týsdagur 17. mars 2015síða 10

Mikudagur 18. mars 2015 · Nr. 32 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mortan Østerø Leygardagin 14. mars var lands­fundur hjá Sambands­ flokk­inum, og millum fram­løg­urnar var stjórin í Almanna­verkinum, Edvard Heen. Í meldrinum við for­ mans­frá­greiðing, val av nýggjum næstformanni og visjón­um, punkteraði Edvard optimism­una við trongu kørm­unum hjá Almanna­ verk­inum. Sambært stjór­ anum á Almannaverk­inum, er neyðugt við fleiri tals milliónum, skal stovnurin veita neyðugu tænasturnar á nøktandi støði, og í verandi støðu er játtanin rættiliga langt frá tørvinum. Stórar avgerðir truplar í valárum Tað kemst sjáldan uttanum, at politikarar fara undir at reka valstríð í politikkinum hjá sær í einum valári, og tað er ikki óhugsandi, at um­ fatandi nýskipanir verða torførar at fremja í verki av tí sama. Lova politikk­arar­ nir veljarunum eina dýra nýskipan, kann tað økja um møguleikarnar at endur­ vinna egnan sess á tingi, men samstundis forða fyri nýskipanini, tí ráðini snøgt sagt ikki eru til tess. Lands­ stýris­kvinn­an í Almanna­ mál­um ásannar, at tað er trupult at finna eina semju um pensjónsnýskipanina í valárinum, men vónar tó at finna eina loysn. – Hóast vit vóna at náa einari semju, so eru vit nervøs fyri hvørt ein semja er gjørlig í einum valári. Tá tað er sagt, so hevur arbeiði við pensjónsnýskipanini ver­ ið ótrúliga konstruktivt, og allir luttakandi flokkarnir eru fullgreiðir yvir, at pen­ sjóns­nýskipanin er ein avbjóðing, sum skal takast í størsta álvara. Fara politik­ arar at lova meir enn tað er verulig ráð til, haldi eg tað vera eina ábyrgdarleysa niður­bræðing av møgu­lig­um loysnum til eina týdn­ingar­ mikla nýskipan. Har vóni eg veruliga, at bæði bein eru í veruleikanum held­ur enn í valstríðinum, sigur Annika Olsen, Almanna­mála­ráð­ harri. Í várfrágreiðingini vísti Búskaparráðið á skeiklaðu fólkasamansetingina í Føroyum – tey eldru við pen­ sjón gerast alsamt fleiri í tali, meðan arbeiðsføra fjøldin, ið skal fíggja pensjón­ina, minkar. Ein av loysn­unum í umfari, hevur verið at antin hækka pensjónsaldurin ella at eggja pensjónistum at vera verandi á arbeiðs­ marknað­inum. Almanna­ mála­ráð­harrin sigur, at hesin spurningurin hevur verið á lofti í arbeiðinum við pensjóns­nýskipanini, men einki ítøkiligt er avgjørt enn. – Tað er trupult at siga júst nú, tí vit eru ikki komin á mál við hesum spurn­ing­ inum enn. Ein av møgu­ leik­unum er, at eggja eldri fólki til at vera verandi á arbeiðs­marknaðinum ella at hækka pensjónsaldurin, men álvarsom atlit skulu takast. Summi fólk hava havt hart kropsligt arbeiði, og tað hevði ikki verið rætt at binda hesi til fleiri ár á arbeiðs­marknað­ inum. Vit umhugsa tískil hvørt pensjón kann gerast til tvang ella hvørt hon skal vera sjálvboðin. Nøkur stig eru tó tikin – millum annað tvungna uppsparingin, sigur Annika Olsen. Óhóskandi bygningarnar Á landsfundinum hjá Sam­ bandsflokkinum leygar­dag­ in, vísti Edvard Heen á, at 22 fólk eru á bíðilista til vard búpláss í Havn og talið fer heilt upp í 50 fólk inn­an 10 ár, verða neyðugu ábøtur­ nar ikki framdar. Sum er, eru bygningarnir heldur ikki nøktandi, og sam­bært út­rokn­ingum hjá Lands­ verki, skulu átta milliónir til um bygn­ingarnir skulu lúka løg­frøðiligu krøvini. Skulu bygn­ingar­nir vera gjørdir haldgóðir, er tørvur á 14 millión­um krónum til um­ væl­ingar sambært Lands­ verki. Veruleikin er tó, at ein­ans tríggjar milliónir eru tøkar til ábøturnar. – Játtanin til viðlíkahald av almennum bygningum er alt ov lítil – tað er eingin ivi um tað. Ætlanin er at koma við einum ítøkiligum út­spæli um júst hetta, nú arbeitt verður við fíggjar­ kørm­unum. Tað hevur verið siðvenja fyri at keypa sethús og umvæla hesi til búpláss og stovnar, og tað haldi eg als ikki vera nøktandi. Ætlanin er heldur at byggja hóskandi nýbygningar – serliga í Havn, har tørvurin á búplássum er alsamt vaksandi, sigur lands­ týriskvinnan í Al­manna­ málum. Stjórin á Almannaverk­ inum kom eisini inn á trupul­ leikan við for­treyt­unum, sum bygningarnir eru bygdir eftir. Sambært honum, hava politikararnir ynskt at saman­sjóða førleikaskerdu fólkini við hinar borgararnar, og av tí sama eru nógvir av stovn­unum beinleiðis um­ bygd sethús, staðsett millum onnur sethús. Edvard Heen mælti til, at bygnaðurin varð endurskoðaður og fólk­ini heldur vóru samlað í hósk­ andi stovnum. – Tað eri eg samd í, men tað er umráðandi at finna eitt hóskandi tal av búfólkum til stovnarnar. Ætlanin er, at vit veita íbúðir – summar vard­ ar og aðrar partvíst vard­ ar – til brúkararnar alt eftir hvør tørvurin hjá tí ein­staka er, fyri at forða fyri einari 'yvir­stimulering'. Tey væl­ bjargaðu og minni væl­bjarg­ aðu hava ikki sama tørv, og áttu tískil at fingið hjálp og bú­pláss, sum svarar til sínar tørvir, sigur Annika Olsen. mortan@sosialurin.fo Sambært stjóranum í Almannaverkinum er tørvur á stórum upphæddum fyri at tryggja nøktandi støðið á vælferðartænastunum undir ráðnum. Annika Olsen ásannar avbjóðingarnar at náa neyðugu semjunum í einum valári, men vónar framvegis at tær vera veruleiki Valár kunnu forða stórum semjum ALMANNAVERKIÐ UNDIR TRÝSTI Annika Olsen, Almanna­mála­ráð­harri Mynd: Álvur Haraldsen