hósdagur 9. apríl 2015síða 23

Fríggjadagur 10. apríl 2015 sosialurin 40 23 Komandi partur Komandi partur verður um Pat, sum í sínum starvi við sjómenn í Newcastle hitti havnarmannin Klæmint Jacobsen, beiggja Jørgen Frants, sum hon giftist við. vestur um hetlendska landgrunnin brotnaði róður­armurin, og vit fingu ikki stýrt. Vit høvdu eina hampiliga stóra rørtong, sum vit royndu at spenna róðrið við, men hetta riggaði ikki. So hildu vit ráð um, hvat vit skuldu gera, tí lítið var til av greiðum umborð. Vit funnu ein meitil í maskin­rúminum, men stóri trupulleikin var, at vit funnu onga sleggju. Vit leitaðu alla staðni, og tað endaði við, at vit funnu eitt gamalt strúki­jarn, sum kundi brúkast í staðin. Vit tóku so kabússina í kahúttini upp á dekkið, koyrdu kol í hana, og nú skuldi so róður­armurin gløðast út. Men nú fáa vit ikki gjørt holið í róðurarminum. Vit royndu at fáa kúl­una av ankarstokkinum. Hetta eydnaðist, og vit fingu tað so bukað runt uppi á. Vit fingu alt at rigga og fingu róðurarmin uppá pláss. Hann gløddi at byrja við, men so oystu vit sjógv út­yvir fyri at køla. Hetta bar væl til og síðan stýrdu vit á Havn­ ina. Tá komu teir frá skipasmiðjuni at gera tað aftur. So aftur út at fiska, tað gekk fínt. Vit fóru vestur um Mykines, tað var ov mikið av fiski at fáa. Umborð á »Polarfarið« Tá eg hevði gingið á motorskúla í Klaksvík, fór eg umborð á »Polarfarið«, har skiparin var tann sami sum við »Harald«, nevniliga Olivur Thomsen, ættaður úr Norðragøtu. Beiggjar hansara, Reinhold og Thorvald, vóru besti­ maður og motorpassari. Eg sigldi við »Polar­ far­inum« alla tíðina, til kríggið var liðugt. Eg var við hvønn tann einasta túr. Tað mesta var at keypa fisk frá útróðrarbátum í Klaksvík og at sigla til Aberdeen við honum. So vit sigldu sera nógv. Eg minnist ein túr, vit komu inn føstu­ lávints­aftan, og vit fingu boð um at keypa fisk beinanvegin. Vanliga mátti manningin ar­beiða við. Tað kvøldið fóru vit eisini í land í dans. Tá vit út á fyrrapartin fastalávintsdag tørn­aðu út, var skipið fult aftur. So vit máttu av­stað beinanvegin. Men vit seldu gott. Tað var jú góður feskur fiskur, og siglingin var stutt í mun til teir, sum komu undan Íslandi, og gjørdi hetta eisini góðskuna betri. Tann eina túrin við »Polarfarinum« fóru vit niður til Fleetwood, sum liggur á vestur­ strondini, at landa. Siglt var so, at tað fekst land­ kenning av suðurendanum á Hebridunum. Ordrarnir úr Føroyum vóru, at vit skuldu sigla millum fastlandið og oynna Man. Men tá vit koma suður hagar, var ikki loyvt at sigla har, og hetta visti skiparin einki um. Tá kemur ein flúgvari, sum var sera nærgangandi. Tað vísti seg at flogfarið var bretskt. Vit gjørdu okkum klárar at skjóta, men tá sigur Olivur: »Skjótið tit ikki fyrst«. Hann fer so niður í kahúttina at vita, hvat er galið. Tá uppdagar hann, at hann hevði gloymt at skifta signalfløggini við røttum tali, sum hann skuldi havt gjørt á hesum leiðum. So fingu vit tað í ordan, og nú var alt í fínasta lagi, og vit fingu ein fínan túr. Vit møttu ikki nógvum vandum við »Polar­ farinum«. Vit vóru kortini fleiri ferðir við at renna á minu, men sluppu undan hvørja ferð. Tað var ikki gamansleikur um ein mina brast. Umboðsmenninir í Aberdeen Eg minnist væl okkara umboðsmenn í Aberdeen. Tann fyrsti var Elias í Rættará. Seinni kom Oddmar Skarðhamar. Men fyrst undir krígnum, tá vit komu til Aberdeen við »Harald«, haldi eg, at vit plagdu at hava sam­ band við svenska konsulátið. Fór við Jóhonnu Sigurd helt áfram at sigla og var á sjónum í 50 ár.  Í 2005 gjørdi sluppin Jóhanna ein túr, sum nógvir føroyingar gjørdu undir kríg­ num, nevniliga fyrst til Íslands at keypa fisk, og síðani til Aberdeen at selja. Føroya Fiski­ manna­felag hevði tvey umboð við hendan túrin. Annar var Sigmund Hentze av Sandi, sum var stjórnarlimur í fiskimannafelagnum. Hin var Sigurd. Hetta var ein ógvuliga væleydnaður túrur, sum lýsti umstøðurnar hjá okkara siglandi fólki hesi árini. Sigurd Joensen, vm, Hans í Líðini, skipari á Johannu, og Sigmund Hentze á veg at leggja krans við minnisvarðan í Vági fyri teir sjómenn, sum fórust undir krígnum. Føroyskir luttakarar í minningarhaldinum í 2005 syngja sálmin Gakk tú fram við góðum treysti. F.v. eru tey Hildigerð, Diana, Elinborg, dóttir Sigurd, Petur Andrew Petersen, prestur, Hjalti, sonur Sigurd, Aðalbjørg, kona Sigurd, Sigurd og Dion Vestergaard. Dion Vestergaard heilsar uppá borgmeistaran í Newcastle og konu hansara H ann vildi ikki fortelja mær um sína egnu sigling, men hann vildi fegin greiða frá eini hending hjá pápa sínum, Dánjal Johan Vestergaard. Hon var henda: Pappa var skipari á »Vilhelminu«. Hann sigldi undir øllum krígnum millum Ísland, Ongland og Føroyar við fiski. Ein túrin teir fóru avstað til Ísland at keypa fisk, og hann lá í koyggjuni, var hann úti fyri eini serligari hending. Hetta var 8.juli 1943. Hann segði seinni, at hann visti ikki, um hann svav ella var hálv­vakin. Men hann sá eina hond koma í sjó­kortið, og hondin peikaði á eina positión á kort­inum, sum veik 90 stig frá teirri kós, sum skipið sigldi. Hann tørnaði út og broytir kós 90 stig, soleiðis sum hondin hevði víst. Mann­ingin undraðist, og teir hildu skiparan vera frá sær sjálvum og høvdu hug til at taka ræðið av honum. Hann setti allar menninar at hava útkikk, herav ein uppi í mastrina. Eg veit ikki heilt vist, hvussu leingi teir sigldu, men eg haldi, at tað vóru um 4 tímar. So sigur hann eina ferðina: »Síggja tit nakað?« »Nei«, siga teir. So sigur hann samstundis sum hann peikar: »Hyggið har í horisontinum, er nakað har«. »Ja«, siga teir, »har er okkurt«. Teir sigldu so eftir tí, og so vísti tað seg, at tað var »Misletoe«, sum eisini var á veg til Íslands. Hon var bumbað og sundur­skotin við maskinbyrsu av týskum flog­fari. Teir komu til »Misletoe«, og teir settu stór­bátin út. Bestimaðurin fór við bátinum yvir til teirra. Manningin á »Misletoe« var kom­in í stórbátin. Men hann lak sum sáldið, tí hann var raktur av maskinbyrsuskotunum hjá flog­farinum. Kendi hondina aftur So teir tóku bátin umborð á »Vilhelminu«. Teir vóru eisini umborð á »Misletoe« og tóku okkurt upp har sum t.d. medisinkistuna. Teir komu so aftur at »Vilhelminu« við manningini á »Misletoe«. Men ein maður var tá deyður. Tá teir komu at borðið, høvdu teir eina presenning yvir tann deyða mannin. Hondin kom undan, og tá kendi pappa hondina aftur á tí deyða mann­inum, sum hana, hann hevði sæð í kort­inum. Tað vísti seg, at tann deyði maðurin visti, at hann fór at doyggja eftir, at hann var raktur, tá hann stóð í stýrihúsinum. Hann hevði biðið til Várharra fyri mann­ skap­inum og fyri síni familju heima á Glyvrum. Hetta var tann 42 ára gamli Martin Jacobsen av Glyvrum. Eftir sat einkja við 13 børnum, sjey av teimum vóru ikki undan­ komin. Ein annar maður varð eisini raktur og doyði á veg inn eftir hjálp. Tað var tann 24 ára gamli Hilmar Egholm úr Hvalvík. Hondin sum broytti kósina Ein av føroyingum í Newcastle í 2005 var vág­bingurin Dion Vestergaard, sum búði í Dan­mark. Hann doyði i fjør 87 ára gamal