mánadagur 9. mars 2015síða 16

Mánadagur 9. mars 2015 · Nr. 28 16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vilmund Jacobsen At lús gerst mótstøðufør, kemst av, at lýs, sum yvir­liva eina avlúsing, ofta hava egin­ leikar ið gera, at tær tola av­ lúsingarevnini. Soleiðis gerast tær eisini mótstøðu­førar. Fiskaaling, sum júst er komið við einari nýggjari út­gávu av Alitíðindum, ið burtur av viðgerð lúsa­ pláguna, vísir í hesi útgávu á, at fyrsta smittan í einum alibrúki aloftast kemur uttaní­frá. – Men, tá hesar lýsnar eru vorðnar kynsbúnar, byrj­ar alibrúkið í størri og minni mun eisini at smitta seg sjálvt við lús. Tað er sjáld­ an, at ein avlúsing megn­ar at týna allar lýsnar í ali­ brúk­inum og tær, ið eru eftir, tá avlúsað er, verða tískil grund­arlag fyri næsta ættarliði. Og soleiðis verða mót­ støðu­førar lýs aldar. Smittar ímillum Lús smittar millum alibrúk. Tískil kann eitt alibrúk, sum ongantíð hevur brúkt evnafrøðilig evni til avlúsing, eisini hava mótstøðuførar lýs. – Hinvegin er tað eisini smittan uttanífrá, sum kann tynna út tær mótstøðuføru lýsnar á einum alibrúki. Hetta er tó treytað av, at hesar ikki eru mótstøðuførar frammanundan. Fiskaaling vísir á, at skal lús ikki gerast mótstøðufør, krevst, at evnafrøðiligu av­ lúsingarevnini verða brúkt við skili. – Ofta minkar mót­støðu­ føri við tíðini, men hetta er sjálvandi tengt at, at smitt­ an uttanífrá ikki er við mót­ støðuførum lúsum. Sera kostnaðarmikið Á Fiskaaling er ein tænasta, sum kannar mótstøðuføri hjá lús. Hetta verður gjørt við, at lýs verða savnaðar inni á alibrúkinum, ið ætlar at lúsa av. – Hesar lýsnar verða lagd­ ar í avlúsingarløg við ym­ iskari styrki og út frá, hvussu nógvar doyggja av við­gerð­ ini, verður mett, hvussu mót­støðuførar lýsnar eru. Við hesum ber til - longu áðr­ enn avlúsing - at meta um, í hvønn mun avlúsingin fer at rigga. Fiskaaling heldur, at hetta kann vera eitt hent amboð, bæði fíggjarliga og fyri at at minka um alingina av mót­ støðuførari lús. Ein av stóru avbjóðingunum hjá alivinnuni í hesum døgum er, at lús gerst mótøðufør mótvegis evnafrøðiligu týningar­ evnunum, sum verða brúkt til avlúsing Ein lúsa plága hjá alivinnu Pál Weihe er settur sum adjungeraður professari á Megindeildini fyri náttúruvísindi og heilsu­vís­ indi á Fróðskaparsetrinum. Í hesum sambandi verður almenn samkoma í fyrilestrarhølinum í Jónas Broncksgøtu 25 fríggjadagin klokkan 15 »Gullbrúdleyp« sum harumaður Mikukvøldið 11. mars klokk­an 20 verður alment og forvitnisligt harukvøld í Fiskivinnuskúlanum í Vest­manna, har Eyðfinn Magnus­sen fer at greiða frá úrslitunum frá haru­ skjót­ingini í vetur. Eftir lítlan steðg eftir fyrstu framløguna, fer Eyð­ finn Magnussen neyvari at greiða frá haruskjóting í Vestmanna - um úrslit og prísir á haruhagum heilt aftur til 1966, og hann fer eisini at greiða frá, hvussu haruveiðan hevur hildnast í ymisku hagunum seinnu árini. Tveir royndir haru­ skjútt­ar gjøgnum mong ár, Jógvan Durhuus og Pet­ur Højgaard, fara eis­ini at greiða frá haru­skjót­ ing. Teir báðir hava í nógv ár skotið harur í Dølum. Í 2013 hevði Jógvan "gull­ brúdleyp” sum harumaður. Hetta var hansara hálv­ trýssinstjúgunda ár, har hann skeyt harur á Dølum, og hetta varð hátíðarhildið um kvøldið í húsinum, teir hava bygt í haganum. vilmund@sosialurin.fo Kvívíkar kommuna bjóðar morgunmat undir sólarmyrkingini, og tá verður eisini nýggja búmerkið hjá kommununi avdúkað. Tiltakið verður í nýggjum seyðahúsi omanf yri bygdina Lús smittar millum alibrúk. Tískil kann eitt alibrúk, sum ongantíð hevur brúkt evnafrøðilig evni til avlúsing, eisini hava mótstøðuførar lýs Fyrilestur um sólarmyrking Sunda kommuna ger nógv burtur úr sólarmyrkingini, sum verður fríggja­ morgunin, 20. mars. Kommunan hevur givið øllum borg­ar­ unum í kommununi brillur at brúka henda morgunin, og nú hóskvøldið 12. mars klokkan 19 skipar Sunda bóka­ savn fyri fyri­lestri um sólar­myrk­ing. Tað verður Hanus Kjølbro, veður­ frøð­ingur, sum fer at greiða frá um sólarmyrking, og hann fer eisini at vísa á, hvat er áhugavert at leggja til merkis henda dagin. Fyri­lesturin er almennur, og eisini verður borðr­reitt við drekka­munni, eins og høvi verður til prát. vilmund@sosialurin.fo Vestmenningurin, Jógvan Durhuus, hevur skotið harur í meira enn fimmti ár, og mikukvøldið fer hann saman við Eyðfinni Magnussen og Peturi Højgaard at greiða frá um haruskjóting í Vestmanna