hósdagur 12. mars 2015síða 13

Fríggjadagur 13. mars 2015 sosialurin 30 13 –  Kann nakar ímynda sær at vakna hvønn dag til einki. At einki kunna gera. Fáa lítið og einki at eta. Og vera bangin fyri um tú nú fert at enda tínar dagar soleiðis, spyr Heini. Men hví eru tað flótta­fólka­legur­ nar í Afghanistan, sum Heini velur at venda aftur til, tá ið hann skal hug­ leiða um Isis? Tí tær í Afghanistan vóru ein dansur á rósum í mun til tær, sum hýsa flóttafólkum úr Sýria. Nýtt slag av terror »Et lands terrorist er et andets fri­ heds­kæmper«. Soleiðis sigur eitt gamalt dansk orðatak, sum Heini nýtur at greiða frá tí, sum Taliban er. Taliban roynir at vinna valdið í Afghanistan, og fyri at gera tað, er neyðugt, at Taliban økir um undir­ tøkuna millum fólk. Um alt fólkið í land­inum er ímóti tí, sum Taliban ger, so er skjótt, at Taliban missir fóta­ festið og fer í søguna. Men soleiðis er veruleikin hjá Isis ikki. Isis er ein felagsskapur, sum vil hava sín egna stat – og tey fólkini, sum standa fyri, vera dripin. – Isis ynskir ikki at økja um undir­ tøkuna. Tað tænir ongum endamálið, tí teir vilja bara fáa ein kalifat-stat í mið­eystri – kosta hvat tað kosta vil. Teir eru ekstremistar, sum vilja doyggja fyri sína sak, sigur Heini Jacobsen. Hann vísir á, at í fjør boðaði Al Qaeda alment frá, at teir ikki stuðlaðu Isis. Og tá ið ein felags­skapur er ov víðgongdur fyri Al Qaeda – ja, tá stendur illa til. Tí er neyðugt at við­gera Isis øðrvísi enn aðrar hóttan­ir, sum hava verið. – Al Qaeda og Taliban eru felags­skapir, sum vilja verja víðgongdar og siðbundnar muslimar. Vestur­heim­urin er fíggindin. Men Isis er ein víð­gongdur bólkur av sunni­mus­lim­um. Ert tú ikki samdur við teimum, so verður tú dripin, greiður Heini frá. Isis hevur tó ikki møtt nóg nógvari mótstøðu frá fyrstan tíð, tí teir vóru upprunaliga ein uppreistrarbólkur, sum bardist móti Assad í Syria, og stýrið har var mett at vera ein størri hóttan. Men nú hava USA og Dan­ mark í nakrar mánaðir tikið dystin upp við Isis. – Vesturheimurin er noyddur at fara til verka ímóti Isis, tí teir eru ein heilt ørðvísi og ein meira víðgongd hóttan enn tað, vit áður hava sæð, sigur Heini Jacobsen. Hann heldur, at diplomatiskar loysnir ikki eru ein møguleiki, tí víð­ gongdi felagsskapurin er ikki sinn­ aður at slaka í krøvunum. – Vit kunnu undir ongum um­støð­ um seta okkum aftur á og eygleiða, at fólk í hópatali vera tikin av døgum, sigur Heini Jacobsen. Føroyar kunnu gera mun Hóast Føroyar ikki hava eitt herlið, og í so máta ikki kunnu luttaka í dystinum móti Isis, so er Heini av­ gjørdur um, at føroyska samfelagið eigur at taka trupulleikan við Isis í álvara. –  Vit kunnu sjálvandi ikki taka fleiri túsund flóttafólk til Føroya. Men vit mugu royna at hjálpa so nógvum, vit kunnu, heldur Heini Jacobsen. Kjakið í Føroyum um flóttafólk er farið av sporinum, og fólk greiða frá viðurskiftum, sum tey als ikki skilja. Tey, sum ynskja at hjálpa fólki við at senda pening til flóttafólkalegur, vita ikki, hvat tey tosa um. – Eg havi verið á einari flótta­fólka­ legu. Tað er ikki eitt lív at bjóða fólki, heldur Heini Jacobsen. Eftir hansara tykki er tað ov bíligt og ov einfalt at siga, at vit kunnu senda pengar til teirra. Og at argu­ men­tera fyri, at tað er ov dýrt at hava flótta­fólk í Føroyum. – Kunnu vit seta eina upphædd á menniskjalív? Eg havi verið í londum, har menniskjalív vera gjørd upp í krónum og oyrum. Men eg trúði ikki man kundi tað í Føroyum, sigur Heini. Tá ið føroyingar kjakast, snýr tað seg mest av øllum um tunlar, makrel og líknandi, og vit hava sterkar hugsan­ir um flóttafólk. Men hvat høvdu vit sagt, um kríggj brast á í Før­oyum, og eingin vildi hjálpa? – Eg skilji væl, at føroyingar hava trupult at seta seg inn í støðuna hjá teim­um fólkum, sum líða undir Isis. Men eg haldi Føroyar er eitt frálíkt stað, og fólkini eru góð. Ímyndið tykk­um, hvussu gott lív, vit høvdu kunna bjóðað teimum, sum í dag liva á flóttafólkalegum orsakað av Isis, sigur Heini Jacobsen. Spurningurin um Isis vendist skjótt til ein spurning um at bjarga manna­lívum, tá ið Heini skal við­gera evni. Eftir hansara tykki er spurn­ing­ urin um flóttafólk og um Føroyar skal hjálpa í stríðnum móti Isis sera ein­ faldur at svara. Tað kostar meira at lata vera við at hjálpa flóttafólki frá Isis. – Um føroyska samfelagið á nakr­ an hátt kann gera seg til reiðar at taka ímóti hesum fólkunum, so er tað okkara skylda. Vit kunnu ikki vaska hendurnar og siga, at Isis ikki er okk­ ara trupulleiki. barbara@sosialurin.fo » Vesturheimurin er noyddur at fara til verka ímóti Isis, tí teir eru ein heilt ørðvísi og ein meira víðgongd hóttan enn tað, vit áður hava sæð« Isis er nógv tann ríkasti terror­bólkurin í heiminum, tí teir hava tamarhald á oljuríkum økjum. Heini Jacobsen í Afghanistan. Mynd: Privat