leygardagur 3. juli 2004síða 11

20 Nr. 125 - 3. juli 2004 Føroyameistaraheitið nærkast Í dag kann Argjabát- urin av røttum leggja sjógv millum seg og hinar bátarnar. Við einum sigri í Vest- manna í dag kunnu teir koma tólv stig fram um nummar tvey, og so skal tað vilja øgiliga illa til, um teir ikki gerast føroyameistarar UPPTAKT Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo Kappróður verður í Vest- manna í dag. Hetta er fyrstu ferð, at tað verður róð í Vestmanna á Fjarðastevnu. Men tað er bara stevnu- heitið sjálvt sum hevur skift navn. Um tað fer at hava nakað at siga fyri suverena Argjabátin, tað fæst at vita seinni í dag. Í øllum førum er tað ein sannroynd, at Argjabáturin hevur vunnið tvær tær sein- astu ferðirnar FM róður hevur verið í Vestmanna – í 1996 og 2000. – Tað ætla vit eisini at gera hesuferð, sigur Høgni Jacobsen, bátsformaður. Men hann ger púra greitt, at teir ikki síggja seg sum føroyameistarar enn. – Tað eru tríggir róðrar eftir, og vit taka teir ein í senn, sigur Høgni. Men hann viðgongur tó, at tað skal ganga øgiliga illa í hond hjá teimum rest- ina av kappingarárinum, um teir ikki skulu enda ovast. Hugaligt Høgni dylir ikki fyri, at tað er serstakliga hugaligt at rógva í ár. Argjabáturin vann føroyameistaraheitið seinast í 2000. Í 2002 vóru teir sera nær við, men tað gekk ikki. So tað er onki at siga til, at teir eru gull tystir í ár. Høgni hevur sjálvur drúgvar royndir sum rógv- ari, og hann sigur, at venjingin hevur verið sera vælskipað í ár. – Eg havi í øllum førum ongantíð verið so væl fyri sjálvur fyrr, slær hann fast. Tað at teir vinna ferð eftir ferð ger sjálvandi sítt til, at tað er so hugaligt at rógva. Men Høgni leggur dent á, at móttøkan, sum felagið fær, tá tey koma aftur av stevnu, ger tað upp aftur meiri hugaligt. – Tað er altíð stuttligt at koma aftur, og samanhaldið í felagnum er avbera gott, sigur Høgni Jacobsen, báts- formaður á Argjabátinum. Seinasta leygardag í Vági fekk Argjabáturin harðari kapping enn væntað. Um tað verður líka hugaligt hjá teimum at koma aftur í kvøld, fæst skjótt at vita. Í øllum førum er bátsfor- maðurin ivaleysur, tá hann sigur, at teir ætla at vinna fyri triðju ferð á rað í Vestmanna. Hjá 5 mannaførum við gentum er stórur spenningur í kapp- ingi um at gerast meistari. Blikur og Sílið, sum ávíkavist hava 23 og 21 stig, mugu sigast at vera bestu boðini upp á vinnararnar UPPTAKT Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo Bæði bátsformaðurin á Síl- inum og á Bliki eru samdar um, at betur hevði verið, um føroyameistarin varð funnin undan Ólavsøkuni. Báðar kunnu tær hyggja aftur á seinastu Ólavsøk- una, har tað eydnaðist Drekanum at vinna og har- við meistaraheitið eisini. Tá var kappingin eisini sera tøtt í genturóðrinum. – Tað er ræðuliga spenn- andi áðrenn róðurin, og øll tosa bara um kappróður, men tað er líka ræðuligt at vera tann, sum tapir gullið á Ólavsøku, sigur Joan Mikkelsen, bátsformaður á Bliki, sum endaði eittans stigi frá meistaraheitinum í fjør. Hesum er Marina Mora- itis, bátsformaður á Sílin- um, samd við henni í. – Tað er ongantíð ov tíð- liga at gerast føroyameist- ari, sigur hon. Men sum tað sær út nú, so kunnu tær báðar ikki vænta annað, enn at stríðið um meistaraheitið verður avgjørt á sjálvari Ólav- søkuni. Sílið og Blikur hava vunnið hvør sínar tveir róðrar. Sílið á norðoya- stevnu og Jóansøku og Blikur hinar báðar. Báðar manningarnar eru sum skilst væl fyri og sera uppsettar, so tað er lagt upp til ein spennandi róður hjá gentunum í dag. Men her skal so sanniliga eisini havast í huga, at tað er tætt millum bátarnar, so væl kann hugsast, at onkur av hinum bátunum, sum hava snoddað til oddin, fara at blanda seg uppí stríðið. Minni spenn- ingur í nøkr- um róðrum Í fleiri av róðrunum er meginparturin av spenn- inginum burtur, hóast tað eru tríggir F M róðrar eftir enn. Ofta hava onkrir meistarar verið funnir á Vestanstevnu, og tað er líkt til, at so verður aftur í ár. Tí hóast fleiri av manningunum kunnu leggja seg sannførandi á odda við einum sigri í dag, so er meistaraheitið kortini ikki 100 % sikkurt í hús. Hjá 5 mannaførum við dreingjum, 6 manna-før- um við kvinnum, 8 mannaførunum er alt nærum leyst og liðugt um tað verða teir somu vinn- ararnir aftur í dag. Blikur av Argjum, Jarnbardur úr Havn og Argjabáturin kunnu við einum sigri í Vestmanna av sonnum leggja seg á odda í róðrin- um. Og har verður tað helst bert ein spurningur um avgreiðslu, um hesir tríggir vinna róðurin á Fjarðastevnu. Men so er tað hitt við, at tað er nak- að serligt at vinna Ólav- søkuróðurin. Allar mann- ingar vilja vinna tann róð- urin, uttan mun til enda- liga úrslitið. Í hinum trimum róðrun- um er nakað av spenningi enn. Jarnbardur og Sundabáturin liggja sum nummar eitt og tvey hjá 6 m annaførum við monn- um, Blikur og Sílið hjá gentunum og Havnar- báturin og Nólsoyingurin hjá 10 mannaførunum. Tó kann ikki sleppast rundan um, at um nú Havnarbáturin vinnur í dag og Sundabáturin eis- ini, so hava hesir við teirra seks og sjey stigum framman fyri, lagt seg nokk so trygt á odda. Meðan tað hjá gentunum eru einans tvey stig á muni undan róðrinum í dag. - sae – Spenningurin er so við og við at vera burtur í fleiri av róðrunum, men hjá millum annað 10 mannaførunum er tó nakað av spenningi eftir. Havnarbáturin liggur á odda við fýra stigum framman fyri Nólsoying á øðrum plássi Mynd: Álvur Haraldsen Ongantíð ov tíðliga at gerast føroyameistari Sílið og Blikur kappast harðast um fyrsta plássið hjá 5 mannaførum við gentum. Higartil hava manningarnar vunnið tveir róðrar í part, men betur hevur hilnast í stigum hjá Bliki, og tí eru tær tvey stig framman fyri Sílið undan róðrinum í Vestmanna Mynd: Álvur Haraldsen Manningin á Argjabátinum hevur bæði beinini niðri á lunnunum, hóast føroyameistaraheitið neyvan fer til nakra aðra manning, sum nú sær út Mynd: Álvur Haraldsen C M Y K 20 Nr. 125 • leygardagur • 3. juli 2004 • 78. árgangur • www.sosialurin.fo Við vinnuligari menning sum dømi Tinghellan á s. 8–9 CHRISTIANIA Firouz Gaini Ein gøta í Keypmannahavn hevur seinastu tíðina verið fyri harð- rendum álopum av monnum við gassum, skjøldrum og enntá pistólum. Í snarálopum hava teir, mannsterkir og vápnaðir til tenn- inar, ruddað gøtuna og handtikið fólk í hópatali. Gøtan hevur ann- ars í ein mansaldur drigið ferða- fólk at sær; sjálvt skipaðar buss- ferðir hava verið til hendan heimskenda býarpartin í Keyp- mannahavn. Talan er í veruleik- anum um ein bý í býnum, ella eitt land í landinum, tí her liva fólk, ið ikki fylgja vanligu siðun- um og reglunum í Danmark annars. Íbúgvarnir í býarpartin- um hava í meira enn tjúgu ár fingið frið at liva sum tey sjálvi ynskja, uttan uppílegging frá myndugleikunum. Býarparturin er ein friðstaður fyri alternativar lívsstílar. Vegurin er Pusher Street og býarparturin er Christi- ania. Ein reyður dúkur við trimum gulum prikkum; soleiðis sær flaggið hjá christianittunum út. Prikkarnir eru i-ini í navninum Christiania. Eitt stuttligt merki, ið er avmyndað á blusum, ið síggjast kring alt Keypmanna- havn, tí Christiania hevur nógv fleiri stuðlar enn íbúgvar. Býar- parturin - ella fríðstaðurin - ligg- ur á einum fyrrverandi hernaðar- øki hjá tí danska flotanum á Christianshavn, og tann almenna adressan er Bådsmandsstrædet. Býarparturin hevur fleiri kend konserthús, eisini góðar mat- stovur, men er tó mest kendur fyri Pusher Street, ið heilt fram til tað stóra politi-átakið fyrr í vár var ein stórur opin hassj- marknaður, har ið onki varð gjørt fyri at loyna handilsvørurnar. Á smáum borðum á gøtuni lógu vørurnar, næstan sum á loppu- marknaði, og prísir og navn stóðu á pappírslepum á borð-in- um. Keyparar úr øllum Danmark, men eisini úr øðrum Norðurlond- um, settu kósina inn í fríðstaðin fyri at handla. Nógv kilo av tí brúna rúsevninum skiftu eigara hvønn dag, og bakmenninir hava ivaleyst tjent seg ríkar av hesum brúna gulli. Hervilig brots- mannalið, serliga Hells Angels, sigast at hava stýrt hassjhandlin- um við harðari hond, hóast rokk- ararnir sjálvandi ikki sjálvir stóðu við diskin. Christianittarnir hava tískil ikki fingið tað stóra burturúr reint fíggjarliga, men ein partur av íbúgvunum hava helst verið rættiliga góðir kundar í Pusher Street. At gøtan við tí opna hassj- handlinum nú er ruddað, eru tey flestu ivaleyst fegin um, men tann rái og harði framferðar- háttin, sum politistarnir vístu í Christiania í vár, kann einans vekja andstygd ímillum borgar- arnar í býnum. Ovastin fyri løgregludeildina, sum skuldi taka sær av hesi uppgávu, var fleiri ferðir í tí danska sjónvarpinum frammanundan og fortaldi um fyrireikingarnar til átakið; um byrjanina til endan á Christiania: hann skuldi rudda upp, reinsa, vaska, snøgga býin... Talan var sostatt um at gera býin reinari. Og Pusher Street er einans byrj- anin, tí alt Christiania er í vanda fyri at blíva "ruddað upp" í "høvuðsreingerðini" í Danmark hesi árini. Christiania skal geva pláss fyri modernaðum nýggjum familjuíbúðum til penar íbúgvar við fastari mánaðarløn, hundi og summarhúsi. Samstundis sum Christiania skal temjast og undir strangt eftirlit, so verða danskir hermenn sendir til Irak at "hjálpa" irakum at byggja upp ein demokratiskan tjóðstat. Og samtundis verða øll portur inn til landið eisini stongd fyri fremm- andum innflytarum. Høvuðsrein- gerðin í Danmark sæst á øllum økjum. Við Ariel gólvsápu og kusti verður skrubbað og sópað. Átakið ímóti Christiania er ein stórur súmbolskur sigur fyri teir politisku myndugleikarnar, tí býarparturin umboðar tað alternativa Danmark, sum núver- andi stjórn helst vil sópa burtur av danskari jørð. Vónandi kann Christiania, nú Pusher Street tíbetur er burturi, fáa eitt betri image á Christian- borg og í fjølmiðlunum, tí býar- parturin er meira enn rúsevnis- brúk og -søla. Christiania er ein leivd úr hippitíðini, ið hevur verið fyri vaksandi trýsti frá um- heiminum seinastu árini. Ein heimskendur býarpartur í Keyp- mannahavn úr tí tíðini tá Danmark hevði orð fyri at vera eitt tolerant og rúmsátt samfelag. Ein býarpartur, ið legði líka í búskaparligari menning og marknaðarføring. Ein roynd at skapa eitt frælst samfelag, sum Kropotkin, Bakunin (um teir vóru á lívi), og aðrir stórir anarkistar, høvdu verið ovfarnir av. Býurin verður fátækari, innantómari, gráari, strævnari, um frí rúm sum Christiania hvørva. Høvuðsreingerðin vaskar ov nógv fólk burtur úr eygsjón. Endamál hennara er, fyrst og fremst, at rudda ókrút burtur í annað stað; at sleppa frá at síggja "hini"; at verja og avbyrgja seg frá teimum, sum eru øðrvísi; at flyta trupulleikar, ikki at loysa teir. Býurin verður vaskaður 21