hósdagur 19. februar 2015síða 12

Fríggjadagur 20. februar 2015 sosialurin 21 12 kjak klumman Ein ódámlig gongd Onki samstarv millum Fólkaflokkin og Tjóðveldi H vat er hent í føroyska samfelagnum? Væl vitandi at altíð hevur verið munur, so tykist tað, sum vit seinastu tíðina hava gjørt eitt skarvslop skeiva vegin. Sjálvsagt eru øll ikki javnsett og verða tað heldur ikki. Soleiðis eru lívsins treytir. Men tað er dragnað rættiliga nógv mill­um sam­ felagsbólkarnar fíggjarliga seinastu árini. Øll mugu hava hoyrt, hvussu strævið tað er við einari inntøku at fáa endarnar at røkka saman. Arbeiða og gera sín part av samfelagsuppgávuni og so standa við einum – í besta føri – nulli á kontuni, tá ið mánaðurin er liðugur. Tað sær heldur ikki út til, at tað verður betur. Stórar vónir vóru til Bústaðir, og fólk væntaðu sær bí­ lig­ari húsaleigu og trygg leiguviðurskifti. Men, men, tann dreymurin brast. Tað er í staðin vorðið eitt løgið sjálv­realiseringsprojekt á dýrum matriklum við kar­ napp­um og marmor. Víst dámar øllum at búgva vakurt. Men eru Bústaðir ikki førir fyri at finna nóg lagaliga fígg­ing til projektini, so er tað ikki nóg gott. At koma sær at veittra við einari húsaleigu á 6-7.000 kr. í høvuðsstaðarøkinum! Hvørjum veruleika liva hesi fólk í? Tey hava í hvussu er ikki kannað, hvussu nógv ar­beiðs­menn, pedagogar, handilsfólk ella handverkarar for­vinna um mánaðin. Og hvussu nógv tey hava eftir, tá ið skattur, heilsutrygd, kringvarpsgjald og annars alt tað lógarkravda er goldið. Tað er óført við karnappum og góðum útsýni. Men tað er ikki har, ið lívs­góðskan er hjá henni, sum hvønn mánað hevur lítið meira eftir enn tað, sum flatskatturin gav teimum hægst løntu. Latið heldur tey privatu um at byggja snoti­ligar lonir og hús. Tey hava prógvað, at tað duga tey. Og tað eru jú bæði leig­arar og keyp­arar til tann markn­aðin. Eg havi skilt, at Bústaðir hava framtíðarætlanir um bíligari og fjølbroytta bygging. Tað er í hvussu so er ein glotti. Bara spell, at bólkurin, sum hevur størsta tørv­in, kom at standa so aftarlaga í røðini: Støku leigararnir, sum lesa ella arbeiða, summir eiga børn, aðrir ikki. Ofta er leigu­íbúðin ein steðgur á leiðini víðari í lívinum. Onkur heldur helst, at tað er bláoygt at hugsa so­ leið­is, men eg trúgvi kortini, at tað á onkran hátt vend­ ist aftur, so okkara ríka og góða land verður gott at búgva í hjá okkum øllum, ungum sum gomlum. Og at eing­in flytur av landinum, tí tað er ov tungt at liva og virka í Føroyum. Og tað er júst tað, sum Bústaðir eiga at arbeiða fyri sambært »Bústaðarpolitikki landsins«, sum kann lesast á heimasíðuni bustadir.fo Tór Marni Weihe limur í aðalstjórn Tjóðveldis Seinastu dag­ ar­nar hevur Kring­varpið varpað ljós á eina kav­rotna f iski­vinnu­ skip­an, ið serliga Fólka­flokk­ urin eigur heiðurin av. Politiska skipanin viðger í løtuni endurksipan av fiskivinnuni, og hóast ein meiriluti á tingi er fyri veruligari broyting, so bendir alt á, at rotinskapurin í núverandi skipan fer at halda fram. Fiskivinnunýskipan uttan Fólkaflokkin Ein fiskivinnunýskipan uttan Fólkaflokkin er einasta gongda leiðin, skulu vit hava nakran møguleika at rætta upp upp á ta blóðskeivu kós, vit við verandi fiskivinnupolitikki eru á. Sum Kringvarpið og óteljandi serfrøðingar hava víst á, so er verandi fiskivinnuskipan í veruleikanum ein spottan av vanliga føroyinginum. Politikkurin hevur svikið, og tíðin er komin at rætta upp upp á feilirnar. Meiri og meiri kapitalur samlast á færri og færri hondum, og gera vit onki við trupulleikan nú, og lata Fólkaflokkin stýra nýskipanini, so er góður møguleiki fyri, at vit ikki fáa framt eina veru­liga nýskipan tey næstu nógvu árini. Tí at Fólka­flokk­urin vil ikki eina nýskipan, og tí mugu vit finna ein meiri­luta uttan um flokkin. Grundleggjandi hug­ sjónarligar ósemjur Fiskivinnunýskipanin er tað týdningarmesta málið, ið er á skránni í løtuni, og hóast flokkarnir nærum onki hava til felags á tí økinum, vil onkur vísa á, at onnur mál eru, har tað Tjóðveldi og Fólkaflokkurin væl kunnu samstarva. Eitt nú um fullveldisspurningin. Onk­ur hevur sagt – og fer at endur­taka – at Tjóðveldi kann ikki siga samstarv við Fólka­flokkin frá sær, tí at skal veruligur møguleiki vera fyri eini fullveldissamgongu eftir valið, so ber ikki til at avskriva samstarv við ein av stóru full­ veldis­flokkunum. Eg ivist ikki í, at tað eru nógv tjóðveldisfólk, ið hava hugsað í hesum banun­ um, men eg vil staðiliga aftur­ vísa, at tað ikki ber til at fremja framstig á fullveldisleið uttan Fólkaflokkin. Veruleikin er, at Fólka­ flokk­urin, eftir mínum tykki, als ikki er ein fullveldisflokkur longur. Seinastu fýra árini eru talandi dømi um, at Fólka­ flokkurin ikki ynskir at taka stig á fullveldisleið. Øll upp­ skot um framtøk, uttan mun til hvussu smá, eru blivin feld, og vit hava tikið stór fet móti meiri sambandi. Blokk­urin er hækkaður og danskir løg­ reglu­mynduleikar kunnu nú frítt avlurta føroyskar stovur. So nógv fyri fullveldispolitikk Fólkafloksins. Fólkaflokkurin kostaði okk­um eisini loysingina fyrst í øldini, og eg havi hug at minna fólk á, at eitt samfelag skal skip­ast og stýrast eftir loys­ ingina eisini – og skal eg vera heilt erligur, so vil eg heldur hava, at vita halda fram í ver­ andi heimastýri, enn sum sjálv­støðug tjóð við Fólka­ flokkinum í landsins leiðslu. Tí saman við einum meiriluta av Føroya fólki, havi eg als onki álit á Fólkaflokkinum. Framsókn, Javnaðar­ flokkurin og Tjóðveldi Tjóðveldi eigur at taka ta røttu avgerðina og greitt boða frá, at vit ikki ynskja at samstarva við Fólkaflokkin eftir valið. Hug­sjónarliga hava vit onki til felags, og hyggja vit at søg­ uni hjá leiðandi persónum í flokkinum, so er onki at ivast í, at Tjóðveldi undir ongum umstøðum kann hava tað sitandi á sær, at flokkurin hevur hjálpt hesum í landstýri. Tað ábyrgdarloysi, vit hava sæð í hesum valskeiðnum hevur sett met, og Føroya fólk ynskir nakað heilt annað, og tað er tað, vit skulu geva fólk­ in­um – ikki meiri av tí sama. Stig móti tjóðarfrælsi og persónligum frælsi skulu vit taka saman við Framsókn og Javnaðarflokkinum. Flokk­ arnir eiga at seta seg sam­ an, og finna fram til, hvar flokk­arnir kunnu semjast, og síðan melda greitt út, at flokkarnir eru samdir um eina heilt aðrar leið. Ábyrgd fyri føroyska samfelagnum hava andstøðuflokkarnir víst seg at taka í álvara, og tí er tíðin komin, til at flokk­ar­ nir kappa øll bond við sit­andi ábyrgdarleysa stýrið, ið onga virðing hevur fyri land­sins lógum og vanliga før­oy­ing­in­ um. Fólk hava brúk fyri at vita, at tað finst eitt alternativ til sitandi samgongu, og eg haldi tað vera ábyrgdarleyst av andstøðuflokkunum ikki at afturvísa samstarvi við sam­gonguflokkarnar, tí at vit hava sæð seinastu fýra árini, hvussu lítið hesir flokkar leggja í Føroyar. Ver við í kjakinum! Send teldupost til post@sosialurin.fo Meiningar og kjak Í seinasta lagi í novembur í ár verður aftur val til løgtingið. Javnaðarflokkurin hevur verið púra greiður um, at samstarv verður ikki millum Javnaðarflokkin og Fólkaflokkin eftir valið. Eg ætli mær í hesi grein at vísa á, hví eg haldi, at Tjóðveldi eigur at koma við eini líknandi útmelding Simona Weihe