mikudagur 7. juli 2004síða 6
‹ fyrra síða allar 17 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
10
Nr. 127 - 7. juli 2004
Nr. 127 - 7. juli 2004
11
Tað tykist, sum eingin endi er á teimum ræð-
uleikum, sum amerikanska hersetingarvaldið
fremur í Irak. Seinastu tíðindi snúgva seg um
børn í fongslum. Tað er vorðið próvað, at meira
enn hundrað børn sita føst í amerikanskum
hernaðarfongslum í Irak. Børnini eru tikin í
sambandi við, at amerikanskir hermenn hava
rannsakað húsini hjá foreldrum teirra, sum iva-
leyst hava verið undir einumhvørjum illgruna.
Tað er eisini vorðið prógvað, at børnini eru
pínd og illa viðfarin.
Nú eru vit eftirhondini so von við tíðindi um
ræðuleikar í kríggj, at vandi er fyri, at vit venja
okkum við hesi ræðuleikatíðindi. Men hesi tíð-
indi um børnini í irakskum fongslum er kortini
mest sum ov mikið. Hvussu ber tað til, at heim-
sins leiðandi stórveldi, sum eftir hvat forseti
tess sjálvur sigur, er í Irak fyri at tryggja demo-
kratiið, ber seg soleiðis at? Hvat eru tað fyri
mekanismur, sum gera, at hermenn bera seg
soleiðis at móti sínum medmenniskjum - í hes-
um føri børnum? Hví góðtekur almenningurin í
USA hetta? Hví góðtaka tey sameindu hjá USA
hesi ólíkindi? Hvussu leingi skulu hetta óskil
og hesin harðskapur halda fram?
Tað er tíverri einki eindømi, at børn verða
revsað fyri misbrot, sum foreldur teirra hava
framt ella eru illtonkt fyri at hava framt. Tað er
tíverri heldur ikki óvnaligt, at børn verða
revsað og forfylgd bert tí at tey eru børn av
foreldrum, sum av einihvørji orsøk hava borið
seg soleiðis at, at samfelagið ikki vil kennast
við tey. Tað er óneyðugt at nevna dømi í
nýggjari tíð í Europa og í USA. Sama ger, einki
kristið, framkomið, humant og demokratiskt
samfelag kann góðtaka, at børn verða fongslað
og tortorerað. Hetta er heilt uttan mun til, hvat
foreldur teirra møguliga hava gjørt ella ikki
hava gjørt. So skjótt hesi ræðuligu tíðindi
bórust, tók norska stjórnini stig til harðliga at
mótmæla hjá USA. Hetta er líka so sjálvsagt,
sum tað tænir Noregi til æru. Hvat ger danska
stjórnin? Hvat ger ES? Hvat ger Føroya lands-
stýri, munnu mong spyrja í hesum døgum.
DAGSINS MEINING
Sosialurin
Børn illa viðfarin
VIÐMERKINGAR
Sosialurin
Stovnaður: 1927
Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller
jan@sosialurin.fo
Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov
eirikur@sosialurin.fo
Fíggjarleiðari: Jákup Mørk
jakup@sosialurin.fo
Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo
Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo
Durita Simonsen durita@sosialurin.fo
Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo
Finnbjørg Nattestad
finnbjorg@sosialurin.fo
Blaðfólk:
Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo
Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo
Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo
Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo
Solby Eliasen solby@sosialurin.fo
Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo
Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo
Heini í Skorini heini@sosialurin.fo
Terji Nielsen terji@sosialurin.fo
Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo
Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo
Hans Kárason Mikkelsen
hans@sosialurin.fo
Ítróttur:
Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo
Terji Nielsen terji@sosialurin.fo
Myndamenn:
Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo
Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo
Sosialurin í Norðoyggjum:
Postsmoga 231
Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík
tel. 458686 fax 458687
e-post: klaksvik@sosialurin.fo
Sosialurin í Suðuroy:
tel. 375364 fax 375464
tel. 220727
e-post: aki@sosialurin.fo
e-post: dagfinn@sosialurin.fo
Sosialurin í Eysturoy:
Postsmoga 143, Saltangará
tel. 447820 fax 449520
tel. 228909
e-post: vilmund@sosialurin.fo
Sosialurin í Vágum:
360 Sandavágur
tel. 333820, 220507 fax 333720
e-post: edvard@sosialurin.fo
e-post: vagar@sosialurin.fo
Uppseting/prent:
Uppseting: Hestprent
Prent: Prentmiðstøðin
Útgevari:
Sp/f Sosialurin
Avgreiðsla:
Mán.-frí. 8-16
Argjavegur 26,
Tel. 341800, Fax 341801
Postadressa:
Postboks 76, 110 Tórshavn
E-mail:
post@sosialurin.fo
lysing@sosialurin.fo
lysingartorg@sosialurin.fo
varp@sosialurin.fo
Blaðið verður prentað
mánadag-fríggjadag klokkan 1400
Lýsingar
Freistir:
Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir
Týsdagsblaðið Mán.kl. 10
Frí.
kl. 15
Frí.
kl. 12
Frí.
kl. 12
Mikudagsblaðið
Týs. kl. 10
Mán. kl. 15
Mán. kl. 12
Mán. kl. 12
Hósdagsblaðið
Mik. kl. 10
Týs. kl. 15
Týs. kl. 12
Týs. kl. 12
Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10
Mik. kl. 15
Mik. kl. 12
Mik. kl. 12
Leygardagsblaðið Frí. kl. 10
Hós. kl. 15
Hós. kl. 12
Hós. kl. 12
Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og
áðrenn ásettu freistir.
Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð.
Stødd:
Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á
einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm.
Innsent tilfar
Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl-
an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið.
Johannes Hansen
Tað vísir seg, at hvørja ferð
fiskiskapur, fiskidagatal og
hvussu stórar nøgdir, ið
kunnu fiskast o.a. verður
umrøtt, so verða smábátar-
nir onkursvegna altíð drig-
nir upp í málið. Tað hevur
verið nevnt eitt tal uppá
umleið 800 smábátar, eisini
kallaðir frikadellufiskarar,
ið eru inni í fiskiskapinum.
Hvussu nógvir av hesum
800 bátunum dríva útróður,
so tað munar, er ilt at siga.
Nakrir eru, sum gera eitt
sindur meira við tað enn
aðrir og kanska avreiða eitt
sindur, men hvussu nógvir
eru teir, ið kanska ongantíð
avreiða, ella bert hendinga
ferð, slíkir, ið stórt sæð bert
fiska til húsbrúk? Eg rokni
við, at tað er nógv tann
størra helvtin. Tí er tað ør-
kymlandi fyri smábátaeig-
ararnar altíð at verða drig-
nir upp í málið, tí sjálvsagt
føla teir á sær, at teir eru
undir mistanka fyri at vera
til ampa fyri fiskastovnar-
nar, tí at verja fiskastovnar-
nar er jú tað, tað heila
gongur út uppá.
Ein av frøðingunum, Óli
Samró, úttalaði seg í út-
varpinum eftir kjakið 22/06
ímillum Petur Steingrund
og Jón Kjartanson, og
nevndi, at smábátarnir áttu
at verið tiknir úr fiskidaga-
skipanini, nakað, ið Bjørn
Kalsø og aðrir undan hon-
um eisini hava verið inni á,
og koyrdir í eina ella aðra
skipan, ið líkist tí, ið er fyri
haruskjóting.
At taka smábátarnar úr
fiskidagaskipanini taki eg
fult undir við, og lat so teir
fiska, sum vilja fiska. Tað
hevði lætt nógv um hjá
teimum, ið umsita fiski-
loyvini, og eisini teimum,
ið hava rætt til at fáa tey. Er
veður og streymur til vildar
kunnu menn fara til út-
róðrar og kanska avreiða
eitt sindur, um teir hava
fiskað meira, enn brúk er
fyri at taka við til hús, uttan
at hugsa um fiskiloyvi.
Fyri at koma aftur til
haruloyvið hjá Óla Samró
má eg viðganga, at eg hevði
ilt við at skilja tað, annað
enn sum bíligt skemt, og
óivað nógvir við mær.
Tosar man um loyvi til at
skjóta haru, so kostar tað
pening, og tað rættiliga
nógvan eisini, harafturat er
man avmarkaður til tann
hagan, man hevur keypt.
Meinar Óli Samró, at
eigararnir av smábátunum
kortini skulu keypa sær
fiskirættindi, kanska í ein-
um fiskidagabanka? Fiski-
dagabanki hevur fyrr verið
uppi og vent, men kanska
hann er ætlaður øðrum
bólkum? Og síðani verða
avmarkaður til eitt ávíst
pláss, líka sum við haru-
haganum. Hvør skal taka
sær av vaktarhaldinum?
Fær tú loyvi at fara til út-
róðrar t.d. Norð ímillum
Grynnur, og dittar tær
suður á Riv, kanst tú so
vænta at blíva tikin og fáa
bót, líka sum sunnudags-
fiskarin, ið nevndur varð í
Dimmalætting
týsdagin
29. Juni, eitt satt bragd má
sigast? Um so er, er skipan-
in betri í verandi líki. Hevur
tú ein bát, ið er tilmeldaður
áðrenn 01/01/95 minnist
meg rætt, so hevur tú rætt
til eitt fiskiloyvi uttan at
gjalda fyri tað.
At fara til útróðrar og
fiska til húsið – fyrst og
fremst – og eisini avreiða,
um nakað er at avreiða, er
aldargomul føroysk ment-
an, sum útróðrarmaðurin
ikki hevur goldið fyri fyrr,
men sambært Óla Samró
»skal der andre boller på
suppen« fyri smábátaeigar-
arnar.
Er tað so, at eg havi
misskilt Óla Samró, hevði
tað verið gott, um hann
greiddi
almenninginum
nærri frá, hvat hann meinti
við, tá hann segði, at smá-
bátaeigarar skuldu komið
undir eina skipan, ið líkist
tí fyri haruskjóting.
Sólvit Simonsen
Nú eru nógva staðni í
Føroyum tikin skilagóð
stig, í einigheit, at leggja
kommunur saman og so-
leiðis taka tøk í felag um
stórmál, sum smáar komm-
unur ikki eru førar fyri at
lyfta.
Hvussu er við kommun-
unum í Sandoynni? Nú er
eitt heilt skeið runnið og
ikki eitt kis um nakað sum
helst. Vit skulu bert liggja
við somu trøllaleiðum, sum
hava verið. Tað var soleiðis,
tá ið kúgvin var í kjallar-
anum, vit bardust um jørð
og haga og ansaðu væl eftir
at tín kúgv ikki skuldi
koma inn á mín jarðarteig.
Soleiðis var tað, og tað er
ikki so galið, um tað bara
kann forseta nøkulunda so-
leiðis, verður helst hugsað.
Vit eru 1500 fólk tilsam-
an, ið búgva í Sandoynni.
Ein lítil bygdarkommuna.
Endamálið, hevði eg hugs-
að mær, skuldi verið tað, at
vit øll skulu hava tað gott.
Er ongin av kommunufor-
monnunum so mikið at sær
komin, at hann kundi t.d.
kallað til ein fund og vita
hvat fólkið hevur at siga.
Eitt er ungdómurin í oynni
– einasta, vit hava at bjóða
teimum um veturin, er ein
øl og ein spruttfløska. Tað
máttu tit verið so frægir í
felagsskapi at kunna farið
undir arbeiðið við ítróttar-
høllini. Tað standa jú seks
milliónir í stuðli klárar til
brúks. Tað er bæði synd og
skomm, at vit skulu vera
slíkir eftirbátar. Og kunnu
tit ikki fáa hetta frá hond-
ini, so havi eg eini ráð til
tykkum: Vælsignaðir, latið
vera við at stilla upp aftur
til valið í heyst, og latið
frískar kreftir koma framat,
tí tað sær út fyri mær sum
summi av tykkum hugsa
sum Nólsoyar Páll segði so
skilagott í Fuglakvæðinum:
Vertin á hvat annar fær. Eg
skal nøra at mær.
Og
løgtingsmenninir
báðir, tykkara uppgáva er at
arbeiða fyri alla oynna. Tað
er jú tað, tit eru valdir til.
So takið hendurnar saman
og leggi til brots, fólkinum
í oynni til heiðurs. Arbeiða
tit saman, so er óætlað hvat
tit kunnu draga til oynna.
Haruloyvi fyri at fara til útróðrar
– Hvat verður tað næsta?
Er Sandoyggin eftirbátur
Innsent tilfar
Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar
sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur
blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar
avmarkingar.
Enn sum áður skal fult navn skal vera undir
øllum innsendum greinum – annars verða tær
ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til
at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum
bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni.
Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn
áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma
bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein
fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost
ella á diskli.
VIÐMERKINGAR
Petur í Gong
Brúkarasamtakið
Brúkarasamtakið hevur
sett sær fyri at taka sam-
gonguna uppá orðið, og
fáa sett í gildi eina lóg
um
marknaðarføring.
Blandið nú ikki saman
við forngripin "Lov om
køb" frá 1906.
Men hvat er henda
marknaðarføringarlógin
fyri nakað, og hvat kann
hon brúkast til?
Lógir av tílíkum slagi
leggja vanliga út við,
ikki at loyva marknaðar-
føring, ið stríður ímóti
góðum handilssiði mill-
um vinnufyritøkur, ella
er
órímulig
yvirfyri
brúkara, ella sum á
annan hátt stríður ímóti
góðum marknaðarfør-
ingarsiði. Víðari kann
setast sum krav, at eing-
in niðurgerð ella munur
skal gerast á fólki, og at
greitt skal framganga, at
talan er um marknaðar-
føring. Her hava vit
nakrar sera umfatandi
og grundleggandi treyt-
ir, og skuldu vit tí ikki
havt fyri neyðini at gjørt
meira við lógina. Brot á
fylgandi greinar í lógini
høvdu eisini verið brot á
hesar fyrstu treytirnar.
Men hetta hevði verið
ov trupult at fingist við.
Tí er eisini neyðugt at
hyggja eftir kendum
støðum,
ið
kunnu
íkoma, og ikki kunnu
góðtakast.
Eg
kann
nevna tvey dømi, ið hava
elvt til øsing summa
staðni í seinastuni. Røð-
arin á Ólavsøku roynur
at selja okkum máling.
Bilhandlarin
letur
ókeypis
motorsúkklu
við tí nýggja bilinum.
Um vit hyggja at lógum
um marknaðarføring í
grannalondum okkara,
eru bæði hesi dømi brot
á nærri útpeikaði øki í
lógunum, og høvdu tí
helst ikki komi fyri.
Sostatt er skilagott at
peika ávís øki út, fyri
lættari at kunna átala og
steðga óhepnari markn-
aðarføring.
Sum dømi um hesi
nærri
útpeikaðu
øki
kunnu millum annað
nevnast tilætlað villleið-
ing, uppkrav uppá ikki
umbidnar vørur ella
tænastur, hópbrøv gjøg-
num teldupost, SMS ella
telefax, prísmerking (nú
undir
kunngerð
frá
Kappingarráðnum) og
mangt annað. Alt eftir,
hvat kann tykast at vera
rímiligt í okkara samfe-
lag, og hvat rørist í fólk-
inum. Tað nýtist sjálv-
sagt ikki at vera tað
sama, sum í grannalond-
unum.
Eitt heilt annað øki, ið
aðrastaðni verður um-
fatað av lógum um
marknaðarføring,
er
vinnuloyndarmál. Neyð-
ugt er oftani at geva t.d.
handverkarum
tekn-
ingar, ið helst ikki skulu
berast víðari. Hugsi ikki
sum er, at nakað forðar
fyri at seta hesar tekn-
ingar beint í bløðini. Við
lóg um marknaðarføring
nýtist hetta ikki at vera
loyvt longur. Alt innlit,
ið er fingið frá einum
virki, má sostætt ikki
berast víðari, ella endur-
gerast. Líkamikið um tú
ert í starvi hjá virkinum,
um tú sjálvstøðugt ar-
beiðir fyri virkið, ella
kanska av órøttum hevur
fingið hetta innlit.
Við lóg um markn-
aðarføring fáast skipaði
viðurskifti. Fyri allar-
flestu virkir og handlar
fær hetta sum so ongan
týdning, tá hesi longu
fylgja vanligum fólka-
skikki. Men við einari
lóg um marknaðarføring
kunnu vit lúka spilluna
burtur soleiðis, at brúk-
arin verður vardur fyri
teimum minni hepnu
marknaðarføringartiltøk
unum. Hampa handils-
fólk verða tá ikki noydd
at fara útum síni egnu
mørk, bert fyri at fylgja
við hinum. Ein lóg um
marknaðarføring
ger
karmarnar eins fyri øll,
og má tað sigast einans
at vera til gagns fyri
allar partar, veitara sum
keypara.
Lóg um marknaðar-
føring – hvat er tað
fyri nakað?
Herborg Joensen
Tórshavn, 1. juli 2004
Ingi Mohr roynir at skava
út yvir veruleikan.
Nógv mundu ógvast við tá
leiðarin á Heilbrigdinum
Ingi Mohr tann 30. juli
2004 í útvarpinum royndi
at skava útyvir, at hægstu
læknaligu myndugleikar í
ríkinum hava staðfest, at
tað var starvsfólkið á Heil-
brigdinum, sum hevði á-
byrgdina av, at systirsonur
mín Kenneth doyði á stovn-
inum sunnudagin tann 05.
januar 1997 bert 19 ára
gamal.
Skilir Ingi Mohr veruliga
ikki, at tað er stovnurin,
sum er beinleiðis orsøkin
til at Kenneth doyði?
Hvat hendi á Heilbrigd-
inum tann 05. januar
1997?
Nei Ingi, tær nýtist ikki at
vaska tínar hendur fyri
Føroya fólki í sambandi við
hendingina á Heilbrigdin-
um tann 5. januar 1997.
Undirritaða veit fullvæl
hvat hendi hendan dag, tí
hósdagin tann 2. januar
1997 koyrdi eg Kenneth á
Heilbrigdið, ikki tí hann
hevði »drukkið mjólk«,
sum Ingi Mohr so forhánis-
liga tosar um, men tí hann
hevði tørv á hjálp, sum so
nógv onnur í samfelag okk-
ara.
Eg helt at eg læt hann í
varðveitslu hjá fakliga út-
búnum fólki við ábyrgdar-
kenslu, men har fór eg
fullkomuliga skeiv.
Tað er ein veruleiki, at
Kenneth ikki var nakar
garvaður narkomanur, men
kortini varð hann við-
gjørdur sum slíkur, tí hann
fekk ein yvirdosis sum tók
lívið av honum.
Ingi Mohr segði í út-
varpinum, at Heilbrigdið
hevur lækna 24 tímar í
samdøgrinum, men her
lýgur Ingi, tí Kenneth varð
yvirdoseraður
uml.
kl.
24.00 tann 4. januar og
starvsfólkið, sum var á vakt
hetta kvøldið til morgunin
eftir, kunnu ikki hava fylgt
væl við, tí kl. 11.00
sunnudagin tann 5. januar
funnu tey útav, at hann var
deyður. Hvat fyri 24 tímar
læknavakt snakkar Ingi
Mohr um?
Líkkanningarnar vístu, at
hann var deyður uml. kl.
05.30, t.v.s. at hann hevði
ligið uttan uppsýn í nógvar
tímar.
Eg ringdi sjálv til Heil-
brigdið 3 ferðir leygar-
kvøldið tann 4. januar,
síðstu ferð var eftir mid-
nátt, har eg tosaði við vakt-
ina.
Eg spurdi vaktina eftir
Kenneth og eg minnist
orðarætt, at vaktin segði við
meg, at »nú kann eg lova
tær, at hann svevur eftir
tann dosis, sum hann hevur
fingið«.
Væl varð doserað, tí
Kenneth vaknaði ongantíð
aftur.
Eg ringdi so sunnumorg-
unin tann 5. januar kl.
08.00 og kl. 10.00 og
spurdi eftir honum, men
svarið eg fekk var, at hann
svav. Tá hevði drongurin
ligið deyður í 5 tímar uttan
at tit á Heilbrigdinum vistu
tað.
Er hetta tann professio-
nella viðgerð, sum Ingi
Mohr tosar um?
Ingi Mohr royndi í út-
varpinum at billa fólki inn,
at viðgerðin og tey fólk,
sum starvast á Heilbrigdin-
um eru professionell, og at
heimið hevur altjóða viður-
kenning.
Eg haldi ikki, at tað er
tekin um professionella
viðgerð, at ein maður sum
hevur fingið eina yvirdo-
sering skal liggja uttan
eftirlit í 6, 8 ella kanska 10
tímar.
Og hvar er tann altjóða
viðurkenningin, sum Ingi
Mohr tosar um?
Hetta er ikki einasta
dømi um at fólk, sum eru
komin til viðgerð eru
deyð á Heilbrigdinum.
Ingi Mohr veit, at hetta
ikki er eindømi um at fólk,
sum erukomin til viðgerðar
á Heilbrigdinum eru deyð á
stovninum.
Tað er tí ikki júst tekin
um professionella viðgerð,
og enn minni er talan um
professionella leiðslu, tá
leiðarin á stovninum, held-
ur
enn
at
viðureknna
trupulleikarnar, fer út al-
ment við úttalilsum, hvørs
endamál uttan iva eru at
hevna seg inn á tey, sum
ditta sær at finnast at teim-
um mannagongdum, sum
Ingi Mohr hevur høvuðs-
ábyrgdina av.
Ingi Mohr, fyri meg
kemur tað ikki óvart, at tú
tykist at virða tey deyðu og
teirra avvarðandi so lítið, tí
eg kenni títt lyndi.
Kann ein stovnur virka
við einari leiðslu, sum
ikki vísir virðing fyri
teimum persónum, sum
leita sær hjálp á stovnin-
um?
Høvuðsfyritreytin fyri at
ein stovnur kann virka nóg
væl er, at leiðslan hevur
virðing fyri tí arbeiði sum
gerast skal, og dugur at vísa
opinleika og viðurkenning
fyri teimum mistøkum,
sum gjørd verða, heldur
enn at royna at fjala hesi
mistøk.
Úttalilsini hjá Inga Mohr
í útvarpinum benda ikki
júst á, at hann hevur teir
eginleikar sum skulu til fyri
at kunna viðurkenna, at
hann og tann stovnur hann
hevur ábyrgdina av, eisini
kunnu gera mistøk ja so
stór mistøk, at persónur,
sum er komin á heimið til
viðgerðar ikki kemur liv-
andi út aftur frá stovninum.
Edmund Joensen
Samgongan hevur ætlanir
um at valskipanin skal end-
urskoðast. Høvuðsorsøkin
til at hetta kom at standa í
samgonguskjalinum, var
ynskið um at rætta uppá
skeivleikarnar, sum av og á
koma í av verandi skipan.
Hetta hendi til dømis eftir
seinasta løgtingsval, tá
triðistørsti flokkur fekk ein
tingmann meira enn bæði
størsti og næstørsti flokkur.
Helst eru bæði fyrimunir
og vansar við at gera allar
Føroyar til eitt valdømi.
Men eftir mínum tykki eru
fyrimunirnir nógv fleiri og
størri enn vansarnir. Flokk-
arnir fáa tá ta umboðan,
sum teimum tilkemur eftir
atkvøðutalinum, og eingin
tilvild fer longur at avgera
tingmannabýtið.
Tær stórbroytingar sum
henda, og eru hendar í sam-
felagnum, eru eisini natúr-
ligar orsøkir til, at hóskiligt
er at hava allar Føroyar í
einum og sama valdømi.
Oyggjarnar Vágoy, Streym-
oy og Eysturoy eru bundnar
saman, og Norðuroyggjar
koma við um stutta tíð. Tá
eru umleið 85 %, ella fleiri
enn 40.000 av íbúgvum
landsins á einum saman-
bundnum vegakervi, og
eingin er longur burtur enn
ein tíma frá tí sum er longst
burtur.
Ein onnur stórbroyting
sum er í ferð við at henda,
er kommunusamanlegging-
in. Við einum valdømi
slepst undan, at ein komm-
una liggur í fleiri valdøm-
um, so sum støðan er í dag.
Høvusætlanin við stórum
kommunum var jú at gera
tær førar fyri at átaka sær
alt fleiri uppgávur, sum í
dag liggja hjá landsstýrin-
um. Hetta krevur eisini at
kommunurnar hava eitt nóg
stórt fólkagrundarlag.
Føroyar hava ein politisk-
an trupuleika av, at so fáar
kvinnur eru í politikki.
Kvinnurnar høvdu ivaleyst
betri møguleikar í einum
samlaðum valdømi. Annað
er, at vilja flokkarnir veru-
liga hesum skeivleika til
lívs, ber eisini væl til at
broyta uppstillingarháttin.
Grønland hevur roynt
skipanina við einum val-
dømi í nøkur ár. Grundgev-
ingin hjá teimum fyri at
hava eitt valdømi var, at
landspolitikkararnir skuldu
tryggja rætta politikkin, og
røttu loysnirnar fyri alt
landið, meðan kommunal-
politikkararnir skulu skapa
loysnirnar fyri tey lokalu
økini. Nógv bendir á at tey
flestu eru sera væl nøgd við
skipanina. Tað sigur seg
sjálvt, at tá til ber í Grøn-
landi við teirra veldugu
avstandum og truplu sam-
ferðslumøguleikum at hava
eitt valdømi, so skuldi ikki
stórvegis trupuleikar staðist
av eini slíkari skipan fyri
Føroyar.
Fyrimunirnir við eini
slíkari skipan eru nógv
fleiri og størri enn vansar-
nir.
Eg fari at mæla til, at
samgonga og andstøða fara
undir at viðgera henda
spurning í næstum. Tíðin er
búgvin til nýhugsan á
hesum øki.
Aftursvar til Inga Mohr
Føroyar sum eitt valdømi
C
M
Y
K
11
10