hósdagur 26. februar 2015síða 20

FRÍGGJADAGUR 27. FEBRUAR 2015 SOSIALURIN 24 20 1 Sjálvur tók eg størstu avgerð í mínum lívi, tá ið eg var 16 ár. Tá valdi eg Harran, og tað er ein nógv størri og meira trupul avgerð at taka, enn hvønn politikara tú skalt velja. Eg haldi eisini, at tey ungu í dag eru skjótari vaksin enn áður, og tey eru uttan iva búgvin til at taka stórar avgerðir. 2 Við at seta valaldurin niður í 16 ár, styrkja vit eisini um okkara fólkaræði. Við tað, at fleiri luttaka í fólkaræðisliga orðaskiftinum, styrkja vit um almenna kjakið, og megna ivaleyst at fáa eitt enn betri og gevandi politiskt og samfelagsligt orðaskifti. 3 Við at flyta aldursmarkið verða tað áleið 1300 fleiri veljarar í Føroyum. Samstundis vita vit, at tað er bert val í Føroyum fjórða hvørt ár, og tað hevur við sær, at nógvir føroyingar eru beint undir 22 ár, tá ið tey atkvøða fyrstu ferð, tí tey vóru akkur át ov ung, tá var var sein ast. Við at flyta ald urs- mark ið tryggja vit eisi ni, at tey, sum atkvøða fyri fyrstu ferð, ongantíð eru eldri enn 20 ár. 4 Í skúlunum hevði tað eisini verið ein fyrimunur, um valaldurin var lækkaður niður í 16 ár. Um vit ímynda okkum, at heilir skúlaflokkar hava valrætt, so vita vit eisini, at áhugin fyri sam felags viðurskiftum og sam- felags lærugreinum hevði verið nógv størri hjá okkara ungu næmingum. Tey høvdu havt eina veruliga orsøk til at kjakast og sett seg inn í tær samfelagsligu avbjóðingarnar, sum Føroyar hava. Tað kann bara gagna undirvísingini og almenna áhuganum. 5 Í okkara samfelag í dag er tað soleiðis, at tað skal sera nógv til fyri taka avgerðarrættin frá einum persóni. Um tú ert hálvsenilur ella dementur, so tekur samfelagið kortini ikki tín avgerðarrætt frá tær. At ómynduggera ein persón er sera ógvusligt. Spurningurin er so, um ein 16 ára gamal ikki er líka væl fyri at taka støðu til samfelagsligar spurningar, sum ein 75 ára gamal, hálvsenilur persónur. Eg haldi mangan, at tú fært greiðari talu frá einum 16 ára gomlum enn frá einum 75 ára gomlum. 6 Spurningurin um, hvørt ein er nóg búgvin til at taka avgerðir fyri seg sjálvan, hevur sum so einki við aldur at gera. Tað eru nógv fólk, sum ongantíð gerast “vaksin”, meðan onnur eru at meta sum “búgvin” á einum sera ungum aldri. Vit kunnu ikki skerja øll tey ungu millum 16 og 18 ár yvir ein kamb og lóggeva eftir, at eingin teirra er førur fyri at tala fyri seg sjálvan. 1 Sjálvur tók eg størstu avgerð í mínum lívi, tá ið eg var 16 ár. Tá valdi eg Harran, og tað er ein nógv størri og meira trupul avgerð at taka, enn hvønn politikara tú skalt velja. Eg haldi eisini, at tey ungu í dag eru skjótari vaksin enn áður, og tey eru uttan iva búgvin til at taka stórar avgerðir. 2 Við at seta valaldurin niður í 16 ár, styrkja vit eisini um okkara fólkaræði. Við tað, at fleiri luttaka í fólkaræðisliga orðaskiftinum, styrkja vit um almenna kjakið, og megna ivaleyst at fáa eitt enn betri og gevandi politiskt og samfelagsligt orðaskifti. 3 Við at flyta aldursmarkið verða tað áleið 1300 fleiri veljarar í Føroyum. Samstundis vita vit, at tað er bert val í Føroyum fjórða hvørt ár, og tað hevur við sær, at nógvir føroyingar eru beint undir 22 ár, tá ið tey atkvøða fyrstu ferð, tí tey vóru akkur át ov ung, tá var var sein ast. Við at flyta ald urs- mark ið tryggja vit eisi ni, at tey, sum atkvøða Valrættur og valbæri: ORÐADRÁTTUR MYND: ÁLVUR HARALDSEN Skal valaldurin lækkast niðu §2 Valrætt til løgtingið hava tey, ið hava fylt 18 ár, hava heimarætt og fastan bústað í Føroyum. 2 STK. Valbær til løgitingið eru tey, sum hava valrætt til tingið, uttan so, at viðkomandi er straffaður fyri gerð, sum í vanligum umdømi ger hann óverdan at vera løgtingslimur, um ikki henda fylgja av dóminum er burturfallin. Straffverd gerð ger ikki hin dømda óverdan, uttan so, at hin dømdi er dømdur treytaleysan dóm til fongsul í 4 mánaðir ella meira ella varðhald, ella tá ið 5 ár eru gingin aftaná, at hann hevur sitið straffin av, straffurin er avoldaður ella eftirgivin, ella eftir at hann er endaliga leysur av varðhaldi. 3 STK. Eingin kann atkvøða, uttan hann er á vallista §2a Persónar, sum vegna útbúgving fyribils hava tilhald uttanfyri Føroyar, hava valrætt til løgtingið, um teir annars lúka treytirnar í § 2. STK. 2 Teir í stk. 1 nevndu persónar, hava tó bert valrætt, um so er, at teir frammanundan fráflyting úr Føroyum hava verið slrásettir í fólkayvirlitinumí Føroyum í minsta lagið 5 ár tilsamans. LAGT TIL RÆTTIS: BARBARA HOLM Bill Justinussen (Miðfl.) GLYVRAR TINGMAÐUR Við at flyta aldursmarkið tryggja vit eisini, at tey, sum atkvøða fyri fyrstu ferð, ongantíð eru eldri enn 20 ár JA! Bill Justinussen Í 2015 eru tvey val á skránni í Føroyum. Vit skulu í ár bæði velja, hvør skal umboða okkum á Fólkatingi og á Løgtingi. Undanfarin valár hevur valfepurin fest í kjakið um, hvørt valaldurin skal lækkast niður í 16 ár. avgerðir o einki ógv st u t at Vist Eysturríki landið í Ev lækkaði valal Í Japan skal vera fyltur 2 tú slepp Visti tú? Í 1800-talinum skuldi tú í fl estu londum vera 21 ár, fyri at kunna velja. í 1900-talinum varð tað lækkað til 18 ár