hósdagur 19. februar 2015síða 37

13 Mentanarblaðið hjá Miðlahúsinum 2 • 20. ferbuar 2015 í Comiskey Park í Chicago í 1979 undir slag­orði­num “Disco sucks!” Eins og anti-disco viðhaldsmenn vóru í øðini inn á disco rákið fyri kvartari øld síðan, m.a. tí at tað hevði tætt sambond við svarta og samkynda mentan, eru nútíðar ummælarar í øðini inn á eina verð, ið er vón­ leyst spilt av einari fávitskutari hipp hopp yvirflóð. Tá verða gomlu rock hetjurnar drignar fram sum dømi um eina meira høviska tilgongd, sum jú er paradoksalt og ikki serliga rock’n’roll. Sanneh rundar av við at undirstrika, at tað er lættari at gremja seg um rockismu enn at sleppa av við hana. Tað ber bókstaviliga ikki til at berjast ímóti rockismu, tí alt málbrúkið kring rættvíst stríð er sjálvt málið í rock­ ismuni. Tíðin er tó komin til at halda uppat at halda, at allir seriøsir rock sangir fara at varða í allar ævir, og at glinsutt­ir popp sangir av sær sjálvum eru at fata sum ein­nýtislutir. "Popptimisma" Í greinini 'The Perils of Poptimism' (2006) í tíðarritinum Slate Magazine skrivar journalisturin Jody Rosen eitt framhald av greinini hjá Sanneh. Han ger vart við, at “rockisma” sum so ikki er nakað nýtt, og at hug­ tak­ið í roynd og veru kann brúkast sum karmur um, hvussu hugskot um smakk og autenticitet hava ávirk­ að skriving og tankar um tónleik gjøgnum árini. Øll, ið hava roynt at greina millum høgt og lágt, list og skrambul, hitt fólka-autentiska mótvegis tí syntetiskt- massa­fram­leidda, hava á sín hátt verið “erka-rockistar”. Rosen kunngerð síðani nýggja hugtakið “poptimism”. Hug­takið vendir gomlu hugsanunum á høvdið. Fyri ein “pop­tim­ist” eru popp framleiðarar líka týdningarmiklir sum rock autørar, og áðurnevnda Beyoncé hevur líka nógva seriøsa viðgerð uppibornað sum Bruce Spring­ steen. At tilskriva skomm til popp njótingina er fyri popp­timistin ein skammilig ger í sjálvum sær.   Rosen peikar á, at henda gongdin ikki er komin óvænt­að: hvørt nýtt ættarlið av ummælarum kemur inn og rættar uppá óhógvið hjá teim undanfarnu, og í nýggjari tíð er popp tónleikurin vorðin domineraður av ljódliga uppfinnsamum hipp hopp og dance tónleiki, með­an kommersiella megin og mentanarliga ávirkanin frá rock tónleikinum er minkað. Ein boðskap til ungar gentur Í áðurnevndu samrøðu kemur Björk við einum boðskapi: “Eg ynski at stuðla ungum gentum sum eru í 20’unum og siga teimum: tað er ikki bara nakað sum tit ímynda tykk­um. Tað er hart. Alt sum ein drongur sigur eina ferð, mást tú siga fimm ferðir. Gentur í dag standa eisini yv­ir fyri ymiskum trupulleikum. Eg eri sek í einum: eftir at hava verið tann einasta gentan í tónleikabólkum í 10 ár, lærdi eg – uppá tann harða mátan – at um eg skul­di hava míni hugskot í gjøgnum, so mátti eg lata sum um at teir – mennirnir – høvdu fingið hugskotini.” Víðari vísir hon á, at tað snýr seg nógv um hvat fólk síggja á pallinum: eina kvinnu, ið syngur og menn, ið spæla uppá ljóðføri. Tó sigur hetta einki um hvør arbeiðs­ gongdin hevur verið handan leiktjøldini, og enn minni um hvør er upphavsfólk til listarligu hugsjónina, ið drív­ir verkið. Nú eitt kvøldið vóru Grammy Awards í USA. Sang­ arin og sangskrivarin Beck vann “Album of the year” fyri plátuna Morning Phase. Áðurnevndi Kanye West var skjótur úti við síni ónøgd um at Beyoncé ikki vann. Tað tók ikki langa tíð til greinir sóust á netinum, har tað m.a. var ført fram, at Beck hevði meira uppiborið at vin­na tí at hann “skrivar sínar egnu sangir” og “spælir uppá fleiri ljóðføri” enn Beyoncé. Her spøkir tann gamla rockist­iska hugsanin aftur. Hvør rætti vinnarin er í ein­ um miðla- og ídnaðarshowi sum Grammy Awards er ilt at siga, men tað slepst ikki uttanum, at plátan hjá Beyoncé verður mett at vera hennara besta higartil, og er at fata sum eitt multimedialt meistaraverk innan mod­er­naðan popp tónleik. So kann tað gera tað sama hvussu nógvir samstarvsfelagar hava verið inniyvir fram­leiðsluni handan leiktjøldini. Beyoncé er ein fram­ skygd listakvinna, og feminisma er komin fyri at vera. Húsin til Björk: Vulnicura One Little Indian, 2015