarmið. Lærumeistari var Christian Ihlen. Kári gjørdi tá manngarð um fram­ burðs­rørsluna. Framburðsfelagið varð stovnað í 1903 við sjón­ar­mið­ um um javnstøðu, skúla og bú­skaparmenning, frælsi og tjóð­skap. Framburðsfelagið er stóra fyrimyndin hjá Kára. Felagsskapurin er gloymdi upprunin til før­ oysk­an flokspolitikk, har fram­burð­sinnað fólk vóru við, og sum seinni fóru í báð­ ar teir nýggju flokkarnar í 1906. Sorgarsogan er, sam­ bært Kára, at vit mistu tað savn­andi Framburðsfelagið, sum fekk fólk vald í 1903 og vann valið í 1905, men syndr­ aðist á valinum í 1906. – Vit fingu óhepna flokka­ býtið, sum hevði við sær, at vit fingu ongantíð reinan fræls­lyntan framburðsflokk aftur, sigur Kári á Rógvi. Tjóðveldi hevur ongantíð ver­ið hansara rørsla. Republikk og suverenitetur – fullveldi - eru abstrakt navn­ orð í hansara hugaheimi, sum ikki siga honum nakað. – Eg vil, at vit ráða sjálvi. Vilja danir eiga hatta hálvreligiøsa hugtakið, mugu teir gjarna fyri mær. Men teir skulu gjalda fyri tað. Tá høvi býðst, kunnu vit lýsa okkum óheft fyri at fáa mest møguliga altjóða viðurkenning, men enn er landið ikki førleikament til tess, heldur Kári á Rógvi. Formaðurin í Sjálvstýrisflokkinum er millum hægst útbúnu løgfrøðingarnar í Føroyum. Kári vardi í fjør sína PHD-ritgerð við Háskóla Íslands. Tað er ofta sagt um løgfrøðina, at hon er turr, keðilig og tung. Kári á Rógvi tekur ikki reiðiliga undir við tí. – Justianus er turrur sum mjøl og má sum alt annað skolast niður við øli! So tekur Tonglatummas til. Nei, álvara, turr jura eitt ógvuliga skandinaviskt fyribrigdi. Orsøkin er tann miseydnaða positivisman. Aðrastaðni er lógkunnleiki fakið hjá teimum, sum vilja broyta og betra. Til dømis eru flestu tingfólkini í USA lógkøn, men tey hava tikið aðra útbúgving fyrst, sum ger teirra løgfrøðingar so fjølbroyttar og førar fyri at loysa landsins vandamál og avbjóðingar, sigur Kári á Rógvi, og vísir á stóra áhugan fyri jura á Fróðskaparsetrinum. – Løgfrøðin er viðkomandi fyri meiniga málsviðgeran Í sambandi við, at Kári á Rógvi, professari og fyrrverandi løgtingsmaður, andaðist leygardagin, endurprenta vit portrett av honum, sum Uni Holm Johannesen skrivaði í Sosialinum 12. november 2010 FØROYINGAR DYRKA OV NÓGV TAPARAN Hann heldur, at føroyingar dyrka ofta taparan og rópa vinnarar fyri arrogantar. Hann heldur, at vit krevja ov lítið av okkara tingfólkum. Hann saknar politikk í føroyskum politikki. Hann hevur avdúkað ónd og grunn fólk við sínum stóru oyrum. Hann heldur ikki, at hann er arrogantur. Og hann verður stressaður av tí, sum hann ikki fær frá hondini. Hann er Kári á Rógvi