hósdagur 26. februar 2015síða 24

FRÍGGJADAGUR 27. FEBRUAR 2015 SOSIALURIN 24 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 24 Óli Jacobsen LANGABBIN VAR SEINASTI BÓKHALDARI HJÁ KONGALIGA HANDLINUM Øssur Hammershaimb Debes er ein rættur søgumaður. Hann hevur savnað søgu, sum fá onnur. Her er bæði talan um ættarsøgu og egin minnir, sum okkara lesarar eisini skulu fáa gleði av Øssur Debes 1. partur H enda røðin við siðsøgu, sum nú hevur 8 ár á baki, er fyri ein stóran part grundað á, at onkur sigur frá fólki, sum vita nógv. Hetta er eisini upprunin til hesa røð við Øssur Hammershaimb Debes. Hann er føddur í 1930 og hevur eitt gott minni. Tí kann hann greiða frá nógv áhugaverdum í sínum egna lívi. Hetta hevur hann eisini skrivað niður umframt tað, at hann hevur skrivað á teldu fleiri hundrað síður av ættarsøgu, sum eisini er partur av grundarlagnum fyri hesi og komandi greinum. Tað liggur í eftirnøvnunum Hammers haimb og Debes, at her er talan um kend ar ættir. Tær eru eisini fyri ein part lýstar í røð ini Hendur ið Sleptu úr gamla kirkjugarði í Havn. Tað ber sjálvsagt bert til at taka ein lítlan part av ættarsøguni, og tað skal vera byrjað við langabbanum Samuel Hammershaimb Debes, sum var føddur í Havn í 1813. Hann var giftur við Christionnu Carolinu Winther, sum eisini er ein kend ætt. Sámal var kendur sum bókhaldari í kongaliga handlinum. Tá ið hann doyði í 1897 hevði Føroyingatíðindi hesi minn- ingar orð um hann: Tann 21. Decbr. doyði Samuel Hammershaimb Debes. Hann var føddur her í Havn tann 15. Maj 1813. 18 ára gamal bleiv hann kontrabókskrivari við tann kgl. Handilin, seinri bleiv hann bókhaldari, og tað bleiv hann við at vera inntil handilin helt uppat [í 1856]. Síðani hevur hann verið rættsvitni-tiltøkumaður (suppleant) og kirkju verjari í Havn. Í 1840 giftist hann við Christiane f. Winther, sum enn er á lívi. Samuel Debes var ein frálíka vitugur, upplýstur, tolin og trúgvandi maður. Hann hevði eitt minni sum fáur, visti at greiða frá einum og øðr um, sum skett var fyri hansara tíð, og tað fór tíverri mangt við honum í grøvina, sum átti at verið uppteknað. Hann var sterkur og fimur og hevði frá ungum av lagt dent uppá alt kropsligt ídni. Hann svam soleiðis sum ein kópur, og hann hevði eisini frá ungum av tikið seg í vara fyri øllum, sum kundi vera honum at skaða. Hann brúkti soleiðis ikki tubbak og neyt ikki spiritus til sín deyð, tí hann dugdi at síggja sannheitina, sum liggur í orðatakinum “ein frísk sál í einum frískum kroppi”. Hann var eisini maður, sum “fylgdi við tíðini”, og sum gleddi seg um alt gott sum kom fram. Eina ferð, vit høvdu tosað um avhaldssakina, segði hann við meg í tí vit skiltust: “Gud styrki tykkum at virka fyri hasari sakini”. Víða var hann kendur, av hildin av øllum, sum kendu hann og elskaður var hann av øllum sínum nærmastu. D. Eisini í dagbókini hjá C.M. Olsen Tað finst nakað av søgu um Samuel í dagbókini hjá Christoffer Michael Olsen frá 20. øld. Henda dag bók eigur ein fittligan part av Havnar Søgu, sum kom út fyri nøkrum árum síðani. Tað hevur verið nakað av sambandi millum Christoff er Michael Olsen, Niels Winther og Sámal. Teir høvdu eina ferð lagað ein varða uppi á Hálsi. Henda plagdu teir at hyggja at við hvørt. Í juni 1846 gingu meslingar í Havn. Samuel og Christoffer M. arbeiddu báðir í handlinum. CMO fekk eisini meslingar, men tað var so heppið at Samuel var frískur og kundi koma til arbeiðis. Í juli sama ár vóru teir báðir faddrar hjá Elisa beth Mariane Mohr. Hon giftist seinni við Niels Christoffer Winther, pápa M.A. Winther, sum var pápi Ragnhild, mammu Øssur. Tað verð ur greitt nærri frá hesi ættini í komandi parti. Her eru nøkur onnur brot úr dagbókini hjá CMO: 1850 27.2.:Betalte min Fader 2 RD i offer til Proust Pontoppi tan. Samuel Debes, der er hans Commissio nær modtog det. Hetta bendir á, at Sámal longu tá hevur verið kirkju tænari. 1851 21.1: I forgaars den 19de var Forsamling i Maade- hold en hedsforeningen. Venningsted gik ud som Formand, og i hans Sted blev Jacob Kjel- næs valgt. Samuel Debes blev valgt paa nyt. Mátahaldsfelagið hevur verið undan frá halds- feløg ini. Men sum nevnt í minningarorðini var Sámal fullkomiligur fráhaldsmaður. 14.4: Kom Enok Bærentsen fra Sund at assistere i Skriverstuen for Samuel Debes, der skriver inde paa Forvalteres Contoir, og vil der have Ar bejde mere end en Maaned med at tage Ud- skrift af Varebøgerne for de sidste 10 Aar. 20.9: Blev Samuel Debes færdig paa Forvalterens Contoir med at extrahere Afsætningen af Handelsvarerne her paa Øerne i de sidste 10 Aar. 1852 18.1:Var Forsamling i Maadenholdenforeningen. Jeg og Lützen bleve valgte til Forstandere isteden for Samuel Debes og Sysselmand Müller. 28.9:Kom jeg ind paa Bogholder Kontoiret. Bogholder Jacobsen sat blev fra, formedelst Brænde vinsdrikkeri og Uefterretteligheder. Samuel Debes tog hans Plads. 1.10: Blev Debes Bogholder, jeg Kontrabogskriver i hans Sted, Bogholder Jacobsen blev Hosetager. Skaale [upprunin til Skálatrøð] har paa Grund af Svaghed søgt sin Afsked. Sámal og Kristianna fingu børnini Hans August (1841-1886) Sigrid Maria (1843-1930) Niels Christoffer (1845-1846) Deyðføddur drongur 1846 Elsa Bigittta f. 1847 Elisabeth Marianna (1849-1938) Niels Christoffur (1852v-1932) Laurits f. 1856 Maren Andrea Nicolina (1857-1891 Louis Henrietta (1859-1873) Niels Christoffur Debes var abbi Øssur. Kona hans ara var Elisabeth Maria Hansen f. 1850. Siðsøga Øssur og abbadóttirin, Edna Maria