mánadagur 16. mars 2015síða 20

Mánadagur 16. mars 2015 · Nr. 31 20 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Áki Bertholdsen At vit hava fingið eina flat­ skatta­skipan og at pen­sjón­ ir­nar nú verða skattaðar við inn­gjald, er ein vanlukka fyri vanlig verkafólk og fólk við lágari og miðalgóðari inntøku. Tað er niðurstøðan á aðal­ fundi í Føroya Arbeiðara­ felag um vikuskiftið. Føroya Arbeiðarafelag hev­ur fingið jan Otto S. Holm, fíggingarráðgevara, til at rokna út, hvørja ávirkan tað fær á fólk við lágari og miðal­góðari inntøku, at vit hava fingið flatskatt, og at pensjónirnar nú verða skatt­ aðar við inngjald, ístaðin fyri sum fyrr, har tær vórðu skatt­aðar, tá ið tær vórðu útgold­nar. Hægri løn, hægri skattalætta Uttan at fara niður í tekn­isk­ ar smálutir verður stað­fest í kanningini, at inn­tøkur undir 250.000 krónur um árið, hava onki fingið burtur úr flat­skattinum. Tað merkir, at vanlig verka­fólk, og fólk, sum annars hava lægri, ella miðal inn­tøkur, fáa at kalla ikki eitt oyra í skattalætta. Men hinvegin, fáa tey, sum forvinna yvir 250.000 ágóða­n av skattalættanum. Og jú hægri inntøkan er, jú størri verður skattalættin. - Ein inntøka upp á 50.000 krón­ur um árið, hevur so­ statt fingið 34.500 krónur um árið í skattalætta, nú vit hava fingið flatskatt, sigur Jan Otto S. Holm. Tað svarar til ein skatta­ lætta upp á 2.875 krónur um mán­aðin. - Hinvegin hevur ein, sum for­vinnur 800.000 krónur um árið, fingið 66.000 krónur um árið í skattalætta, ella 5.500 krónur um mánaðin. Jan Otto S. Holm vísir á, at tann, sum forvinnur 250.000 krón­ur, hevur fingið ein skatta­lætta upp á 1,8%, men tann, sum forvinnur 500.000 kró­n­ur um árið, hevur fingið 16% í skattalætta. - Tað sæst týðiligt, at ágóðin av flatskattinum kem­ur teimum høgu inn­ tøkun­um til góðar, sigur hann. Ein stór skatta­ hækking Men samstundis sum at flat­ skatt­urin varð settur í verk, varð eisini tann skipanin sett í gildi, at pensjónirnar skul­du skattast við inngjaldi, har tær higartil hava verið skatt­aðar sum ein vanlig inntøka, tá ið pensjónin varð goldin út. - Men tað, sum rakar tey ser­liga hart, er, at eisini inn­ gjald­ið til pensjónir skal rinda vanligan flatskatt upp á 40%. Í heilt rundum tølum nevn­ir Jan Otto S. Holm sum dømi, ein, sum hevur for­ vunn­ið 250.000 krónur um árið alt lívið hevur sostatt rind­að góð 30% í skatti. - Verður pensjónin kanska 130.000 krónur um árið, hevði skatturin bara verið 25% eftir gomlu skipanini, tá ið pensjónin varð skattað sum vanlig inntøka, tá ið hon varð goldin út. Men eftir hesi nýggju skipanini skulu 40% rindast í flat­skatti, tá ið goldið verður inn til pensjón. - Hetta er ein broyting sum førir við sær, at pen­ sjónin verður munandi lægri, enn hon hevði verið eftir teirri gomlu skipanini. Missa 1000 krónur um mánaðin Jan Otto S. Holm staðfestir, at tað, sum er goldið inn í pensjón, áðrenn nýggja skipan­in varð sett í gildið, ver­ð­ur framvegis skattað eftir gomlu skipanini. Hann vísir á, at eitt verkafólk, sum arbeiðir fulla tíð, hevur eina løn á 221.000 krón­ur um árið, Hann tekur sum dømi, at tey rinda 10% í eftirløn. Verkafólk fara ofta tíðliga á arbeiðsmarknaðin og spara so­statt leingi saman til eftir­ løn. - Taka vit eitt verkafólk, sum hevur spart saman til eftirløn í fimm ár eftir gom­ lu skipanini og 35 ár eftir nýggju skipanini, har pen­ sjón­in verður forskattað við 40%, fer hetta verkafólkið at fáa einar 134.000 krónur um árið í eftirløn, tá ið skatturin var goldin. Men varð skatturin av pen­sjónum ikki broyttur til eina forskatting, hevði hetta sama verkafólkið fingið 147.000 krónur um árið í pen­ sjón, tá ið skatturin var gold­ in. Hetta er tí, at eftir gomlu skipan­ini hevði pensjónin verð­ið skattað sum vanlig inn­tøka, tá ið hon varð út­ gold­in. Men úrslitið er, at eitt verka­fólk fer at fáa 13.000 krón­ur minni um árið í pen­ sjón av tí, at pensjónin nú verð­ur skattað við inngjald. Tað eru góðar 1.000 krón­ur minni um mánaðin at liva av. Eftir gomlu skipanini hevði pensjónisturin goldið góð 30% í skatti, men eftir nýggju skipanini er skatturin 40%. Áki Bertholdsen - Tey skulu skamma seg fyri at hava gjørt livikorini hjá vanliga fólkinum so nógv verri –bæði nú og langt inn í fram­tíð­ina. Tað var boðskapurin hjá Georg F. Hansen, formanni í Føroya Arbeiðarafelag á aðal­fundi­num leygardagin. Sum vit greiða frá í aðrari grein her á síðunum, vísir ein kann­ing, at ein limur í Før­oya Arbeiðarafelag, sum fer á pensjón um nøkur ár, fer at missa einar 13.000 krónur um árið í poensjón. Hetta er av tí pensjónin verður forskattað, sam­ stund­is sum at pe­n­sjóns­ skatt­urin varð hækkaður upp til 40%. - At missa 13.000 krónur um árið, ella góðar 1.000 krón­ur um mánaðin, er nógv­ur peningur hjá ein­ um arbeiðara, sum bara hevur eftirløn úr eftir­løn­ ar­skipanini hjá Føroya Arbeiðarafelag, Sam­halds­ fasta, og tað almennu pen­ sjón­ina at líta á, sigur Georg F. Hansen Men tað vístu vit eisini á, áðrenn pensjónsskatturin var trýstur ígjøgnum í 2011, legg­ur hann afturat. - Sambandsflokkurin, Fólka­flokkurin, Mið­flokk­ ur­in og Sjálvstýrisflokkurin, sum vóru í samgongu, vildu ikki lurta og viðurkenna, at tað vit søgdu var rætt, men trýsti sítt uppskot ígjøgnum. - Úrslitið kenna vit og verkafólkið kemur at rinda ein stóran prís í pen­sjónista­ ár­unum fyri hesa misgerð. Koyr í ruskspannina Georg F Hansen heldur at tey skuldu ”skamma seg”, fyri at hava gjørt livikorini so nógv verri hjá vanliga fólkinum nú og langt inn í framtíðina - Nógvar broytingar eru framdar, sum ávir­ ka livilíkindini hjá verka­ fólki skeiva vegin. Og verður seinni parturin av pensjónsnýskipanini sam­ tykt, er tað endaliga stað­ fest, at í Føroyum koma vit at hava eitt samfelag, har møguleiki bara er hjá teim­ um vælløntu at lívbjarga sær. - Skattalættin, for­skatt­ ing­in og tað at skatturin á eftir­lønini fór upp í 40%, rak­ar okkara limir hart. Tað kann ikki vera rætt, at vit skulu bløða í pensjónsárum, tí vælbjargaði skulu hava skattalættar, greiddi Georg F. Hansen, fólkinum frá á aðal­fundinum. - Tað fer at vera eitt gap­ andi hol í landskassanum um nøk­ur ár, og tá er spurningur, um eftirlønin ikki verður skatta enn einaferð, leggur hann afturat Hann vónar, at alt eftir­ lønar­up­pskotið sum tað er, verður tveitt í ruskspannina og at Samhaldsfasti heldur verður styrktur fyri at trygg­ja verkafólki eina rímiliga pen­sjón. FLATSKATTUR MISSA TÚSUND KRÓNUR Avgerðin hjá samgonguni um at seta flatskatt í gildi, og at for­skatta pensjónir, verður ein dýr søga fyri verkafólk við lágari og miðalgóðari inntøku Tey skuldu skamma seg Tey vildu ikki lurta eftir okkum og úrslitið kenna vit