hósdagur 26. mars 2015síða 12

Fríggjadagur 27. mars 2015 sosialurin 36 12 kjak klumman Eilen Anthoniussen At skriva ella ikki at skriva H etta tykist vera spurningurin, ið varð settur uppá spíssin í samband við eina skrivikapping fyri 9. floksnæmingar. Áhugin var so lítil millum føroyska ungdómin, at tá evstamarkið var farið, vóru bert tveir tekstir innlatnir til kappingina. Fyrireikararnir valdu at avlýsa kappingina og rópa neyðarróp. Onkursvegna varð vánaliga undirtøkan í rit­høv­ undakappingini tulkað sum, at hetta serliga fólka­ slagið av rithøvundaspírum stendur í fríum falli. At føroyskur ungdómur ikki hevur áhuga fyri at skriva, vóru ymiskar meiningar um. Á andlitsbókini tók drúgt kjak seg upp um hesa katastrofalu støðu. Pedagogar, foreldur, rithøvundar, lærarar og ganska gemenir kjakarar vóru skjótir at koma við frágreiðingum uppá trupulleikan, og um hvør eigur ábyrgdina fyri hesi vanlukkuligu støðu. Er tað skúlin? Er tað heimið? Eitt av teimum mest beinraknu boðunum var, at kanska var vinningurin ikki beinleiðis tað feitasta fyri ein næming í 9. flokki: Eitt uppihald á eini svensk­ari oyggj. Come on! Royn við eini iphone 6, so skal pípan nokk fáa eitt annað ljóð! At tað var galið við sjálvari marknaðarføringini av kappingini, kundi redaktørurin á tíðarritinum Outsider Magazin taka undir við. Hann vísti á, at í sms-yrkinga-kappingini hjá Outsider fyri nøkrum árum síðani, komu ikki færri enn 168 yrkingar inn. Og vinningurin var: ein fartelefon. So hugflognum og skapanarevninum feilar einki. So langt so gott. Nógv klók høvd komu við sínum boði um, hvør orsøkin mundi vera til skilið. Serliga var tað málsliga purisman í Føroyum, ið stóð fyri skotum. Hendan æviga togtoganin um, hvør rætta tilgongdin er, og hvussu elitert og ekskluderandi føroyska málið er, at ein miðalhampa høvundur við ov nógvum ð- og komma-feilum onki hevur at gera í føroyskum. Men svarið kom frá eini 16-ára gamlari gentu, ið einsamøll umboðaði galdandi aldursbólk. Sambær henni var onki var at briksla lærarunum ella skúl­ unum. Í staðin skal frágreiðingin finnast í tí veru­ leika, at føroyskur ungdómur í dag als ikki lesur. Hon kendi seg einsamalla við sínum tjúkku bókum, og hennara vinfólk undraðu seg yvir hennara løgna frítíðarítrív og spurdu, um hon yvirhøvur hevði eitt lív. Fleiri av hennara vinfólkum høvdu ongantíð lænt eina bók á bókasavninum. Hennara einfalda frágreiðing var, at tá áhugin fyri at lesa er so nær ikki-eksisterandi, kann heldur onki grundarlag vera fyri at fortelja og harvið skriva søgur. Bumm! So tann veruligi spurningurin vit skulu seta okk­ um er: at lesa ella ikki at lesa. Og møguliga tveita eina lýsing á instagram og heita á fólk um at snapchatta sínar tekstir inn. Meiningar og kjak Minningarorð um Onnu V. Ellingsgaard Anna er farin. Brádliga. Alt ov tíðliga. Bert 48 ára gomul. Sjálvandi vistu vit, at Anna var sjúk. Álvarsliga sjúk. Men hon hevði vunnið á hervi­liga krabbanum eina ferð áður, so vit biltu okkum inn ella vónaðu í hvussu er, at hetta sterka og treiska kvinnu­menn­ iskja skuldi vinna á hervi­ligu sjúkuni eina ferð enn. Men hesa ferð tapti hon. Í tvey ár bardist hon. Onkun­tíð hevði Anna tamar­ hald á sjúkuni og kom til arbeiðis hjá okkum í Kring­ varpinum. Aðrar tíðir mátti hon geva eftir fyri sjúkuni. Men altíð við vónini um at koma sterkt aftur, og altíð við einum fóti innanfyri hjá okk­um í Kringvarpinum. Tí óan­sæð hvussu illa stóð til hjá Onnu, so hevði hon altíð við­merk­ ingar til tíðindaflutningin í Kringvarpinum. Bæði posi­ tiv­ar og negativar, men altíð erligar. Tí soleiðis var Anna. Øll sum eru so heppin at hava havt Onnu í sínum lívi vita, at hon var eitt fjálgt og sosialt menniskja. Hon hjúklaði um sína familju og vinfólk. Og sanniliga eisini um sínar starvsfelagar. Onkuntíð kom hon við lekrum køkum, tí nú skuldi ein nýggj uppskrift roynast ella hon hevði havt bindiklubban á vitjan kvøldið fyri og hevði gjørt so mikið av søtum, at avlop eisini var til okkum á deildini. Aðrar tíðir kom hon við tí lekrasta turra trolarafiskinum, sum hon hevði fingið frá sjeikinum, Willa. Onnu dámdi eisini væl ein­ semi og frið. Hon hevði ikki børn og fylgdi tí ikki klokkuni líka neyvt sum vit onnur. Hon var ofta uppi, meðan vit onnur svóvu. Onkuntíð sum náttarravnur, aðrar tíðir sum morgunmenniskja. Hon tonkti og arbeiddi so væl, tá friður valdaði. Tað var tí slett ikki óvanligt at fáa teldupostar frá Onnu tey mest ókristiligu tíðspunktini á døgninum, tí nú hevði Anna eitt hugskot ella eina meining um eitthvørt, sum hon vildi deila við okkum onnur. Eg lærdi meg skjótt at gera telefonina ljóðleysa um náttina, tí tað skortaði ikki við íkasti frá Onnu. Altíð nærløgd og umhugsin, tí soleiðis var Anna. Hendan vituga kvinnan kom í Kringvarpið at arbeiða í 2010. Áðrenn hevði hon verið journalistur á Sosialinum. Upprunaliga útbúgvin cand. mag í enskum og donskum, men hennara alskur til jour­ nali­stikkin gjørdi, at hon eisini nam sær útbúgving sum journalistur. Hon hevur sein­astu árini starvast sum jour­nalistur og sum lærari í miðla­vísindi á Setrinum og sum lærari í Hoydølum og á Kambs­dali. Soleiðis hevur Anna givið sína vitan og menn­iskjaliga tilvit víðari til spír­andi ungu heilarnar í Før­ oyum. Soleiðis var Anna. Eitt gávu­milt menniskja. Besta Anna, takk fyri alt tað tú leggur eftir tær. Góðu Hjørleif, Wille, Janus og Heðin við familjum. Okkara tankar eru hjá tykkum í hesu sváru tíð. Hvíl í friði. Liljan Weihe Kringvarp Føroya Góða Anna, í gjár bórust tungu boðini um, at tú ikki longur ert ímillum okkum. Nú orkaði tú ikki meira at berjast ímóti hervi­ligu sjúkuni, sum í langa tíð hevur plágað teg. Góða Anna, vit fara at sakna teg. Tú vart nærløgd í øll­um tí, sum tú fekst við. Tað verið seg líkamikið, um tú skuldi gera eitt kritiskt innslag, skriva eitt portrett, baka eina kaku, binda eitt nýtt plagg, undi­vísa... Tú gjørdi onki hálvt. Góða Anna, tú elskaði jour­ nalistikkin. Tað var tað, sum tú hevði valt og ongin ivi var um, at tú valdi rætt. Skørp og gløgg. Bersøgin og nærløgd. Hjá tær vóru ongir leysir end­ ar. Tú gekst høgt uppí tey jour­nalistisku virðini. Millum annað   kom tað til sjóndar í eini av av teimum mongu send­ingunum, sum tú stóð fyri, Pressan. Kritisk viðgerð av fjøl­miðlunum. Tú vart ikki bang­in fyri at berjast fyri tí, sum tú visti var rætt. Sjálvt um tað ikki altíð var væl um­ tókt. Hendan eginleikan sóu vit aftur eisini í okkara felag, Før­oysk Miðla­fólk, har tú vart for­kvinna í nógv ár. Fak­ felags­kempa.Tú fanst teg ikki í nøkrum, vart bersøgin og tú segði frá. Ikki bara fyri at gera tað, men sum altíð væl fyri­ reikað, væl undirbygt og væl skikkað. Góða Anna, tú elskaði at undirvísa. Tað gjørdi tú heilt frá ungum árum, men legði tað á hillina aftur í eina tíð. Men sei­nastu tíðina hevði tú veruliga endurfunnið hesa dygd­ina aftur, og fekst tú saman­tvinnað alskin til journali­stikk og undirvísing á Setrinum, har tú undirvísti í miðla­vísind. Tú hevur ríkað nógv lesandi, bæði á miðnámi og á Setri­num, við tínum hegni fyri undir­vísing. Góða Anna, tú vart ein lívs­njótari. Tú elskaði lívið og alt tað, tað hevði at bjóða. Alt frá teimum smáu ting­un­um, sum ein góðan kaffi­munn til tær heilt stóru gour­met-mál­ tíðirnar. Alskin til bók­mentir og mentan hevði tú við tær í øllum, tú fekst við. Góða Anna, tú elskaði familj­una og vinirnar. Tað vistu vit øll. Willa, foreldur, systk­in, bróðurbørnini, sum tú so mangan prátaði um og vart so errin av. Og nú seinastu tíðina eisini fittu diddurnar, Lanu og Silju, sum tú vart abba­systir til. Tú vart so góð við tey øll og altíð klár at taka eina hond í, tá á stóð.   Góða Anna, við tær hava vit, alt ov tíðliga, mist eitt vitugt og ómetaliga gløgt menniskja. Eitt skarpt journalistiskt vit. Ein starvsfelaga og eina vinkonu. Eina trúfasta, stuttliga, erliga, lívsglaða vinkonu.   Góða Anna, takk fyri alt. Hvíl í friði.   Ingrid Bjarnastein, forkvinna Føroysk Miðlafólk Minningarorð um Onnu Vágsheyg Ellingsgaard 25.11.1966-24.03.2015