mánadagur 23. mars 2015síða 11

11 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 23. mars 2015 · Nr. 34 Føroyskur eftirskúli Dupultan týdning fyri samfelagið Ein stór fíggjarlig avbjóðing Nevndin, ið hevur skrivað álit­ið um eftirskúlan vónar, at eft­ir­skúlan verð- ur eitt muna­gott amboð í arbeið- inum at tarna fólkafráflytingini. Bjørn Kalsø heldur at ætlaði eftirskúlin á Drelnesi sær spenn­andi út, men ásannar, at torført verður at finna neyð­ugu játt­anina til skúl­an á fíggjarlógini Danjal av Rana Nevndir metir, at ein føroyskur eftirskúli fer at draga til sín øll teirra, sum kundu hugsa sær á eft­ir­ skúla, men kortini vilja verða verandi í Føroyum. Har­um­framt vónar nevnd­ in, at ein føroyskur eft­ir­ skúli megnar at draga børn hjá útisetum til sín. – Her er eftirskúlin ein fongur, og kann gera sítt til, at vit ikki bara varðveita ungdóm, men eisini draga nýggjan ungdóm til Føroyar, skrivar nevndin í álitinum. Eingi tøl finnast fyri, hvussu nógvir føroyingar ganga á eftirskúla, men í 2000 metti Undirvísingar- og Mentamálastýrið, at fleiri enn 100 næmingar vóru árliga á eftirskúla í Danmark. Nevndin fyri eftirskúlan metir tí, at brúk er fyri minst einum eftirskúla í Føroyum. Afturat føroyingum, sum fara uttanlands á eftirskúla, kann eisini hugsast, at tað eru nógvir føroyskir útisetar, ið kundu hugsa sær at sent børn síni á eftirskúla í Føoyrum. – Hópur av føroyingum búleikast um allan heim, og als eingin ivi er um, at nógv av hesum foreldrum fegin vijla hava síni børn kjølfest í føroyskum máli og mentan, skrivar nevndin. Danjal av Rana – Hetta sær ómetaliga spenn­andi út, sigur Bjørn Kals­ø, lands­stýr­is­mað­ur í skúla­mál­um, um álit­ið, sum nevndin fyri eft­ir­skúl­an á Drel­nesi hand­aði honum í farnu viku. Landsstýrismaðurin vísir á, at vit kenna øll til frá­flyt­ ing­ar­trup­ul­leik­an í føroyska sam­fe­lag­num og metir, at eft­ir­skúl­in kann vera ein gognd leið at varðveita tey ungu eitt sindur longri í Før­ oy­um. – Og eg skilji á lag­num, at nevndin metir møgu­leik­ ar­nar at vera góðar at fáa børn hjá útisetum at koma til Føroya á eftirskúla, sigur hann. Serliga heldur lands­stýr­ is­mað­urin, at samstarvið við SALT boðar frá góðum. – Ætlanin er, at eftirskúlin skal nýta hølini hjá SALT, bæði til undirvísing og fram­ førsl­ur, og eingin ivi er um, at hetta fer at geva nýggja eft­ ir­s­kúl­an­um ómetaliga góðar karm­ar, sigur hann. Talan er tó um stórar íløg­ ur, og Bjørn Kalsø sigur seg als einki kunnað lova enn. – Tað verður ein stór av­ bjóð­ing hjá okk­um fíggj­ar­ liga, at skula finna pláss til hetta inn­an fíggj­ar­karm­ ar­nar. Tað er als ikki nakað, sum vit í landsstýrinum kunnu rista úr ermuni her og nú. Nú skulu vit fyrst og fremst lesa álitið, og síðani kanna møguleikarnar at ítøki­lig­gera hesa ætlanina. Lands­stýr­ið má eisini kanna san­n­lík­ind­ini fyri, at hetta verður nak­að, sum ber seg upp á sikt. – Landsstýrið hevur ikki ráð til at spýta pengar í tiltøk, sum onga framtíð hava. Tí mugu vit kanna, at hvørt ein­stakt til­tak hevur møguleika at halda á, uttan al­mennan stuð­ul, sigur Bjørn Kalsø at enda. um tað, sum náttúran gevur til húsarhaldið á skúlanum, og um vak­ur­leik­an, nátt­ úr­una, utt­an­dura ítrótt, gongu­túr­ar, tjald­túr­ar, fugla­ lív,   mari­tima umhvørvið, flett­ing, og yv­ir­høv­ur tað bygd­ar­lív, sum er merkt av nátt­úr­uni, skrivar nevnd­ in, og vís­ir á, at innan ítrótt eru um­støð­ur­nar líka góð­ar sum aðra­staðni í Føroyum, við nýggj­um fót­bólts­vølli og góð­ari ítr­ótt­ar­høll í Trongisvági og einasta lang­ hyli í landinum í Vági. – Nærmasti grannin, SALT, ger, at eft­ir­skúlin fær høli fyri einki, sum eru skradd­ara­seym­að til drama og sjón­leik, tón­leik, list og ann­að, sigur eft­ir­skúla­ nevnd­in.   – Samanumtikið eigur eft­ir­skúl­in í Suðuroy at skara fram­úr, samanborið við aðr­ ar eft­ir­skúl­ar.   Saman við SALT, hús­in­um á Hvítanesi og ítr­ótt­ar­hent­leik­un­um í Trongisvági, eru um­støð­ur­ nar á Drelnesi tær allarbestu til ein eftirskúla, skrivar nevnd­in. Her vísir nevndin á, at bý­ráð­ið á Tvøroyri hevur játt­að at geva eftirskúlanum gomlu bygningarnar, sum Poul Hansen helt til í, hinu­ meg­in fjørðin, fyri einki. – Og tá er ikki at gloyma sjálv­an Trongisvágsfjørð, sum er sera væl hóskandi at læra næmingarnar góðan sjó­mans­skap og annað virk­ semi á sjónum. Nevndin leggur í álitinum dent á, at um føroyska eft­ ir­skúlanum skal vera lívi lagað, má hann kunna kapp­ ast við útlendskar, og serliga dansk­ar, eftirskúlar í dygd og teimum tilboðum, hann veit­ir. – Við teimum hentleikum, SALT hevur at bjóða eft­ir­ skúl­an­um, hevur hann nakr­ ar møguleikar, sum tað er fá­um eftirskúlum unt. Eft­ ir­skúl­in, SALT og alt økið, verð­ur ein mentanarlig perla, sum uttan iva fer at draga al­menn­ing­in til sín, sigur nevnd­in fyri eftirskúlan. Tveir bygningar skulu byggjast á Drelnesi, beint vestan fyri SALT, ein skúli og eitt næmingaheim. Samlaði kostnaðurin verður 50 milliónir krónur. Pláss verður fyri 80 næmingum á skúlanum. Teir skulu búgva í 40 dupultkømurum á næmingaheiminum. Kostnaðurin hjá næmingunum verður um 40.000 krónur um árið. Eini 15 ársverk verða knýtt at skúlanum, tá hann er í fullum virksemi, har av einir tíggju lærarar. Ætlanin er at hava eitt breitt undirvísingartilboð heldur enn smalar linjur. Eftirskúlin verður eitt tilboð til næmingar, ið hava fullført fólkaskúlan, men enn ikki eru fyltir 18 ár, tað vil siga somu næmingar, sum annars høvdu havt aldur at gingið á Nám X.