hósdagur 12. mars 2015síða 15
‹ fyrra síða allar 40 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Fríggjadagur 13. mars 2015
sosialurin 30
15
fyri at vera
álvarsaman trygdartrupulleika fyri
vesturheimin, ikki minst orsakað
av mongu vesturlendsku hermonn
unum, sum koma aftur til Evropa.
Tað er eyðsæð, at væl vandir heil
agir krígsmenn skapar ein trygdar
trupulleika, vísir Heini á.
Heini vísir til serfrøðingar, sum
siga, at einasti mátin at oyða IS er við
einum longum, hørðum og áhaldandi
kríggi úr luftini og á jørðini, eins og
kríggið í Irak ella Afhganistan, og
beint nú er tað eingin, sum hevur
hug ella orku at byrja eitt slíkt kríggj.
– So tað er eingin ivi um, at IS er
ein felagsskapur, sum er komin fyri
at vera, og at hann er nógvar ferðir
verri at berjast ímóti, enn til dømis
Al Qaeda.
Vesturlendingar í kríggi
Tí tað eru sera nógvir vesturlending
arnir, sum verða rekrutteraðir til IS.
Teir eru í stóran mun smákriminellir,
nýkonverteraðir muslimar, sum
Heini skýrir »religiøsar analfabetar«.
– Kanning
ar vísa, at fleiri
teirra ikki hava
lisið koranina og
kenna ikki mus
limsku trúnna ser
liga væl. Fleiri tendra
meiri uppá brutalu fram
ferðina og machomentanina, og
teir fella fyri lyftunum um at gerast
hetjur, heldur enn at sita við kassan í
onkrum supermarknaði í Evropa, her
teir bara vera sæddir sum taparar. IS
gevur teimum nýggja meining við lív
inum, og teir duga ekstremt væl at
selja tann rætta boðskapin, serliga á
sosialu miðlunum.
Heini vísir á, at hóast IS nýtir mið
aldarliga framferð á summum økjum,
til dømis við brutalum hálshøgg
ingum, so eru teir samstundis ein
supermodernaður og væl skipaður
felagsskapur, sum nýtir nýggjastu
tøknina at náa evropeiskar muslimar.
– Eg haldi tó ikki, at vit skulu tvinna
álopini í París og í Keypmannahavn
alt ov fast
saman við
IS. At ein
staklingar
svørja IS trú
skap merkir
ikki, at álopini
eru fyrireikað av IS.
Men IS gevur islamistum í
vesturheiminum eina legitima grund
til at leypa á.
– Og størstu tapararnir í øllum
hesum er tann stóri meirilutin av
friðarligum muslimum, sum nú
verða lagdir undir fremmandahatur,
islamofobi og álop. Eftir Charlie
Hebdo vóru álop á fleiri enn 80
moskur – bara í Fraklandi.
– IS drepur fyrst og fremst mus
limar, sum ikki eru rætttrúgvandi, og
í vesturheiminum veksur óttin fyri
muslimum generelt. Tann óttin er
vandamikil, tí hann kann sanniliga
eisini vera við til at radikalisera ungar
muslimar, sum bara vilja liva í friði í
vesturheiminum við síni trúgv.
Eydna Skaale
E
isini ungar gentur verða
drignar við av hugsjónini
og av lyftum um at
verða viðfarnar sum
prinsessur í Sýria. Sannleikin er
tó fjart frá tí, tí ISIS eru sera víð
gongdir í kvinnukúganini.
Tað eydnaðist einum bretskum
kvinnuligum journalisti, undir
følskum profili, at koma í samband
við ein leiðandi ISIS-hermann.
– Hann setti seg í samband við
meg, og tá eg hevði játtað at eg var
rætttrúgvandi muslimur, bleiv eg
spammað av vøkrum lyftum um
eitt gott lív í Sýria. Hann skuldi
fara við mær, sum eini Sýrianskari
prinsessu, eg skuldi hava tað gott,
hann skuldi taka sær av mær og
geva mær nógv børn.
Óteljandi boð og skypesam
røður seinni fyrireikaði hann
hennara ferð til Sýria.
– Hann syrgdi fyri øllum, tí
hann segði seg vera so góðan
við meg, og hann kallaði meg
sína trúlovaðu. Eg skuldi flúgva
úr Bretlandi via Amsterdam til
Turkaland, har ein kona skuldi
taka ímóti mær og fáa meg um
markið til Sýria.
Tá hon ikki møtti upp í Turka
landi, óraði maðurin ilt, og hon
livir nú undir jørð við politivakt
døgnið runt, tí hon er í støðugum
lívsvanda.
Men hátturin ISIS fær lokkað
kvinnur er greiður: teir siga tað,
ungar gentur vilja hoyra. Gylt lyfti
um, at tær fara at verða bornar á
lógvum. Veruleikin er tó langt
frá lívinum, sum vesturlendskar
gentur liva.
ISIS eru kendir fyri at vera sera
kvinnukúgandi, og kvinnurnar
hava einki at siga í nýggja kalifat
inum, annað enn at føða børn og
taka sær av manninum.
Eisini er tankin um, at tær
koma í miðlarnar og gerast kendar
sera dragandi fyri summar. Tað er
teirra vegur til at fáa uppmerk
semi.
Eingin húð má síggjast
Nógvar kvinnur úr økinum eru
tiknar til fanga av ISIS, og frá
greiðingin frá tveimum ungum
kristnum gentum, sum megnaðu
at flýggja, er skelkandi.
– Teir hava eitt heilt harem av
trælagentum, heilt niður í smá
gentualdur. Flest allar kvinnurnar
verða hópneyðtiknar og torturer
aðar. Teir eru sadistiskir og full
komiliga líkaglaðir við einstaka lív
inum. Tær kvinnurnar, leiðararnir
ikki sjálvir skoyta um, verða lætn
ar øðrum ISIS hermonnum ella
seldar sum sextrælir.
Nógvar fangaðar kvinnur
gera enda á sær, og nógvar verða
dripnar.
ISIS hevur eisini kvinnuligar
hermenn, men tær eru ikki sjálv
bodnar. Tær eru tvungnar inn í
herin við harðskapi, neyðtøkum
og ótta. Tær tora ikki annað.
Nógvar av kvinnunum í ISIS
hava til uppgávu at fáa fleiri
kvinnur við, og at halda eftirlit við
kvinnunum í økinum. Tær skulu
melda tær, ið ikki fylgja víðgongdu
lógunum og summar hava eisini
til uppgávu at revsa tær.
Tær hava ikki loyvi at fara út,
uttan so, at maðurin er við. Tær
skulu ikki vísa nakra húð, sjálvt
ikki um øklar ella hendur.
eydna@sosialurin.fo
Tað eru ikki bara ungir
menn, sum verða lokkaðir
til Sýria og Irak av ISIS
Isis og kvinnurnar
Kristnar kvinnur tiknar til fanga og lætnar í búna, sum ikki vísir
nakra húð. New York Times endurgav onkra teirra fyri at siga:
– Kunnu tit ikki bumba okkum? Síðani eg var tikin fangi, eri
eg neyðtikin minst tredivu ferðir. Eg vil ikki liva longur.
Mett verður,
at knapt hundrað
túsund fólk doyðu í Irak
í 2014. Harav vóru
knapt 35.000 sivil fólk,
sum vórðu avrættað av
ISIS m.a. orsakað av
skeivari trúgv.