hósdagur 26. februar 2015síða 21

FRÍGGJADAGUR 27. FEBRUAR 2015 SOSIALURIN 24 21 1 Í okkara samfelagi í dag er tað soleiðis, at ein persónur er myndugur, tá ið hann fyllur 18 ár. Tað er tá, at vit kunnu fáa lán í bankanum ella fáa koyrikort. Og tað er ein orsøk til, at samfelagið hevur valt ein ávísan aldur, har vit flyta okkum frá barndóminum og yvir til vaksnamannalívið. Soleiðis er tað eisini í londunum kring okkum. Fólk vera mett at vera vaksin, tá ið tey fylla 18 ár. Og tað er umráðandi, at halda fast í, at tú kanst fara á val, tá tú ert myndugur. Og tað er ikki fyrr enn tú fyllur 18 ár. 2 Tá ið tú fyllur 18 ár, fært tú ikki einans rættin til at seta tína atkvøðu við politisk val. Tú fært eisini loyvi til at bjóða teg fram sum umboð fyri onnur á politiska leikvøllinum. Vit kunnu undir ongum umstøðum ímynda okkum, at vit skulu skilja valbæri og valrættin at. Og eg kann heldur ikki ímynda mær, at vit fara at síggja 16 ára gomul løgtingsfólk. Tað tykist onkursvegna púra burturvið at síggja so ung fólk fara uppí politikk. Men tað verður so ein møguleiki, um vit flyta valaldurin niður á 16 ár. 3 Vit menniskju fara alt lívið ígjøgnum eina menning. Og í londunum kring okkum og her í Føroyum hava vit ta fatan, at tú ert so mikið mentur, tá tú ert 18 ára gamal, at tú ert førur fyri at taka slíkar avgerðir, sum tær politisku. Tað er eftir mínum tykki ikki rætt, at tvinga ung fólk ígjøgnum ta menningina áðrenn. 4 Í dag er tað soleiðis, at bæði í politikki, í samkomum og aðrastaðni hava vit sterk og virkin ungmannafeløg. Hesi feløg eru røddin hjá teimum ungu, og í veruleikanum hava tey ógvuliga stórt vald. Í politikki er tað í øllum førum so, at tað, sum ungmannafeløgini halda, verður tikið ógvuliga álvarsamt, tí tey umboða okkara ungu og teirra hugsanir. Vit royna frá barnagarðsaldri at geva teimum ungu eina sjálvstøðuga rødd, og tað gera vit eisini við tey, sum eru millum 16 og 18 ár. Men tað merkir tó ikki, at tey skulu fáa valrætt. Tey eru umboðað frammanundan í tí, sum vit politikarar gera. 5 Tað er ikki rætt, at tvinga tey ungu at standa við so stórari ábyrgd. Tað eru tey 16 ára gomlu neyvan búgvin til. Valaldurin má hanga saman við nær vit sum samfelag halda fólk eru myndug. Kanska er tann aldurin 17 ár. Men so eiga øll aldursmørk at vera flutt ti 17 ár og ikki bert valaldurin. Fakta um valaldur Kári P. Højgaard MYND: ÁLVUR HARALDSEN ur í 16 ár? Ja ella nei kar er nga ina æði og kin din um kki um kið oða Vit eva uga rødd, og tað gera vit eisini við tey, sum eru millum 16 og 18 ár. Men tað merkir tó ikki, at tey skulu fáa valrætt. Tey eru umboðað frammanundan í tí, sum vit politikarar gera. 5 Tað er ikki rætt, at tvinga tey ungu at standa við so stórari ábyrgd. Tað eru tey 16 ára gomlu neyvan búgvin til. Valaldurin má hanga saman við nær vit sum samfelag halda fólk eru myndug. Kanska er tann aldurin 17 ár. Men so eiga øll aldursmørk at vera flutt ti 17 ár og ikki bert valaldurin. NEI! Eg kann heldur ikki ímynda mær, at vit fara at síggja 16 ára gomul løgtingsfólk Kári P. Højgaard (Sjálvstýrisfl.) SALTANGARÁ TINGMAÐUR S 2 Tá tú at se poli loy sum á p Vit ums at vit valrætt ikki ímyn síggja 16 ára g t ki t k ti tú? i var fyrsta vropa, sum ldurin til 16 ár. tú framvegis 21 ár, áðrenn pur á val • Í 1834 bleiv aldurin til valrætt í danska ríkinum settur at samsvara mynduga aldurin, sum tá var 25 ár. Valbæri fekk tú tó ikki fyrr enn tú fylti 30 ár. Tað var somuleiðis eitt krav um minstamark av ogn. • Hetta var síðani lækkað niður í 21 ár, og í 1900-talinum varð tað í nógvum londum kring heimin lækkað til 18 ár. • Nú verður so kjakast um, hvørt hann skal setast Til dømis í: • Onglandi • Skotlandi • Wales • Írlandi • Noregi • Finnlandi • Estlandi • Danmark, • Canada • New Zealandi • USA • Australia eru uppskot frammi um, geva 16 ára gomlum valrætt. Í nógvum londum verður kjakast um møguleikan fyri at lækka aldurin til valrætt til 16 ár.